‘Kans op koude winter steeds kleiner’

Deze winter was de op een na warmste. Is er verband met klimaatverandering?

De afgelopen winter was de op een na warmste sinds het begin van de metingen in De Bilt in 1706. Dat maakte het KNMI vrijdag bekend, een dag voor het begin van de meteorologische lente vandaag. Alleen de winter van 2006-2007 was met een gemiddelde temperatuur van 6,5 graden nog warmer dan afgelopen winter (6 graden tegen 3,4 gemiddeld).

In De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur in een etmaal de voorbije maanden niet één keer onder het vriespunt. „Halverwege de vorige eeuw zou dat vrijwel uitgesloten zijn geweest, maar door de opwarming van de laatste decennia is de kans op een winter met zo weinig kou toegenomen”, schreef het KNMI op de eigen site. Wat is precies het verband tussen de warme winter en klimaatverandering? „De temperatuur in Nederland stijgt sneller dan wereldwijd”, zegt Rob van Dorland, klimaatexpert bij het KNMI.

Vorig jaar hadden we nog bijna een Elfstedentocht. Nu was het warm.

„„Het Nederlandse winterweer is altijd behoorlijk variabel. Er ligt wel een duidelijk patroon van klimaatverandering onder. Dat winters gemiddeld almaar warmer worden, is een voortvloeisel uit de mondiale opwarming. De kans op koude winters neemt steeds verder af.”

Op uw website staat ook dat het warme winterweer werd veroorzaakt door een lagedrukgebied bij Schotland. Dat zorgde bij ons voor zachte zuidenwinden. Ligt zo’n lage drukgebied daar dan als gevolg van de klimaatverandering?

„We weten dat de ligging van hoge en lagedrukgebieden door klimaatverandering zal veranderen. Hoe precies, weten we niet. Of er in dit geval ook een verband was, valt dus niet te zeggen. Je hebt natuurlijk altijd te maken met de gebruikelijke grillen van het weer.”

Verloopt de opwarming van de aarde in Nederland hetzelfde als wereldwijd?

„Nee, sinds 1900 is de temperatuur hier dubbel zo snel gestegen als wereldwijd gemiddeld.”

Hoe komt dat?

„We zien meer westenwinden in de winter. Die zijn warmer dan oostenwinden. Ook zien we meer zuidoostelijke winden in het late voorjaar en de zomer. Die brengen weinig bewolking met zich mee, wat tot meer zonneschijn leidt. Bovendien is de lucht nu schoner dan ongeveer een halve eeuw geleden, toen er nog veel kolen werden verstookt. Daardoor kan meer zonneschijn het aardoppervlak bereiken. We kunnen niet zeggen of de verandering van de windrichting door klimaatverandering komt.”

Hebben we enig idee waar deze temperatuurstijging heengaat?

„Onze klimaatmodellen zeggen dat de temperatuur in Nederland tot 2050 zal stijgen met 0,9 tot 2,3 graden ten opzichte van 1990. Wereldwijd verwachten we een opwarming van 1 tot 2 graden. ”

Is er sprake van een versnelling in de opwarming?

„Het lijkt er niet op. De temperatuur is vooral sinds het midden van de jaren zeventig flink gestegen, maar de laatste tien tot vijftien jaar zien we een kleine tempering in die stijging.”

Zijn mensen volgens het KNMI de oorzaak van de opwarming?

„Uit onderzoek is gebleken dat de temperatuurstijging sinds midden vorige eeuw hoogstwaarschijnlijk het gevolg is van de toename in de uitstoot van broeikasgassen. Die wordt onomstotelijk veroorzaakt door menselijke activiteit.”