Gebruik xenongas werkt als een hoogtestage

Het edelgas xenon kalmeert en stimuleert de aanmaak van rode bloedlichaampjes. Daar maken Russen gebruik van.

De Russische topsporters zouden al een aantal jaren xenon als prestatiebevorderend middel gebruiken. Het edelgas zou de aanmaak van rode bloedlichaampjes stimuleren. Dat is goed voor het duurvermogen. Wielrenners en langlaufers hebben zich daarvoor jarenlang het medicijn epo toegediend. Dat is een verboden dopingmiddel. Xenon verhoogt bij muizen met kunstmatig aangebrachte nierschade in ieder geval de lichaamseigen productie van epo. Hoogtestages en slapen in een tentje met lage zuurstofdruk doen dat waarschijnlijk beter.

De Duitse tv-omroep WDR meldde het Russische gebruik maandag. Het Britse blad The Economist had er op 9 februari al een artikel over. Beide verwijzen naar een document van het het onderzoeksinstituut van het Russische ministerie van defensie, waarin het recept uit de doeken wordt gedaan. Dat document is niet openbaar.

Een 50:50-mengsel van zuurstof en xenon, een paar minuten ingeademd voor het naar bed gaan, heeft al effect. Behalve epo-verhoging zou xenon goed zijn tegen slapeloosheid. En een sporter die last van zenuwen heeft zou een uurtje voor de wedstrijd ook nog baat hebben bij een teug xenon.

Xenon is een edelgas, zoals helium, neon, argon, krypton en radon. Edelgassen zijn bekend omdat ze nauwelijks chemische reacties aangaan. Maar ze hebben wel een werking op het lichaam. Wie helium inademt krijgt bijvoorbeeld een tijdlang een hoge piepstem.

Xenon wordt ook in het westen onderzocht in operatiekamers. Het beschermt zenuwcellen tegen schade door zuurstofgebrek. Vrijwel al dit onderzoek, beschreven in een veertigtal wetenschappelijke publicaties, is de laatste jaren gedaan door Mervyn Maze, tegenwoordig hoofd van de afdeling anesthesiologie van de universiteit van Californië in San Francisco.

Maze meldde de epo-verhoging door xenon in 2009, in een verslag van een muizenexperiment om (veelvoorkomende) nierschade tijdens een openhartoperatie te voorkomen.