Janoekovitsj weet vooral wat Poetin niet moet doen

Wat kan Viktor Janoekovitsj, de uitgeweken president van Oekraïne, nu eigenlijk nog? Zelf kan hij niet veel meer bedenken dan weigeren zijn handtekening te zetten onder de wetten die het parlement in Oekraïne nu aan de lopende band aanneemt. Zonder zijn contraseign kunnen die wetten geen wet worden, redeneerde Janoekovitsj vrijdag op een persconferentie in Rostov aan de Don, een Russische stad waar een vriend woont.

Meer heeft Janoekovitsj’ presidentschap niet meer om het lijf. Want een serieus plan om naar Kiev terug te keren en daar een einde te maken aan de „onwettige” machtsgreep heeft het hardnekkige staatshoofd niet.

Tijdens zijn persconferentie gooide de gevluchte president een uur lang handdoeken in de ring. Als een man die zich door iedereen in de steek gelaten voelt: door zijn geestverwanten die nu als wezels overlopen naar de nieuwe machthebbers. Door het Westen. En eigenlijk ook door de Russische president Poetin die hem nog altijd niet heeft willen ontvangen.

Vooral die houding van Moskou kon Janoekovitsj vrijdag niet vatten. Rusland kon „niet aan de kant blijven staan”. Toch zwijgt het Kremlin. „Het karakter van Poetin kennende, verbaast me dat”, zei de president. Maar wat Rusland dan moet doen, vond Janoekovitsj moeilijk. Hij wist vooral wat Rusland niet moet doen. „Ik ben categorisch tegen een militaire invasie” of elke actie die de „eenheid en ondeelbaarheid van Oekraïne” op het spel zet, aldus de president op vrijdagmiddag.

Kan Janoekovitsj zelf ooit terugkeren naar Oekraïne? Alleen als de Europese ministers van Buitenlandse Zaken zijn veiligheid zouden garanderen. Dan zou hij het Oekraïense volk, nee, elk gezin „op zijn knieën om vergiffenis” smeken, zo besloot Janoekovitsj, met gebroken stem en nog net niet in tranen.

    • Hubert Smeets