Janoekovitsj vanuit Rusland: ik blijf vechten, Rusland moet ingrijpen

Oud-president Viktor Janoekovitsj is zojuist begonnen aan zijn persconferentie. Dagenlang werd gespeculeerd over zijn verblijfplaats, maar nu blijkt hij in het zuiden van Rusland te zijn.

Screenshot persconferentie Janoekovitsj

De Oekraïense oud-president Viktor Janoekovitsj wil blijven vechten voor zijn land, waar volgens hem nationalisten en fascisten de macht hebben gegrepen. Hij ziet de door het parlement uitgeschreven presidentsverkiezingen van 25 mei als onwettig en doet er niet aan mee.

Janoekovitsj, die zaterdag door het parlement werd afgezet, zei tijdens een persconferentie in Rusland dat Oekraïne een eenheid moet blijven. De Russische president Vladimir Poetin moet handelen, vindt hij, maar mag geen invasie plegen. Onze buitenlandredacteur Hubert Smeets op Twitter:

Twitter avatar hubertsmeets Hubert Smeets Janoekovitsj: Rusland moet handelen. Het karakter Poetin kennend, verbaast het me dat hij zo ingehouden zwijgt.
Twitter avatar hubertsmeets Hubert Smeets Janoekovitsj: Rusland kan niet aan de kant blijven staan, maar ik categorisch tegen invasie.

Janoekovitsj is niet van plan Rusland te vragen om militaire steun. Volgens Smeets weet de gewezen leider niet hoe hij de macht die hij denkt te hebben, nog kan uitvoeren.

“Hier sprak een man die denkt dat hij nog president is, maar geen idee heeft hoe hij dat nog moet zijn. Hij wil niet onderkennen dat hij de macht - volgens hem op een onwettige manier - is kwijtgeraakt. Niet alleen weet hij niet wat hij zelf nog moet doen, hij weet ook niet wat anderen moeten doen. In wezen zei hij dat hij zich in de steek gelaten voelt door Poetin.”

Janoekovitsj: wetten die ik niet tekende, zijn onwettig

Janoekovitsj wil vasthouden aan het akkoord dat hij vorige week sloot met de parlementaire oppositie. Dat betekent: presidentsverkiezingen in het najaar en parlementsverkiezingen in 2014. Ook wil hij een referendum waarin het volk zich kan uitspreken over verschillende hervormingen.

Alle wetten die sinds zijn vertrek zijn aangenomen door het parlement, zijn volgens Janoekovitsj onwettig, omdat ze niet ondertekend zijn door de rechtmatige president; hijzelf. Er is nu sprake van “wetteloosheid, terreur, complete chaos en een machtsvacuüm.”

“Parlementsleden werden geïntimideerd om loyaliteitsverklaringen af te leggen aan de nieuwe machthebbers. Ze worden onderdrukt door de gewapende lieden op het Onafhankelijkheidsplein. Is dit nou een overwinning van het Oekraïense volk?”

Kritiek op het Westen

Janoekovitsj geeft het Westen de schuld van de onwettige “machtsgreep”, zegt Smeets.

Twitter avatar hubertsmeets Hubert Smeets Janoekovitsj geloofde in fatsoen van buitenlandse bemiddelaars. Daarom ondertekende hij het akkoord van vorige week, zegt hij in Rostov.

“De Poolse, Duitse en Franse ministers van Buitenlandse Zaken hebben hun handtekening gezet onder het politieke akkoord, maar stonden vervolgens niet garant voor de naleving ervan. Janoekovitsj voelt zich eigenlijk door iedereen in de steek gelaten.”

‘Ik ben niet gevlucht’

De oud-president sprak vanuit Rostov aan de Don, in het zuiden van Rusland. Hij vertrok afgelopen zaterdag uit Kiev, dezelfde dag dat hij door het parlement werd afgezet. Sindsdien werd gespeculeerd over zijn verblijfplaats. Hij ontkent in alle toonaarden dat hij is gevlucht.

“Ik ben nu in Rostov omdat ik hier een goede vriend heb wonen. Ik zal terugkeren naar Oekraïne zodra mijn veiligheid en die van mijn familie kan worden gegarandeerd.”

“Ik ben naar Charkov gegaan. Maar de auto waarin ik zat in Kiev werd van alle kanten beschoten. Ik ben niet gevlucht. Ik had afgesproken met activisten in Charkov. Toen we daar waren aangekomen kregen we berichten binnen dat radicale groepen in Charkov waren aangekomen. Het ging niet om angst. Ik was niet bang. Maar ik moest voldoen aan de veiligheidseisen.”

Hij noemt de volgende plaatsen op zijn route: Charkov, Donetsk, Loehansk en vervolgens de Krim. Wat er nu op de Krim gebeurt is een “natuurlijke reactie” op de machtswisseling die is bewerkstelligd door bandieten en radicalen, vervolgde hij.

Janoekovitsj sloot zijn persconferentie af met een traan. Hij vroeg met gebroken stem vergiffenis aan zijn volk. “Als ik Oekraïne zou zijn, zou ik knielen voor elk gezin”.