In Wageningse dankwoorden is geen plek voor God

In het proefschrift From animals to crops waarop Jerke de Vries vorige maand promoveerde aan de Wageningen Universiteit ontbreken een paar pagina’s. Het gaat om het dankwoord achterin het boek, waarin De Vries zich in een paar regels tot God richt, en een schutblad voorin met een citaat van Augustinus. Zulke teksten mogen sinds het begin van dit academische jaar niet meer in Wageningen. De Vries, op de hoogte van de nieuwe richtlijn, kreeg van decaan Johan van Arendonk de keuze: afplakken of de promotie wordt afgeblazen. De Vries knipte daarop de gewraakte pagina’s uit zijn boek. „Afplakken wilde ik niet,” zei hij tegen de universitaire internetkrant Resource. „Ik ga mezelf niet censureren.”

Politieke en religieuze uitingen mogen niet in proefschriften, dat is niks nieuws, legt Van Arendonk uit in Resource. Maar in dankwoorden wordt daar nogal eens van afgeweken. In september kregen alle hoogleraren daarom een brief van het College van Promoties, waarin promotoren werden gewezen op hun verantwoordelijkheid voor een correct dankwoord. Dat wil zeggen: eentje zonder politieke en religieuze uitingen. In het geval van De Vries was dit de taak van de hoogleraren Peter Groot Koerkamp (Farm Technology Group) en Imke de Boer (Dierlijke productiesystemen). Na veel discussie vonden zij goed dat de gewraakte passages bleven staan. Volgens De Boer stond de promovendus daar op.

Groot Koerkamp erkent dat hij ongelukkig is met het beleid rond dankwoorden. Tegen Resource zei hij: „Mijn persoonlijke mening is dat het dankwoord van De Vries moet kunnen. Wat is religieus? Er is een grijs gebied. Als een promovendus in zijn dankwoord drie pagina’s over zijn paard schrijft alsof het God de Heer is, mag dat wel.”

Groot Koerkamp denkt bovendien dat de regel niet te handhaven is. „Je kunt er ook in drie zinnen omheen draaien, waarbij het voor iedereen duidelijk is dat je God bedoelt.” En: „Het moet toch kunnen dat iemand in een dankwoord zegt waar hij in gelooft. Het dankwoord is per slot van rekening geen wetenschap, maar een persoonlijk deel van het proefschrift.”

De kwestie maakte uiteenlopende reacties los op het internet. Van strenge pleidooien voor „scheiding van wetenschap en religie” tot een laconiek „dit is mierenneukerij; je bepaalt toch zelf wat je in je dankwoord kwijt wilt, of je nou gelovig bent of niet”. Een aspirant-promovendus concludeert : „Tegen de tijd dat ik promoveer, zit ik liever niet vast aan een organisatie die allerlei arbitraire censuurregels toepast.”