Oekraïne wil spoedzitting VN-veiligheidsraad

Een gewapende man in militair uniform patrouilleert voor het vliegveld van Simferopol, de hoofdstad van de Krim.
Een gewapende man in militair uniform patrouilleert voor het vliegveld van Simferopol, de hoofdstad van de Krim. AP / Darko Vojinovic

De Verenigde Staten heeft Rusland nadrukkelijk gewaarschuwd de soevereiniteit van Oekraïne te respecteren. Oekraïne zelf wil ondertussen dat de VN-Veiligheidsraad bijeenkomt in een spoedzitting.

De nieuwe regering van dat land zou een brief hebben gestuurd met het verzoek liefst vandaag nog een vergadering te beleggen, meldt persbureau Reuters op gezag van een anonieme diplomaat.

De vijftien leden tellende Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zal vooral worden gevraagd zich te beraden op een overeenkomst uit 1993. Daarin kwamen de wereldmachten overeen dat ze de territoriale integriteit van Oekraïne zouden respecteren.

Strategische plekken ingenomen

De brief komt op dezelfde dag dat gewapende mannen twee vliegvelden op de Krim bezetten. De nieuwe machthebbers in Oekraïne zien dit als invasie en bezetting door Rusland, maar het Kremlin ontkent betrokkenheid.

Update 18.49 uur: De bezette internationale vluchthaven van Simferopol, de belangrijkste stad op de Krim, zou volgens persbureau Interfax geen vluchten vanuit de Oekraïense hoofdstad Kiev meer toelaten. Ukrainian International, de grootste luchtvaartmaatschappij van het land, bevestigt tegenover persbureau Reuters dat het luchtruim boven de Krim gesloten is.

Ook zouden meer dan tien helikopters van de Russische luchtmacht het Oekraïense luchtruim zijn in gevlogen en blokkeren Russische militairen grensbewakings- en kustwachtpost in Sebastopol, ook op de Krim. De nieuwe regering in Oekraïne overweegt de noodtoestand uit te roepen op het overwegend pro-Russische schiereiland.

Of een resolutie over Oekraïne zou worden aangenomen in de Veiligheidsraad is nog maar de vraag. Rusland heeft als een van de vijf permanente leden vetorecht, en kan zo enige resolutie blokkeren.

Kerry waarschuwt Rusland

De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, zei in een overleg met zijn Amerikaanse collega John Kerry vandaag volgens persbureau Reuters dat Rusland geen enkele intentie heeft om de soevereiniteit van Oekraïne te schenden. Ook de Russische president Vladimir Poetin zou in overleg met Europese regeringsleiders hebben gezegd dat escalatie hoe dan ook voorkomen dient te worden.

Toch drong Kerry er bij Lavrov nadrukkelijk op aan de ontvlambare situatie in Oekraïne niet verder op te stoken. Kerry waarschuwde dat alle partijen stappen moeten vermijden die door anderen verkeerd kunnen worden geïnterpreteerd en dus tot misrekeningen kunnen leiden. Ook zei hij dat de VS de Russische activiteiten rond de Krim nauwlettend in de gaten houden, opdat er “op geen enkele manier een grens wordt overschreden”.

Autonome status

De Krim heeft binnen het Oekraïense staatsbestel een autonome status. Op het schiereiland wonen veel etnische Russen die voor inniger betrekkingen met Moskou zijn. Sommigen pleiten zelfs voor afscheiding van de regio van Oekraïne. Andere bewoners, zoals de Krim-Tataren, zijn juist tegen Russische bemoeienis. Rusland kondigde deze week aan de beveiliging van zijn Zwarte Zee-vloot uit voorzorg te versterken.