VN-Veiligheidsraad praat over crisis op de Krim - Oekraïne houdt troepen paraat

Even een recap

Wij gaan dit liveblog voor vandaag afsluiten. Wat gebeurde er vandaag ook alweer allemaal in grote lijnen? Je kunt het hele liveblog natuurlijk teruglezen, maar samengevat is dit wat er gaande is: het Russische leger gaat mogelijk oprukken op de Krim, het Oekraïense schiereiland met een autonome status dat het epicentrum is geworden van de strijd tussen de pro- en anti-Russische kampen in Oekraïne. En verder:

  • Gisteren kregen pro-Russische gewapende mannen verschillende overheidsgebouwen en de twee vliegvelden op de Krim onder controle.
  • De Oekraïense regering stelde daarop gisteravond dat Rusland sluipenderwijs was begonnen met een invasie van Oekraïne.
  • In verschillende steden in het oosten van Oekraïne werden vanmiddag pro-Russische demonstraties gehouden. De Russische vlag werd in verschillende steden gehesen. Aanhangers van de Oekraïense overheid en pro-Russische supporters gingen met elkaar op de vuist.
  • De Doema, het Russische lagerhuis van het parlement vroeg Poetin maatregelen te nemen die de situatie op de Krim konden “stabiliseren”. Het parlement vroeg Poetin “alle beschikbare middelen” in te zetten die de bevolking van de Krim kunnen beschermen tegen “tirannie en geweld”.
  • Poetin besloot het Russische hogerhuis te vragen om goedkeuring voor de inzet van militairen in Oekraïne. In zijn verzoek sprak Poetin niet over de Krim, maar over "het grondgebied van Oekraïne". De Russische president wil kennelijk de ruimte houden om wellicht ook in andere delen van het land in te grijpen.
  • De Russische federatieraad (hogerhuis) ging unaniem akkoord met Poetins voorstel. De Oekraïense krant Pravda kopte: ‘Rusland verklaart Oekraïne de oorlog’. Óf Rusland inderdaad een grote inzet van militairen in Oekraïne wilde uitvoeren, is nog niet duidelijk geworden.
  • De internationale gemeenschap maakt zich grote zorgen over de ontwikkelingen en wijst voornamelijk de dreiging vanuit Rusland af. Rutte noemde de situatie "zorgelijk" en in verband met de onvoorspelbare situatie ontraadt het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken nu alle reizen naar de Krim in een aangepast reisadvies. De Europese ministers van Buitenlandse Zaken komen maandag bij elkaar in ‘spoedzitting’ om te praten over de situatie, de Veiligheidsraad van de VN deed dat vanavond al (en is nog bezig), en ook de nationale veiligheidsraad van de VS kwam bijeen. Morgen komen de Noord-Atlantische Raad van de NAVO en het overlegorgaan van de NAVO met Oekraïne bij elkaar.
  • In Oekraïne kwam de nationale veiligheidsraad met spoed bijeen, en het leger werd in opperste staat van paraatheid gebracht. Het land heeft de EU, de VS én de NAVO opgeroepen “alle mogelijke mechanismen” te onderzoeken om te helpen bij de bescherming van het territorium van Oekraïne.
  • Poetin en Obama belden, maar kwamen niet nader tot elkaar. Poetin heeft gezegd dat Rusland het recht heeft zijn belangen te beschermen als er geweld in Oost-Oekraïne of op de Krim is. Obama zei dat Rusland internationale wetten schendt.

Bekijk onze fotoserie

Van de strijd tussen de pro- en anti-Russische kampen op de Krim hieronder:
[inbeeld]/inbeeld/2014/03/02/de-krim-als-epicentrum-van-pro-en-anti-russische-kampen/[/inbeeld]

Aan de telefoon met Poetin

In de Oval Office:

POETIN EN OBAMA BELDEN NET (2)

Na het Kremlin, nu ook details van het Witte Huis over het telefoongesprek dat net plaatsvond tussen de twee. Obama zou tegen Poetin zijn diepe bezorgdheid hebben geuit over Ruslands "duidelijke schending van de soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne". Daarmee zei hij dus ook dat Rusland internationale wetten schendt.

Hij voegde toe dat Poetin, als hij zich zorgen maakt over de situatie van etnische Russen in Oekraïne, die zorgen ook op een vreedzame manier kan uiten.

Het gesprek duurde behoorlijk lang:

Twitter avatar apjvalk Guus Valk Ze praatten dus 90 minuten lang, Poetin en Obama.

Twitter avatar mkraju Manu Raju After 90-minute call bw Obama and Putin, WH says US won't participate in G-8 and will begin to "urgently consult" with allies Ukraine

De scenario's worden steeds pessimistischer

Twitter avatar ajboekestijn Arend Jan Boekestijn Goed ijzeren gordijn komt terug. Jammer dat we alle tanks net verkocht hebben

Een tip van onze VS-correspondent...

... voor Obama, nu die Poetin net aan de telefoon had. Dit artikel beschrijft vijf manieren waarop de VS nu kan reageren zónder aan een oorlog te beginnen.

Een van de opties? Poetin en zijn familie een reisverbod geven, bijvoorbeeld naar Amerikaans grondgebied en westerse geallieerde landen.

