Eerste openbare jaarverslagen bisdommen: 4,3 miljoen verlies in 2012

De inwijding van de Willibrorduskerk in Utrecht in 2009.
De inwijding van de Willibrorduskerk in Utrecht in 2009. Foto ANP/ Valerie Kuypers

De bisdommen in Nederland zitten in de rode cijfers. In 2012 hebben ze samen 4,3 miljoen euro verlies geleden, op een totaal aan inkomsten van 30,1 miljoen. Parochies dragen minder af, terwijl de kosten – onder meer door herstelbetalingen aan misbruikslachtoffers – stijgen.

Dat blijkt uit de jaarverslagen die de zeven bisdommen hebben vrijgegeven. Het KRO-programma Brandpunt Reporter bericht er morgen over. Het is voor het eerst dat de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland inzage geeft in haar financiën. De openheid past in de door paus Franciscus ingezette koers naar meer transparantie.

Algemene reserve: 91,5 miljoen

Uit de jaarverslagen blijkt dat de verwachtingen somber zijn. Door aanhoudende verliezen teren de bisdommen in op hun vermogen. Samen hadden zij in 2012 nog een algemene reserve van 91,5 miljoen euro.

Het bisdom Rotterdam boekte in 2012 met 2,2 miljoen euro het grootste verlies. Het heeft tegelijk de grootste reserves (41,4 miljoen euro), maar maakt zich zorgen over het interen op het eigen vermogen. Zonder dat geld komt de continuïteit van de Kerk in de Randstad in de toekomst in gevaar, aldus het jaarverslag.

Utrecht afwijkend goed

Het aartsbisdom Utrecht scoort met een positief resultaat van 736.000 euro afwijkend goed. Dit komt vooral door een eenmalige gift van 649.000 euro van de stichting Caritas Moeder Theresa, waarvan kardinaal Simonis voorzitter is. Het geld was mede bestemd voor de kosten van de commissie-Deetman, die het kindermisbruik onderzocht, en vergoedingen aan slachtoffers. Hoeveel de bisdommen daaraan precies betalen is nog onduidelijk.

Het aartsbisdom was in 2008 een van de eerste bisdommen die reorganiseerden om de financiën op orde te krijgen. Daarbij verloren vijftien medewerkers hun baan. Ook andere bisdommen hebben sindsdien gereorganiseerd en bezuinigd.

Zorg over dalende bijdrage parochies

Een punt van zorg, schrijft het aartsbisdom, blijft de dalende bijdrage vanuit de parochies. In alle bisdommen worden wegens dalend kerkbezoek parochies samengevoegd en verdwijnen kerken. In 2012 droegen de parochies nog 17,3 miljoen euro bij aan het exploitatieresultaat van de bisdommen. Maar parochies komen vaker zelf in de rode cijfers, wat de begrotingen van de bisdommen verder onder druk zet.

Het bisdom Breda voorziet door de krimp een kleiner bisdomkantoor, Haarlem-Amsterdam rekent op verdere bezuinigingen. Het bisdom Den Bosch sloot 2012 met 1,7 miljoen euro verlies af, mede door betaling van één miljoen euro aan kosten voor Deetman. Ook voor dit bisdom blijven de financiële vooruitzichten op langere termijn “somber”.