Wie praat is een gluiperd

Twee zonen en hun vader // Nebraska lijkt een roadmovie vol male bonding te worden // Maar de familieleden gaan elkaar ook echt zien

©

Wat zeggen twee hoogbejaarde broers die elkaar na dertig jaar terugzien? „Hoe gaat het?” „Goed.” „Iets gebeurd?” „Niet veel.”

Gelukkig staat de televisie altijd aan in het dorp Hawthorne, waar mannen zwijgen tenzij het over auto’s gaat. Er zijn ook mannen die praten: dat zijn gluiperds. Praten is meer iets voor vrouwen, rustiek waggelende slagschepen.

De helden uit de films van Alexander Payne zijn dof, vastgeroest en geneigd tot zelfbedrog

Regisseur Alexander Payne filmde Nebraska tegen de zin van studio Paramount in sober zwart-wit. Het tegendeel van het vrolijk gekleurde Hawaï in zijn vorige film The Descendants. Maar dit is het terneergeslagen Amerikaanse hartland van grote vlaktes en dikke mensen, graansilo’s en inwisselbare dorpen. Zelfs in kleur was het monochroom geworden.

Intieme vreemden

Nebraska is een droogkomische, hartverwarmende film over intieme vreemden, zoals Paynes gehele oeuvre eigenlijk. In The Descendants beseft de zelfgenoegzame George Clooney als enige niet dat zijn in coma geraakte vrouw al jaren een minnaar had, en nu draait het om de familie Grant die niets van elkaar weet.

Paynes helden zijn dof, vastgeroest en geneigd tot zelfbedrog. Dat heeft komische, tragikomische of tragische gevolgen, want er staat uiteraard een crisis op stapel. Misschien volgt een verzoening, misschien is het daarvoor te laat: zie de arme Jack Nicholson in About Schmidt, na zijn pensionering moederziel alleen in zijn luxe camper toerend in het besef dat hij voor niemand nog iets betekent.

In Nebraska moeten twee zonen – verkoper Dave (Will Fort) die niet inziet hoe depressief hij is, en succesvol ‘anchorman’ Ross (Bod Odenkirk) – in het reine komen met hun ouders. Vader Woody (Bruce Dern) is een koppige dronkenlap die zich afzet zo snel iemand te dichtbij komt, zeker nu hij begint te dementeren. Zijn bazige vrouw Kate (June Squibb) doet weinig anders dan mopperen en klagen.

Méér dan een brompot

Als Woody een reclamefolder aanziet voor een winnend loterijlot en in alzheimerstijl keer op keer wegloopt om zijn miljoen dollar te innen in Lincoln, Nebraska, besluit zoon Dave met hem op reis te gaan. Dave heeft zelf, net als wij kijkers, waarschijnlijk een klassieke roadmovie in gedachten met veel male bonding onderweg en samen plassen in de berm.

Maar als vader en zoon in Hawthorne stranden, waar de rest van de familie Grant woont, neemt de film een komische wending. Daar gelooft iedereen namelijk echt dat Woody een miljoen dollar heeft gewonnen, en volgt een helse familiereünie. Zodat de zonen hun ouders eindelijk echt zien: Woody en Kate blijken veel meer dan dronken brompot en kleinerende harpij.

Nebraska is een nieuw pareltje in het foutloze oeuvre van Alexander Payne. Soepel, wijs en grappig: een film die aanspoort eens goed in je ogen te wrijven voordat je een oordeel velt.