Opinie

Zuur voor Teeven: het zoet komt er niet meer

‘Vertraagde boosheid’ noemde staatssecretaris Fred Teeven van Justitie en Veiligheid de frontale aanval van Arie Slob op zijn plannen om illegaal verblijf strafbaar te stellen. De fractievoorzitter van de ChristenUnie had fel uitgehaald naar Teeven omdat die had gezegd dat eerst het ‘zuur’ kwam en daarna het ‘zoet’. Die culinaire metafoor is sinds de kabinetten Balkenende een van de meest versleten clichés geworden van het toch al tenenkrommend clichématige politieke jargon. Ten tijde van Balkenende werd er op die manier bijvoorbeeld over bezuinigingen gesproken. Die smaakten zuur. Maar daarna zou de beloning komen in de vorm van nieuwe investeringen waarbij de mensen van zoetigheid het water in de mond zou lopen.

Teeven, die toch al bepaald geen begenadigd spreker is, gebruikte het cliché op een wel heel erg ongelukkige wijze. Met het zuur bedoelde hij het accepteren van het kinderpardon, waar hij als VVD’er tegen is, en met het zoet de strafbaarheidstelling van illegaliteit. In zijn wereldbeeld is het weliswaar heel erg zuur dat hij gedwongen was om honderden kansloos uitgeprocedeerde minderjarige asielzoekertjes een toekomst te geven, maar die bittere pil wordt verguld door het mierzoete vooruitzicht dat hij illegale volwassenen in de gevangenis zal mogen opsluiten. Voor Slob was dat de druppel die de emmer deed overlopen. „Zo praat je niet over mensen”, zei hij. En de coalitie kan fluiten naar zijn steun als zij op deze weg verder gaat. Hij had natuurlijk het grootste gelijk van de wereld.

Maar dat is volgens Teeven dus uitgestelde woede. „Ik heb die uitspraken al drie weken geleden gedaan”, zei hij. Dat is, als je er goed over nadenkt, een verbijsterende reactie. Alsof dat een weerwoord zou zijn. Alsof dat het minder erg zou maken. Hij had moeten zeggen dat hij die uitspraken betreurt, dat hij nooit zo over kansloze verschoppelingen had mogen praten, maar in plaats daarvan zegt hij: „Ja, hoor eens, dat was drie weken geleden, dus jouw boosheid is ongeldig.”

Maar het zure voor Teeven is dat het inmiddels zo goed als ondenkbaar is geworden dat het zoete er ooit nog komt. Als de coalitie goed luistert naar de signalen uit de Kamer, is er geen meerderheid te vinden voor de strafbaarstelling van illegaliteit. Alleen de PVV wil dat. En de VVD wil dat omdat de PVV dat wil en omdat de VVD bang is kiezers te verliezen aan de PVV. De PvdA heeft met de grootst mogelijke tegenzin ingestemd om de coalitie mogelijk te maken. De manoeuvre van Slob geeft de PvdA het gedroomde excuus om op die eerdere afspraak terug te komen, want zij kan nu zeggen dat de steun van Slob essentieel is voor hervormingen die ook door de VVD veel belangrijker worden gevonden.