Al schat Guus Valk de kansen van de scenario's niet heel hoog in:

Twitter avatar pvdp Peter van der Ploeg @apjvalk zou jij je geld op die scenario’s zetten?

Een spoedzitting over twee dagen?

Ondertussen is er wat kritiek op de 'spoedzitting' van de EU - die pas maandag is...

Twitter avatar eelcobvr Bosch van Rosenthal "Situatie nu is als Boedapest 1956, Praag 1968. En EU wacht tot maandag. Genant." <--- @krielaars in @Nieuwsuur

Twitter avatar ajboekestijn Arend Jan Boekestijn de geringe slagvaardigheid van de EU zal zeker ook de Europese verkiezingen beinvloeden

En ook in de Veiligheidsraad zijn ze het nog niet eens

Ondertussen bij de publieke zitting van de VN-Veiligheidsraad komen de partijen ook niet echt dichter tot elkaar, lijkt het. De interim-regering van Oekraïne beticht Rusland van een "militaire invasie en bezetting" van strategische punten op het schiereiland de Krim en heeft de vier andere permanente leden van de Veiligheidsraad - de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Frankrijk en China - gevraagd de "agressie" van het vijfde lid Rusland een halt toe te roepen.

Rusland daartegenover is het al niet eens met het feit dat de zitting nu openbaar is, maar pleit ook voor een terugkeer van de oude situatie in Kiev:

Twitter avatar JuurdEijsvoogel Juurd Eijsvoogel Russische VN-ambassadeur pleit in Veiligheidsraad voor regering van nationale eenheid in Oekraïne en terugkeer naar akkoord van februari

De VS pleit juist voor een einde aan de "provocaties van Rusland":

Twitter avatar JuurdEijsvoogel Juurd Eijsvoogel Amerikaanse VN-ambassadeur @AmbassadorPower in V-raad: Russia should directely engage government of Ukraine http://t.co/SX6wYjilVj

Twitter avatar lou_reuters louis charbonneau US @AmbassadorPower at UNSC calls for "immediate deployment" of UN and OSCE observers in #Ukraine, says #Russia's incursions illegal

Twitter avatar apjvalk Guus Valk Samantha Power nu: gevaarlijke stap van Doema om gewapend ingrijpen toe te staan. Russisch leger moet Oekraïne verlaten.

Twitter avatar apjvalk Guus Valk Provocaties Rusland kunnen de zaak snel laten escaleren, zegt de Amerikaanse VN-ambassadeur @AmbassadorPower

De zitting gaat nu weer achter gesloten deuren verder voor zogeheten 'informal consultations'.

Poetin en Obama belden net

Poetin heeft met Obama gesproken, meldt het Kremlin. Ze zouden op initiatief van de VS een telefoontje hebben gehad, maar zijn niet echt nader tot elkaar gekomen. Poetin heeft gezegd dat Rusland het recht heeft zijn belangen te beschermen als er geweld in Oost-Oekraïne of op de Krim is. Hij benadrukte dat het op de Krim aangemoedigd door Kiev uit de hand loopt met "provocatieve strafbare feiten door ultra-nationalistische elementen", en noemde dat een bedreiging voor Russische burgers.

Obama zou zijn zorgen hebben geuit over Poetins plannen om eventueel in Oekraïne te interveniëren.

Ze zijn eruit: publieke zitting

Ondertussen is bij de Veiligheidsraad een knoop doorgehakt: de zitting over Oekraïne wordt publiek gehouden, tegen de zin van Rusland.

De grootste uitdaging sinds de Koude Oorlog

Zo'n twee uur geleden plaatste minister Timmermans een bericht op Facebook over de ontwikkelingen in Oekraïne waarin hij zijn zorgen uit:

Het woord Rusland ontbreekt opvallend genoeg:

Twitter avatar SchoppertRTL Steven Schoppert Minister Timmermans post stukje over ontwikkelingen Oekraïne op Facebook. Toch knap, Rusland niet eens noemen... https://t.co/YVKNc9XFWg

Timmermans spreekt vandaag meer over Oekraïne in een interview met NRC. Ook hij gebruikt daarbij de woorden 'Koude Oorlog':

"Ik denk dat dit voor de Europese Unie de grootste geo-politieke uitdaging is sinds het einde van de Koude Oorlog."

Misschien nog meer dan hij kon vermoeden toen hij dit interview gaf.

Een nieuwe Koude Oorlog

Shau Walker, correspondent Moskou van the Guardian, tweet de voorpagina van The ObserverNAVO komt morgen bijeen

Nog meer spoedoverleg op hoog niveau: de Noord-Atlantische Raad van de NAVO komt morgen bijeen om over de escalerende situatie te praten:

Twitter avatar JuurdEijsvoogel Juurd Eijsvoogel Belangrijkste orgaan van de NAVO, Noord-Atlantische Raad, ambassadeurs van alle lidstaten, komt morgen, zondag, bijeen

Twitter avatar JuurdEijsvoogel Juurd Eijsvoogel ..en daarna komt het overlegorgaan van de NAVO met Oekraine, Nato Ukraine Commission, bijeen

Vanavond spreekt de Veiligheidsraad en riep Obama zijn nationaal veiligheidsteam bij elkaar voor spoedoverleg, maandag komen ook de Europese ministers van Buitenlandse Zaken bij elkaar in ‘spoedzitting’ om te praten over de situatie.

