Rabo lijdt recordverlies van 817 miljoen op vastgoed

Rabobank schrijft 2,6 miljard euro af op slechte kredieten

De vastgoedcrisis heeft Rabobank in 2013 diep geraakt. Veel sterker dan concurrenten ABN Amro en ING. Dat blijkt uit de jaarcijfers die Rabobank vanochtend heeft gepresenteerd. De vastgoedpoot van Rabobank dook diep in de rode cijfers: een verlies van 817 miljoen euro, „een recordverlies”, aldus interim-topman Rinus Minderhoud. In 2012 werd ook verlies geleden, maar dat bedroeg toen nog 113 miljoen euro.

De misère was volgens Rabobank vooral het gevolg van het uitblijven van herstel op de vastgoedmarkt. Dat had „een zeer negatieve invloed op het resultaat”. Rabobank moest voorzieningen treffen voor grond en leningen voor projecten. Eerder dit jaar stopte zij met het ontwikkelen van commercieel vastgoed (MAB Development).

De crisis bij de vastgoedtak komt bovenop alle andere problemen waarmee de van oorsprong coöperatieve bank kampt. 2013 was voor Rabobank „een zeer bewogen jaar”, aldus Minderhoud. Er wordt zwaar gesaneerd om gezond te blijven en een aantal lokale banken is onder verscherpt toezicht geplaatst omdat klantdossiers niet op orde waren (wat tot spanningen heeft geleid tussen het bestuur en de lokale banken, die een grote mate van zelfstandigheid genieten).

Er worden eveneens voorzieningen getroffen voor andere leningen, zoals zakelijke kredieten en hypotheken. Daarbovenop moest Rabo eind vorig jaar voor een recordbedrag van 774 miljoen euro schikken met toezichthouders wegens het manipuleren van de internationale Libor-rentevoet.

Analisten verwachtten al langer problemen bij de vastgoedtak. Die bleven echter grotendeels uit – tot nu. Rabobank zelf zei eerder dat dit vooral kwam doordat de kwaliteit van de leningen hoog was. Dat blijkt dus tegen te vallen. De Nederlandsche Bank heeft afgelopen maanden het vastgoed van alle grote banken onderzocht op mogelijke verborgen verliezen. Bij ING en ABN Amro leidde dat niet tot pijnlijke verrassingen, bij Rabobank lijkt dat wel het geval.

Rabobank als geheel boekte vorig jaar een nettowinst van 2 miljard euro, een daling van 46 miljoen euro (2 procent) ten opzichte van 2012. Het forse verlies op vastgoed en de 774 miljoen voor de Libor-schikking werden voor een belangrijk deel gecompenseerd door de verkoop van de vermogensbeheerdochter Robeco begin vorig jaar. Daarop werd een boekwinst behaald van 1,6 miljard euro.

In totaal moest Rabo voor 2,6 miljard euro voorzieningen treffen voor kredieten (vastgoed, zakelijke leningen en hypotheken). Omgerekend werd 0,6 procent van alle leningen afgeschreven – meer dan twee keer zo veel als in 2012. De kredietportefeuille kromp met 4 procent, mede door particulieren die vervroegd aflosten op hypotheken en ook doordat de bank zelf probeert slechte leningen te beëindigen.

De problemen sloegen een gat in het eigen vermogen van 2 miljard euro (van 42 miljard naar 40 miljard). Maar doordat Rabo haar balans heeft verkort, blijven de kapitaalbuffers verhoudingsgewijs sterk. Voor een belangrijk deel werden de resultaten ook op peil gehouden door reorganisaties (Rabo zal tot 2016 in totaal 9.000 tot 10.000 medewerkers ontslaan), automatisering, verlaging van spaarrentes en verhoging van leenrentes. Voor 2014 is Rabo somber. Minderhoud ziet herstel, maar verwacht dat de groei „zeer beperkt” blijft en houdt rekening met „aanhoudend moeilijke marktomstandigheden”.