Meekrijgen

In Saint Tropez staat het beroemde café-restaurant Le Sénéquier met een groot terras aan de haven. Daar lagen de jachten van de miljonairs voor anker. Of dat nog zo is weet ik niet; ik ben er in jaren niet geweest. Een enkele keer zag je toen aan de kade een groepje mensen in het water kijken. Wat was daar aan de hand? De ankerkettingen van twee jachten waren in de knoop geraakt en een paar deskundige duikers probeerden nu het zaakje te ontwarren. Het is oplichterij, zei mijn deskundig gezelschap. Er loopt hier een clubje bedriegers rond. ’s Nachts leggen ze de kettingen in de knoop. De volgende dag melden ze zich als onfeilbare vaklui bij de radeloze eigenaars. Die hebben geen keus. De kettingen worden feilloos ontward. Dat kost natuurlijk wel een kapitaaltje. Terwijl de oplichters hun heilzaam werk deden werd over de loopplank de lunch aan boord gebracht. Het zag er vorstelijk uit.

De jachten waren weer klaar voor vertrek. Wat doe je daar op zee, vroeg ik me weer eens af. Eén keer heb ik een zeereis van een maand gemaakt, in 1948 op rijkskosten naar Indonesië. En daarna dezelfde route terug. Me zelden zo verveeld. We mochten niet van boord, maar toch sprong ik een gat in de lucht als er weer eens land in zicht was. Geen krijsende meeuwen meer, maar lopende mensen, huizen, auto’s, alles wat bij het vasteland hoort.

Ik dacht weer eens aan dat drama in St. Tropez toen ik afgelopen week op de televisie het huis van de afgezette Oekraïense dictator Janoekovitsj zag. Een geweldig gebouw met op z’n minst twintig kamers, op een heuveltje, in een tuin die meer op een parkje leek. De eigenaar is nu op de vlucht, net aangetroffen in Moskou. Maar wat deed die man in dat huis toen hij nog in het genot van zijn macht was? Je kunt maar in één kamer tegelijk zijn. Een mens heeft goed beschouwd niet meer dan zes kamers nodig: om in te zitten, te slapen, te koken, te eten, te werken en dan nog een douche en een logeerkamer. Die zijn met gangetjes verbonden. Iedere kamer moet doelmatig gemeubileerd zijn. De zitkamer vooral gezellig. Daar staan dus een paar fauteuils, een bank, een bijzettafeltje en een televisie. Met vijftig vierkante meter kom je al een heel eind. De rest is loze ruimte. De rest kan kleiner.

Ik voel geen afgunst jegens mensen die ‘groter wonen’. Maar ik vraag me weleens af wat ze doen met al die ruimte die ze niet nodig hebben. Ja, dat schiet me nu te binnen. Ik heb ook nog een zolder. Daar staan oude dierbaarheden, twee elektronische schrijfmachines uit de jaren tachtig en een paar laptops met achterhaalde programma’s. Wat moet je ermee? Niets, maar ze zijn me te dierbaar om weg te gooien. Zouden de zolders van heel rijke mensen ook propvol met dierbaarheden staan?

In deze krant van afgelopen dinsdag staat op de voorpagina een interessant artikel. Lof, afscheid en dan miljoenen. Het gaat over topmanagers die hun baan verloren hebben en dan tonnen of miljoenen ‘meekrijgen’. Voorbeelden, met het bedrijf waar ze gewerkt hebben, een portretje en de beloning: 15,5 miljoen, 2,5 ton, 2,55 miljoen. Ik noem geen namen. Misschien wordt dit stukje door een oplichter gelezen en voor je het weet staat die man weer in de krant.

En dan, of de duvel ermee speelt, donderdag verliest opnieuw een topman zijn baan. De Volkskrant meldt dat de 52-jarige baas van een enorm bouwbedrijf op verzoek van de commissarissen vertrekt. Waarschijnlijk krijgt hij een miljoen euro mee, hoewel een beleggersvereniging dat ‘ongewenst’ en ‘ongelukkig’ vindt. Ik ben benieuwd hoe het afloopt. En toen moest ik weer eens denken aan de gigantische verbouwingen waarvan we in Amsterdam getuige zijn geweest of dat nog zijn. Het bedrijf Midreth dat het Stedelijk Museum zou vernieuwen maar failliet ging. En de Noord-Zuidlijn. Hoeveel geld zouden de bouwers van de Chinese Muur hebben meegekregen? Dat bouwwerk is in ieder geval voltooid en een groot deel staat nog overeind.

Wat doen de mensen die heel veel geld hebben meegekregen met dat fortuin? In een reclamespotje op de televisie zie je soms iemand die de Postcodeloterij heeft gewonnen. Hij staat met zijn familie en vrienden te hossen. En daarna? Dat weten we niet en misschien is dat maar goed ook. Bill Gates is een van de rijkste mensen op aarde en hij doet veel aan liefdadigheid. Goed zo! Maar Janoekovitsj? En de heren die deze week in de krant staan omdat ze veel hebben meegekregen? Er zou eens een haarscherpe documentaire over het meekrijgen moeten worden gemaakt. Dat is geen schending van de privacy. Die is al geschonden, dat wil zeggen de privacy van al die onwetenden die tot het meekrijgen hebben bijgedragen.