De zitting van de veiligheidsraad is vanavond zo'n veertig minuten lang onderbroken geweest door procedurele zaken. Moskou wilde een gesloten overleg houden, terwijl het Westen een publieke zitting wilde. Daar wordt nu over gestemd. De discussie over de situatie op de Krim is daardoor nog niet echt begonnen.

De berichten uit de Krim worden somberder

Journalist Laura Starink is afgereisd naar Oekraïne. Ze is aan de grens tussen het autonome schiereiland de Krim en de rest van het land, waar de spanning momenteel met het uur toeneemt. Vanuit het gebied waar de strijd ieder moment zou kunnen ontbranden, vertelde ze nrc.nl hoe het er nu aan toe gaat.

Haar fixer Aleksandra uit Kiev was vanmiddag in trainen, beschrijft Starink:

“Het is oorlog, mijn moeder belt me hysterisch op. Ik wil niet dat mijn vrienden sterven.”

Lees het hele verslag hier.

Oekraïne vraagt EU, VS en NAVO om hulp

Oekraïne, dat zijn troepen ondertussen dus in volledige staat van paraatheid heeft gebracht, heeft vandaag niet alleen de VS om hulp gevraagd. De minister van Buitenlandse Zaken roept nu nog eens specifiek de EU, de VS én de NAVO op "alle mogelijke mechanismen" te onderzoeken om te helpen bij de bescherming van het territorium van Oekraïne.

Obama roept veiligheidsteam bij elkaar

Obama heeft zijn veiligheidsteam vanavond, nadat ook de Veiligheidsraad al bijeenkwam, met spoed bij elkaar geroepen. Hij wil dat ze de situatie op de Krim en mogelijke 'beleidsopties' om een verdere escalatie te voorkomen bespreken.

Oekraïne zei vandaag te rekenen op de hulp van de ‘strategische partners’ van het land, waaronder dus de VS. Het land hoopt erop dat de VS zal helpen het Oekraïense territorium te bewaken. De Amerikaanse minister van BuZa Kerry zou gezegd hebben dat de VS “altijd aan de zijde van de belangen van soevereine staten heeft gestaan en zal staan”.

Russische schepen gezien bij Sebastopol

Er zouden twee Russische oorlogsschepen zijn opgedoken bij de kust voor Sebastopol, meldt het Russische persbureau Interfax.

Het persbureau meldt dat op gezag van een Oekraïense bron bij het leger. Als er inderdaad Russische oorlogsschepen zijn, zou dat een overeenkomst tussen de landen schenden. De Russische Zwarte Zeevloot heeft een basis op de Krim.

Zitting V-raad onderbroken - Ban Ki-moon naar Europa

VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon slaat de spoedzitting van de VN-Veiligheidsraad over en vliegt gelijk door naar Europa, meldt de VN vanavond. De zitting van de Veiligheidsraad is onderbroken overigens wegens een stemming of het al dan niet een publieke sessie moet worden, twittert NRC-redacteur Juurd Eijsvogel:

Twitter avatar JuurdEijsvoogel Juurd Eijsvoogel Zitting VN-Veiligheidsraad onderbroken: RT@KaLebhour: Members to take decision whether to vote or not for public session. #Ukraine

Topoverleg in Washington D.C. en New York

Na de instemming van het Russische parlement met militair ingrijpen vond in het Witte Huis topoverleg plaats met de minister van Defensie Chuck Hagel, CIA-directeur John Brennan en de veiligheidschefs. Ook op het VN-hoofdkwartier in New York was het een komen en gaan van mensen voor overleg:

De Russische VN-ambassadeur Vitaly Churkin komt vanmiddag aan bij het VN-hoofdkwartier voor een aparte zitting met de VN-Veiligheidsraad, die vanavond een spoedzitting houdt over de Krim. AP / John Minchillo

Ondertussen in Kiev..

RTL-correspondent Jeroen Akkermans is weer aangekomen in Kiev:

Twitter avatar JeroenAkkermans Jeroen Akkermans Sfeer hier? Boos over de opmars vd Russen en bitter over het uitblijven ve geloofwaardige reactie uit het westen. http://t.co/MMm099FNeg

David Cameron: de hele wereld kijkt

Downing Street heeft laten weten dat het de ontwikkelingen in Oekraïne met "grote bezorgdheid" gadeslaat. De Britse premier David Cameron zegt in een verklaring op de site:

Er is geen enkel excuus voor een militaire interventie in Oekraïne. Iedereen moet erg zorgvuldig nadenken over zijn acties en proberen de situatie te laten de-escaleren, niet te laten escaleren. De hele wereld kijkt.

Oekraïne houdt troepen paraat

De interim-regering heeft het bevel gegeven om het leger in staat van paraatheid te brengen, meldt persbureau Reuters. De troepen zijn verordonneerd om terug te keren naar de basis. De dreigende oorlogstaal wordt er niet minder op. Premier Jatsenjoek heeft nu ook gezegd dat een interventie van Rusland zal leiden tot oorlog en alle banden met Moskou zal beëindigen.

