Karaktermoord

Goede wijn behoeft geen suiker, vindt Harold Hamersma

Rood, wit en soms rosé, Annick Schreuder, 19,99 euro . De Bezige Bij.

In het Verenigd Koninkrijk gaan stemmen op om de hoeveelheid calorieën in wijn op het achteretiket van de fles te zetten. Dat wil zeggen: stemmen voor en stemmen tegen. Sainsbury’s, de op een na grootste supermarktketen, is er recentelijk mee begonnen. Vooralsnog alleen op hun eigen merken huiswijn. Maar daarvan moet de impact niet onderschat worden. Afhankelijk van de supermarktformule bedraagt bijvoorbeeld in Nederland het marktaandeel huiswijn tussen de 25 en 40 procent van het verkochte volume.

Sainsbury’s heeft een en ander in gang gezet na een consumentenonderzoek, waaruit bleek dat 85 procent van de ondervraagden geen idee had van de hoeveelheid calorieën in rood, wit of rosé. Bovendien antwoordde het merendeel dat het zijn wijnconsumptie geen deel liet uitmaken van het ‘calorieëntellen’. Vervolgens gaf tweederde aan „het wel prettig te vinden als de calorische waarden vermeld zouden worden”.

Het initiatief van Sainsbury’s leverde de retailer een schouderklopje op van het Ministerie van Volksgezondheid. „Door deze informatie te verschaffen, worden de inspanningen rondom ‘verantwoordelijk drinken’ ondersteund”, aldus de minister. Maar niet alle supermarkten reageerden positief. Tesco, de grootste, en Morrisons hebben vooralsnog geen plannen. Natuurlijk omdat zij de negatieve invloed op de verkoop vrezen, maar ook omdat de discussie nogal ongenuanceerd wordt gevoerd.

Zo meldt Drinkaware, de Engelse evenknie van onze STAP, Stichting Alcohol Beleid (voorheen: Stichting Alcohol Preventie), dat de hoeveelheid calorieën in een glas wijn van 250 ml overeenkomt met die van een Cornetto. En dat schoot niet alleen de supers in het verkeerde keelgat. Ook critici van het vermelden van calorieën op voedsel in het algemeen schamperden over dergelijke simpele vergelijkingen. Zij zien veel liever dat de overheid en de voedselindustrie de nadruk leggen op een goede balans in het dagelijks voedingspatroon. Men moet eten en drinken met mate.

Obesitas

Wat ik opvallend vind is dat de discussie over wijnconsumptie zich niet meer richt op de gevaren van alcoholisme maar op die van obesitas. Nu is de moderne manier van wijn maken daar overigens wel degelijk op van invloed. Of misschien beter gezegd: deze speelt in op de verlangens van de hedendaagse consument. Die is verslaafd aan zoet. Of is het gemaakt. Zoet is in al ons eten en drinken. In ketchup, in yoghurtdrinks, in hamburgervlees. En in wijn. Want ook alcohol geeft een zoetimpressie. Daarbij komt dat het percentage daarvan flink is toegenomen.

Dat was mede het succes van de wijnen uit de Nieuwe-Wereldlanden; gemaakt van rijpere druiven met meer suiker, tijdens de vergisting resulterend in meer alcohol. Bovendien werd ook de inzet van extra zoetstoffen niet geschuwd. In eerste instantie eikenhout, dat zorgt voor een vanillesmaak. Maar nu de vraag naar unoaked wijnen toeneemt, wordt de wijn zo geproduceerd dat er hogere hoeveelheden restsuiker achterblijven. De aanpak is succesvol. Binnen drie decennia annexeerde de Nieuwe Wereld de helft van het wijnmarktaandeel in Engeland en Nederland.

Maar zijn alleen deze wijnmakers dikmakers? Zeker niet. Dankzij de ontwikkeling van bepaalde gisten en de voortschrijdende techniek op het gebied van weersvoorspellingen (waardoor later oogsten mogelijk is, en later oogsten = meer zon = meer suiker) doet de Oude Wereld ondertussen vrolijk mee. Bordeaux uit de jaren tachtig in de eigen kelder noteert veelal 12 procent alcohol. Onlangs had ik echter een recente oogst met 15 procent op de teller. En ik heb sauvignon blanc uit de Loire van 14,5 procent op de proeftafel gehad.

Het baart de liefhebber in mij zorgen. Niet omdat ik bang ben om dik te worden. Maar omdat ik weet dat zoet nog iets anders doet: het ware karakter van een wijn maskeren.

    • Harold Hamersma