Kijken naar een film waarin iedereen je aanstaart

Screenshot Visitors

Waarom is het zo ongemakkelijk als iemand naar je staart? En vanwaar dat spelletje waarbij de eerste die wegkijkt of lacht, verliest? Staren is iets vreemds. Filmmaker Godfrey Reggio maakte er een film over. En dan niet één waarin hij poogt een antwoord te vinden op bovenstaande vragen, maar één waarin hij dit soort vragen (plus een flinke dosis unheimlichkeit) oproept door de ‘acteurs’ naar de kijker te laten turen.

De film, Visitors, bestaat uit 74 zwart-witbeelden; bij elk nieuw beeld wordt de kijker aangestaard door een nieuw figuur. Dat 87 minuten lang. Volgens de makers geeft dat een “hypnotiserende filmervaring”. Voor een klein voorproefje, hier de trailer:

Niet alleen de starende mens passeert de revue. De kijker komt ook oog in oog met een gorilla en een cyborg. Het effect van het staren wordt kracht bijgezet door de muziek van Philip Glass. Uit deze samenwerking kwam in de jaren tachtig het muzikale filmessay Koyaanisqatsi voort (waarvan hieronder de trailer).

Reggio woonde van zijn 14de tot zijn 28ste in een klooster en vindt dat de taal een misleidende technologie is geworden (“Het is niet langer de drager van betekenis maar is bedekt met culturele bagage, zodat het ons verblindt voor de realiteit”, zei hij eens). Deze visie is ook in Visitors leidend.

Bekijk hieronder de making of van de documentaire:

De film draait in de VS op een aantal plekken in de bioscoop. Voor zover bekend wordt hij nog niet in Nederland vertoond.