Twitter avatar ChristopherJM Christopher Miller Acting Ukraine President @Turchynov: 'Military on highest alert, heightened security at nuclear stations, airports. I urge all to be calm.'

Twitter avatar ChristopherJM Christopher Miller #Ukraine PM @Yatsenyuk_AP: Military intervention is unacceptable. Ukraine is ready to defend its sovereignty. http://t.co/F0ytS9gbIw

Oorlog? Liefde zal je bedoelen!

Het was trouwens niet alleen maar oorlogsdreiging op de Krim vandaag. Niet iedereen was bezig met de Russische troepen; er werd ook gewoon getrouwd:

Een net getrouwd bruidspaar bij het standbeeld van Lenin in de stad Simferopol op de Krim. Foto Reuters / David Mdzinarishvili

Twitter avatar obk Olaf Koens Oorlog? Feest! De Russische ziel blijft verbazen. Dansen op de vulkaan. http://t.co/Uw6oGHZejK

EU-chef Ashton: instemming Rusland is escalatie

EU-buitenlandchef Catherine Ashton heeft in een reactie gezegd dat de stap van Rusland om een militaire interventie goed te keuren, een 'escalatie' genoemd. Ashton heeft morgen een ontmoeting met de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov na de spoedzitting met de EU-ministers van Buitenlandse Zaken. In een verklaring zei ze:

"Ik roep Rusland op om geen troepen te sturen, maar om zijn visie naar voren te brengen via vreedzame kanalen."

Etnische Russen vragen Poetin niet in te grijpen

Niet iedereen is blij met de instemming van het Russisch parlement. Er zijn ook Russen die er niet op zitten te wachten:

Twitter avatar hubertsmeets Hubert Smeets Kritisch geluid Moskou. Ex-Doemalid Goedkov noemt besluit Poetin "suïcidale politieke, militaire en morele fout". http://t.co/e4uK46kKcH

Volgens een correspondent 5Channel hebben drieduizend etnische Russen een petitie getekend waarin ze Poetin oproepen om niet in te grijpen. Volgens de ondertekenaars van de petitie hebben ze altijd blij en gelukkig geleefd. Ze danken Poetin voor het opkomen voor hun belangen, maar verzoeken hem om een andere oplossing voor het conflict dan militair ingrijpen. De petitie heeft inmiddels al meer dan 65.000 handtekeningen.

Poetin in 2013 over Syrië: zonder de VN niet ingrijpen

Vorig jaar schreef de Russische president Poetin overigens nog in een ingezonden artikel in the New York Times dat landen niet zomaar, zonder een mandaat van de VN moesten ingrijpen in Syrië. Poetin waarschuwde dat een eventuele aanval van de VS tegen Syrië het conflict zou kunnen verspreiden over de hele regio, zou leiden tot een nieuwe golf van terrorisme, en het hele Midden-Oosten zou kunnen destabiliseren.

Het conflict in Syrië, zo schreef Poetin, was een conflict tussen een regering en een oppositie. Poetin pleitte voor de weg van de diplomatie en het volgen van het internationaal recht.

We hebben de VN-Veiligheidsraad nodig om de wet te kunnen handhaven. In deze complexe en turbulente wereld is dat het enige dat ons niet in chaos laat afdrijven. (...) Volgens het internationaal recht is geweld alleen gerechtvaardigd als zelfverdediging of door een besluit van de Veiligheidsraad. Al het andere is onacceptabel en geldt als een daad van agressie.

Twitter avatar alivingiano Ali Vingiano So I guess Putin has changed a lot since he wrote that NYT op-ed. http://t.co/W9Wwng6wpu

Hollande: bedreiging van de soevereiniteit

Ook de Franse president Hollande heeft nu gezegd dat het optreden van Rusland de soevereiniteit en de territoriale integriteit bedreigt van Oekraïne. Dat meldt persbureau AFP. De Franse president zegt dat een militaire interventie een gevaarlijke escalatie zou zijn.

Het is nog altijd onduidelijk wanneer Rusland eventueel (nieuwe) troepen wil sturen. Het Kremlin zou tegen de voorzitter van het Oekraïense parlement gezegd hebben in te grijpen op het moment dat Oekraïne zelf gewelddadig zal optreden tegen etnische Russen op de Krim en in het oosten van het land.

Gemeenteraad Donetsk wil ook referendum over toekomst

De gemeenteraad van Donetsk wil overigens ook een referendum, meldt de krant Pravda. Pro-Russische demonstranten eisten dat de regionale raad net als op de Krim een referendum houdt over de toekomst van het gebied. Centrale vraag bij het referendum is of de Krim zijn autonome status binnen Oekraïne moet behouden. Vanmorgen werd bekend dat de bevolking van de Krim zich eerder dan gepland mag uitspreken over de autonome status van het schiereiland. Het referendum zou eerst in mei plaatsvinden, maar is nu vervroegd naar 30 maart.

Alle reizen naar Krim ontraden

In verband met de onvoorspelbare situatie ontraadt het ministerie van Buitenlandse Zaken alle reizen naar het schiereiland de Krim in Oekraïne in een aangepast reisadvies. Door de ongeregeldheden in steden als Simferopol en Sebastopol en de aanwezigheid van gewapende militairen is de situatie 'instabiel, onvoorspelbaar en gespannen', zo meldt het ministerie.

