Te harde muziek: de nieuwe decibelnorm

Zaterdag gaat het ‘hoorconvenant’ in dat overheid en poppodia deze maand tekenden. Daarin staan afspraken over het geluidsniveau bij concerten. Wat zullen bezoekers daarvan merken?

De volumeknop bij concerten moet omlaag, vindt de regering, om gehoorbeschadigingen te voorkomen. Het ‘hoorconvenant’ dat staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, PvdA), de Nederlandse poppodia en festivals (VNPF) en evenementorganisatoren (VVEM) deze maand tekenden gaat zaterdag in. Er staan concrete afspraken in om het volume in concertzalen aan te pakken, voor in principe de komende twee jaar. Maar concertbezoekers zullen er niet zo veel van merken.

1Zijn er zoveel mensen met slechte oren? Meer dan 800.000 mensen hebben problemen met het gehoor, volgens het RIVM. Of veel van hen dat opliepen door harde muziek is moeilijk te meten, maar ‘signalen’ zijn er wel, vooral bij jongeren. Van de jongeren die in 2012 een zelftest uitvoerden gaf 60 procent aan dat ze weleens een piep of ruis horen na het uitgaan, een teken van gehoorbeschadiging. Bij 20 procent gaat die piep ook niet meer weg: onherstelbare beschadiging. Bovendien zijn er steeds meer jongeren die een slecht gehoor hebben. Van 30 procent in 2011 naar 37 procent in 2012.

2Welke afspraken zijn er nu gemaakt? Concerten en evenementen moeten volgens dit convenant een gemiddeld geluidsniveau van maximaal 103 decibel aanhouden. Dat gemiddelde wordt gemeten gedurende een kwartier, op een hoogte van twee meter bij de mengtafel. Die resultaten moeten worden opgeslagen en gedeeld met het ministerie, waardoor ze beter te controleren zijn. Die afspraak gaat zaterdag in, maar de zalen hebben tot 1 oktober de tijd om aanpassingen te doen, zoals het aanleggen van meetapparatuur.

Bezoekers moeten ook beter worden gewezen op de risico’s. Oordopjes moeten daarvoor op zichtbare plekken beschikbaar zijn, met informatie over het belang van gehoorbescherming. Dat moeten muzieklocaties op 1 mei voor elkaar hebben.

3Maar de decibelnorm was er toch al? De poppodia hebben bijna drie jaar geleden onderling al afspraken gemaakt over het geluidsniveau met de Nationale Hoorstichting. Toen is het gemiddelde van 105 dB naar 103 dB gezet. Verschillende grote podia, waaronder 013 in Tilburg en Paradiso in Amsterdam, zeggen zich daar netjes aan te houden.

4Er verandert dus niets qua volume? 103 dB is een gemiddelde; de dynamiek van muziek blijft behouden. Uitschieters in volume blijven toegestaan en zijn niet zo schadelijk. Pas als zo’n uitschieter lang aanhoudt kan het schade opleveren.

Concertgangers zullen wat vaker voorlichting over gehoorbescherming tegenkomen. In de meeste concertzalen hangen nu al automaten met oordoppen, die meestal tussen de 2 en 3 euro kosten. Ze gratis aanbieden, zoals de VNPF eigenlijk wilde, zat er niet in.

5Hoe zit het met muziek op je telefoon? Voor persoonlijke muziekspelers, tegenwoordig gewoon je mobiele telefoon, zijn begin 2013 Europese normen opgesteld: maximaal 85 decibel. Maar bijna geen muziekspeler voldoet daaraan, blijkt uit een onderzoek van de Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) van eind 2013. Bovendien zijn ze meestal niet voorzien van de verplichte waarschuwingssticker: zo’n oor met een explosie eromheen. De NVWA is daarom in gesprek met fabrikanten van muziekspelers en telefoons, maar mag niet zeggen welke dat zijn. Uitgangspunt is dat ze zich aan de norm gaan houden.