Gewonde aanhangers van de Oekraïense interim-regering zitten op de grond, terwijl ze beschermd worden door de politie na gevechten met pro-Russische demonstranten in Charkov. Reuters / Stringer

Er zijn blokkades op de toegangswegen naar de Krim en vliegvelden zijn afgesloten. Nederlanders in heel Oekraïne, en vooral in de Krim, en de steden Charkov en Donetsk wordt geadviseerd 'extra waakzaam te zijn, menigten en samenscholingen te vermijden en de berichtgeving in de lokale media dagelijks te volgen'.

Oproerpolitie uit Kiev krijgt Russisch paspoort

En in de zijlijn van dit alles, melden verschillende journalisten dat leden van de Berkut, de oproerpolitie die in Kiev op de demonstranten met harde hand insloeg, vandaag het Russisch staatsburgerschap ontvangt:

Twitter avatar obk Olaf Koens En dit is echt waar, de oproeragenten die in Kiev op de demonstranten schoten krijgen vandaag Russische paspoorten http://t.co/S41z5woIhU

Twitter avatar vadim_dergachev Русский репетиторъ Как выглядит измена присяге. Бойцы "Беркута" принимают российское гражданство http://t.co/AV405Ow04m

Moskou: hopelijk escaleert situatie niet verder

Een woordvoerder van de Federatieraad heeft nogmaals benadrukt dat het land nog niet weet wanneer het militairen naar de Krim zal sturen, schrijft Echo. Het Kremlin liet ook weten aan persbureau Reuters dat het hoopt dat de situatie in Oekraïne "niet verder escaleert". Woordvoerder Dmitry Peskov:

"Na het besluit van de Federatieraad heeft de president de beschikking over het volledige arsenaal aan middelen om de situatie op te lossen. Dat geldt zowel voor het nemen van besluiten over de strijdkrachten en het eventueel terughalen van de ambassadeur uit de VS. Maar er is dus nog geen enkel besluit genomen.

NAVO: Rusland moet soevereiniteit respecteren

De NAVO-chef Anders Fogh Rasmussen heeft gezegd dat Rusland de soevereiniteit, de territoriale integriteit en de grenzen van Oekraïne respecteren, ook als het gaat om troepenbewegingen. Volgens de secretaris-generaal is de-esacalatie nu van groot belang. De lidstaten werken hiertoe nauw samen, aldus Fogh Rasmussen.

Twitter avatar AndersFoghR AndersFogh Rasmussen #Russia must respect #Ukraine's sovereignty, territorial integrity & borders, including w/ regard to movement of Russian forces in Ukraine

Pittige confrontaties in Charkov

In verschillende Oekraïense steden zijn vandaag pro-Russische demonstraties aan de gang en werd al de Russische vlag gehesen. In Charkov, de tweede stad van het land, gingen aanhangers van de Oekraïense overheid en pro-Russische supporters met elkaar op de vuist:

Gewonde aanhangers van de Oekraïense regering na een vechtpartij met pro-Russische supporters. Reuters / Stringer

Pro-Russische demonstranten stormden eerder op de dag ook al het regionale gouverneursgebouw binnen. Foto Reuters / Stringer

In Charkov kwam het vanmorgen al tot pittige demonstranties tussen aanhangers van de Oekraïense regering en pro-Russische demonstranten. Foto AP / Olga Ivaschenko

Oekraïne: Rusland begaat daad van agressie

In een verklaring op de site van het Oekraïense parlement heeft interim-president Oleksandr Toertsjinov gezegd dat de opstelling van Rusland een daad van "directe agressie" is jegens de Oekraïne. Eerder zei interim-premier Jatsenjoek dat ook ook al. Hij riep de pro-Russische krachten in Oekraïne op te stoppen met het saboteren van het land:

"Stop met provoceren en het plegen van militair verzet. We roepen Rusland op hun troepen terug te trekken en terug te keren naar de basis."

De Oekraïense veiligheidsraad komt morgen bij elkaar voor een spoedzitting. De interim-president en parlementsvoorzitter belden vandaag met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry. Ze bespraken de gebeurtenissen op de Krim en de Russische "pogingen tot militaire agressie". Toertsjinov zegt te rekenen op de hulp van de 'strategische partners' van het land. Kerry zou gezegd hebben dat de VS "altijd aan de zijde van de belangen van soevereine staten heeft gestaan en zal staan".

VN-Veiligheidsraad vanavond spoedberaad

In tegenstelling tot de EU, die pas maandag een spoedzitting houden, komt de VN-Veiligheidsraad vanavond al bij elkaar voor een spoedberaad op verzoek van Groot-Brittannië. Dat schrijft de Britse VN-ambassadeur Mark Lyall Grant op Twitter.

Twitter avatar LyallGrant Mark Lyall Grant #Ukraine. At UK request, #UNSC will meet for emergency consultations at 1400 today.

'Russische troepen bij Zaporozjie'

Een woordvoerder van het Kremlin heeft tegen persbureau Reuters gezegd dat de inzet van troepen op de Krim niet per se snel zal volgen. Maar volgens Volkskrant-journalist Olaf Koens zouden er al elders bij de grens met de Oekraïne troepen zijn gesignaleerd:

Twitter avatar obk Olaf Koens Berichten dat het Russische leger inmiddels de grens bij Zaporozjie is overgetrokken. Dat is niet de Krim. Invasie. WTF.


Grotere kaart weergeven

VN manen iedereen tot kalmte - EU komt bijeen in spoedzitting

De Europese ministers van Buitenlandse Zaken komen maandag bij elkaar in 'spoedzitting' om te praten over de sitatie in de Oekraïne, zo laat een diplomaat weten aan persbureau Reuters.

Pro-Russische activisten in Simferopol op de Krim, zijn blij met het nieuws dat het Russische parlement Poetin goedkeuring geeft in te grijpen. Foto AFP / Genya Savilov

In wat lijkt een vergeefse poging te zijn, maant VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon bij monde van zijn adviseur Robert Serry ondertussen tot kalmte. In een verklaring dringt Serry er bij alle partijen op aan om terughoudendheid te betrachten om te voorkomen dat 'de reeds gespannen situatie verder uit de hand loopt'. Volgens Serry, voormalig ambassadeur voor Nederland in Oekraïne, vinden de VN dat de eenheid en de territoriale integriteit van Oekraïne niet in twijfel mag worden getrokken. Serry reist morgen naar Genève om verslag uit te brengen bij Ban Ki-moon.

Klitsjko roept op tot mobilisatie

Presidentskandidaat Klitjsko heeft opgeroepen tot mobilisatie van het leger in de Oekraïne. De Federatieraad heeft nu ook inmiddels formeel de Russische president Poetin gevraagd om de Russische ambassadeur uit de VS terug te roepen.

Russische hogerhuis stemt in met ingrijpen op de Krim

Het Russische hogerhuis heeft unaniem ingestemd met het voorstel van president Poetin om militair in te grijpen op de Krim, melden CNN en persbureau Reuters. Het besluit geldt per direct. De Oekraïense krant Pravda kopt: 'Rusland verklaart Oekraïne de oorlog':

Applaus in de Federatieraad als ingestemd wordt met het voorstel:

Twitter avatar ChristopherJM Christopher Miller Russian senators applaud themselves for passing legislation to send Russian troops to Ukraine. http://t.co/nvvYE5cVLk

Twitter avatar maxseddon max seddon Unanimous vote in the Federation Council was to discuss sending troops to Ukraine. Final vote (probably unanimous) TK http://t.co/FnnPktyH8f

Oekraïne roept spoedzitting met defensiestaf bijeen

In de Oekraïne heeft de interim-president Oleksandr Toertsjinov een spoedzitting bij elkaar geroepen met zijn veiligheidsraad in reactie op het dreigende Russische ingrijpen op de Krim. Overigens zouden er al duizenden vluchtelingen uit de Oekraïne naar Rusland zijn gekomen:

Twitter avatar leonidragozin Leonid Ragozin "Russian governors preparing to receive refugees from Ukraine. 143 thousands already" - spoken at Federation Council

Rutte: situatie op de Krim zorgelijk

De situatie op de Krim is 'zorgelijk'. Dat heeft premier Mark Rutte gezegd tijdens de aftrap van de VVD-campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam schrijft persbureau Novum. De situatie wordt volgens de premier "nauwgezet" gevolgd. Rutte vindt het belangrijk dat nu "heel nauw" wordt opgetrokken met bondgenoten als Duitsland, Engeland en Amerika, maar ook in NAVO-verband. Volgens de premier is het zaak om "op een verstandige manier te proberen de situatie niet te laten escaleren".

Parlementariërs vragen om terugroepen van ambassadeur uit VS

In de Federatieraad spreken de parlementariërs ook op dit moment over het terugroepen van de Russische ambassadeur uit de VS.

Twitter avatar ChristopherJM Christopher Miller Vorobiov says words of @BarackObama concerning Russian invasion is a direct threat to Russian people.

Voorstel Poetin gaat over 'grondgebied Oekraïne'

In zijn verzoek spreekt Poetin overigens niet over de Krim, maar over 'het grondgebied van Oekraïne'. De Russische president wil kennelijk de ruimte houden om wellicht ook in andere delen van het land in te grijpen. De tekst van de verklaring luidt:

"Ik dien een verzoek in om de strijdkrachten van de Russische Federatie in te kunnen zetten op het grondgebied van Oekraïne, hangende de normalisering van de socio-politieke situatie in dat land."

Federatieraad stemt over het voorstel

Op Twitter melden een aantal journalisten dat de Federatieraad al ingestemd zou hebben met ingrijpen. Andere media melden dat de sessie nog bezig is. Een Oekraïense journaliste vindt het moeilijk om aan te zien:

Twitter avatar myroslavapetsa Myroslava Petsa It's impossible to watch how those crooks are deciding the fate of my country http://t.co/WnOeMcqJjr

Afwijzende internationale reacties

Internationaal wordt afwijzend gereageerd op de gang van zaken. De Zweedse minister van Buitenlandse Zaken Carl Bildt:


De Tsjechische eurocommissaris voor uitbreiding van de EU Štefan Füle, probeert de gemoederen te kalmeren :
Twitter avatar StefanFuleEU Štefan Füle #Ukraine I'm joining calls for de-escalation in #Crimea. Sovereignty,territorial integrity and independence of Ukraine must be respected!

Het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken laat bij monde van zijn minister Steinmeier weten dat het onverantwoord is wat de Russen doen:

Twitter avatar GermanyDiplo GermanForeignOffice FM #Steinmeier: What #Russia does in #Crimea must be in keeping w/ sovereignty+territorial integrity of #Ukraine+#BlackSeaFleet treaties 2/2

Twitter avatar GermanyDiplo GermanForeignOffice FM #Steinmeier on situation in #Crimea: Whoever pours more oil on the fire now, is consciously aiming for further escalation. #Ukraine (1/2)

Russische vlag gehesen in verschillende steden

De Russische vlag is in verschillende steden al gehesen, zo laat dit kaartje zien:

Twitter avatar RT_com RT #UKRAINE: Russian flags raised in the cities of Melitopol, Yevpatoria and Mariupol http://t.co/urSnW60PHK http://t.co/rYYxBJyL4I

Poetin vraagt parlement goedkeuring militaire troepen in Oekraïne

De Russische president Poetin vraagt de Russische federatieraad, het hogerhuis, om goedkeuring voor de inzet van militairen in Oekraïne. Dat meldt persbureau AFP op basis van het Kremlin zelf. Volgens Poetin is ingrijpen nodig om de etnische Russen in het gebied en het personeel van de marinebasis in Sebastopol te beschermen. Eerder vandaag vroeg de Doema, de Russische Tweede Kamer vanmorgen Poetin juist al om in te grijpen op de Krim.

Volgens NRC-redacteur Hubert Smeets betekent dit dat de facto het begin van de verzelfstandiging van de Krim:

"Dit is de bevestiging van de invasie door Rusland die in feite al begonnen is en de voorbereiding van afsplitsing van de Krim. Rusland wil kennelijk geen toestemming vragen aan de Oekraïense regering hiervoor want in hun ogen zit de regering, de afgezette president Janoekovitsj, natuurlijk in Rusland."

Rusland weigert Oekraïense onafhankelijkheid te garanderen

Rusland weigert vooralsnog gesprekken te voeren met Oekraïne waarbij het de territoriale grenzen accepteert. Dat heeft de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, Andrij Desjtsjitsja gezegd, schrijft persbureau Interfax. Oekraïne heeft het land gevraagd om een gesprek. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft tot nu toe alleen gezegd dat het troepen verplaatst heeft om “de positie aan de Zwarte Zee te behouden” en dat zijn gewapende interventie in overeenstemming is met de (huur)overeenkomsten die het voor zijn marinebases op de Krim heeft gesloten.

Pro-Russische militie staat voor het ministerie van Binnenlandse Zaken op de Krim. Foto Pierre Crom

Oekraïne: benoeming Aksjonov op de Krim is illegaal

De interim-premier van Oekraïne, Arseni Jatsenjoek, heeft volgens persbureau Reuters inmiddels een decreet getekend dat de benoeming van de nieuwe premier op de Krim als illegaal verklaart.

De premier van de Krim, Sergej Aksjonov, is de leider van de belangrijkste pro-Russische partij op het eiland en werd afgelopen donderdag door het parlement van de Krim benoemd, nadat zijn voorganger met een motie van wantrouwen was ontslagen. Vervolgens vroeg hij in een verklaring vanmorgen Rusland om hulp de situatie op het schiereiland te stabiliseren.

Russische vlag prijkt in Charkov

In Charkov, de tweede stad van Oekraïne, waar het bestuur ook als pro-Russisch geldt, schreeuwen de demonstranten in het regionale overheidsgebouw 'we hebben gewonnen!'

Twitter avatar lifenews_ru LIFENEWS Восток Украины поднялся против Бандеровцев. Харьковчане скандируют "Мы победили!" Прямой эфир http://t.co/SKcvVSkXTj http://t.co/pVDVQWkzJW

De Oekraïense vlag zou al van het gebouw zijn verwijderd en vervangen door de Russische vlag:

Twitter avatar lifenews_ru LIFENEWS Со здания областной администрации в Харькове сорван флаг Украины, вешают российский. Митингующие скандируют "Россия!" http://t.co/hzC8Gz0Pwn

De Krim: hoe zat het ook weer?

De Krim ligt in het zuiden van Oekraïne, in de Zwarte Zee en is net iets kleiner dan België. Op de Krim ligt de autonome Krimrepubliek, waar ongeveer twee miljoen mensen wonen, van wie ongeveer 60 procent etnisch Russisch. Dat maakt meteen duidelijk waarom Rusland zo'n belang hecht aan dit gebied en het min of meer als de 'achtertuin' ziet. Het gebied behoorde immers in de Sovjettijd ook tot de Sovjet-Unie. In dit artikel dat we gisteren schreven kan je nog even verder nalezen over hoe het ook alweer zat op de Krim.

Ook onrustig in Kharkov

In Kharkov, een grote stad in het oosten van Oekraïne die als pro-Russisch geldt, is het vanmiddag ook erg onrustig, twittert journalist van Buzzfeed Max Seddon:

Twitter avatar maxseddon max seddon People now storming into Kharkov provincial government building. One of most pro-Russian eastern provinces

Twitter avatar maxseddon max seddon Looks like things are kicking off in Kharkov as well. Fighting, trash, Russian flags outside provincial government http://t.co/OaVLDJNdvR

'Meer Russische troepen op Krim niet uitgesloten'

Het is niet uitgesloten dat Rusland meer soldaten naar de Krim stuurt om de Russische burgers en de Zwarte Zeevloot op het schiereiland te beschermen. Dat zei Valentina Matvijenko, de voorzitter van het hogerhuis van het Russische parlement, vanmiddag. Matvijenko refereerde aan het verzoek om hulp aan president Poetin door de premier van de Krim.

In beeld: steun voor Krim in Kiev

In Kiev zijn op dit moment demonstraties aan de gang waarin betogers hun steun uitspreken voor de bevolking van de Krim. Op de foto hieronder dragen demonstranten borden mee met teksten als 'Ik bid voor de Krim #Oekraïne' en 'De Krim, we houden van je'.

Een deel van de bevolking van de Krim is pro-Russisch, maar een ander deel moet juist niets hebben van Moskou.

Foto AFP / Louisa Gouliamaki

'Russische bewakers bij gebouwen Krim'

De pro-Russische autoriteiten op de Krim hebben met de Russische Zwarte Zeevloot, die een basis op het schiereiland heeft, overeenstemming bereikt over het gezamenlijk bewaken van belangrijke gebouwen. Dat meldt het Russische persbureau RIA. De premier van de Krim gaf eerder vanochtend al toe dat sommige overheidsgebouwen op de Krim nu bewaakt worden door Russen.

Frankrijk en Duitsland zeer bezorgd

Frankrijk en Duitsland hebben zojuist hun bezorgdheid over de situatie in Oekraïne laten blijken. De Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius zei "extreem veronturst" te zijn door berichten dat Russische troepen zich bewegen op de Krim. "Wij roepen de partijen op af te zien van daden die de spanningen kunnen doen oplopen en de territoriale eenheid van Oekraïne kunnen raken."

Duitsland noemt de ontwikkelingen van de laatste uren "gevaarlijk". Minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier noemt de situatie op de Krim "acuut".

Elders in Oekraïne pro-Russische betogingen

In verschillende steden in het oosten van Oekraïne worden vanmiddag pro-Russische demonstraties gehouden. Veel inwoners uit het oosten van Oekraïne voelen zich meer verwant met Rusland dan met de pro-Europese machthebbers in Kiev.

Christoper Miller van de Kyiv Post twittert over de demonstraties:

Twitter avatar ChristopherJM Christopher Miller As situation in #Crimea escalates, separatist rallies held today in eastern Ukrainian cities of Donetsk, Mykolaiv and Dnipropetrovsk.

Twitter avatar ChristopherJM Christopher Miller Pro-Russian gathering at Lenin Square in eastern Ukrainian city of Donetsk right now. RT @novostidnua: Донецк сейчас http://t.co/REl5rkcBrw

In beeld: gewapende mannen op de Krim

Onbekende gewapende mannen beschermen een regeringsgebouw in Simferopol, de administratieve hoofdstad van de Krim. De foto is vanochtend genomen.

Reuters / David Mdzinarishvili

Wat is de stand van zaken?

De ontwikkelingen rond de Krim zijn sinds gisteren razendsnel gegaan. Wat is de stand van zaken?

  • Pro-Russische gewapende mannen kregen gisteren verschillende overheidsgebouwen en de twee vliegvelden op de Krim onder controle.
  • De Oekraïense regering stelde gisteravond dat Rusland sluipenderwijs is begonnen met een invasie van Oekraïne. Volgens Kiev zouden er dertien Russische vliegtuigen zijn geland op een vliegveld bij Simferopol.
  • Een groep onbekende gewapende mannen heeft vannacht volgens Rusland het regionale ministerie van Binnenlandse Zaken op de Krim aangevallen.
  • Russische troepen proberen volgens een Oekraïense bron van het Russische persbureau Interfax de controle te krijgen over een commandopost met luchtafweergeschut in de Krim. Twintig militairen zouden de basis zijn binnengedrongen.

Russisch parlement vraagt om ingrijpen

De Doema, het Russische lagerhuis van het parlemenet, heeft president Poetin vanmiddag gevraagd om maatregelen te nemen die situatie op de Krim kunnen "stabiliseren", aldus het Russische persbureau Interfax. Het parlement vraagt Poetin "alle beschikbare middelen" in te zetten die de bevolking van de Krim kunnen beschermen tegen "tirannie en geweld".

Poetin heeft nog niet persoonlijk op de laatste ontwikkelingen gereageerd.

Het Russische leger lijkt op te rukken op de Krim, het Oekraïense schiereiland met een autonome status dat het epicentrum is geworden van de strijd tussen de pro- en anti-Russische kampen in Oekraïne. Volgens de regering van Oekraïne is het Russische leger gisteravond begonnen met een invasie van het land. Volg de laatste ontwikkelingen vanaf nu in ons liveblog.