Lof, afscheid en dan miljoenen

Het mogen geen gouden handdrukken heten, maar topmanagers die vertrekken krijgen wel goud mee. Nee, geen ruzie, zo heet het. Gewoon op elkaar uitgekeken?

Afscheid nemen? Partir c’est mourir un peu, maar in de top van het bedrijfsleven hoeft een leider niet te lijden. Althans niet financieel. Hij krijgt een aparte behandeling. Salaris doorbetaald. Bonus. Of een gratis verhuizing.

De meeste jaarverslagen komen nog, maar één trend is al duidelijk: topmanagers gaan voor goud, maar het mag geen gouden handdruk heten. Want een gouden handdruk is gekoppeld aan allerlei regels, zoals: maximaal één jaarsalaris. Maar als de arbeidsovereenkomst nog even wordt voortgezet, ook al speelt de afgezwaaide baas een andere rol, dan blijven zijn arbeidsvoorwaarden van kracht. Zij verzoeten de bittere pil. Want afscheid nemen van een succesvol bedrijf als ASML of Randstad is natuurlijk wel even slikken.

Bovenal: een gouden handdruk veronderstelt ruzie. Soms is het gevoel: deze tent verdient een andere vent (m/v). Neem Eric Meurice die chipmachinefabrikant ASML tot paradepaardje van de Nederlandse industrie hielp maken. Hij stopte medio 2013 en vertrekt eind maart 2014.

Nee, zijn vertrek had niks te maken met onmin of teleurstellende resultaten, schrijven de commissarissen in hun verslag. Hij voert nog „strategische projecten” uit. Alle lof. Hij heeft zijn totale beloning van ruim 15 miljoen euro verdiend, is de stilzwijgende boodschap.

Die beloning valt slecht. Directeur Jan Maarten Slagter van beleggersvereniging VEB zegt:„zeer royaal”. Ron van Baden (FNV Bondgenoten), de cao-onderhandelaar bij ASML: „natuurlijk volstrek ridicuul wat er gebeurt”. Gewone werknemers krijgen alleen hun winstdeling voor de periode dat iemand werkelijk in functie was.

De combinatie van lof, afscheid en miljoenen deed zich ook voor bij het vertrek van bestuursvoorzitter Ben Noteboom van uitzendgigant Randstad. In hun verslag besteden de commissarissen een van hun langste alinea’s aan een hommage aan diens „uitzonderlijke staat van dienst”. Maar een paar regels eerder bekruipt de lezer een ander gevoel. Het gevoel van: na elf jaar op elkaar uitgekeken zijn. Het was een „goed moment voor een leiderschapswissel” schrijven de commissarissen. Randstad had de schijn van pais en vree gewekt, maar moest vrijdag bakzeil halen na vragen van RTL. Notebooms contract afkopen kost 2,58 miljoen euro.

Ook Bert Meerstadt, die eind september vertrok als directievoorzitter van de NS, krijgt van de commissarissen in het jaarverslag alle lof. Zij vieren een „buitengewoon kundig en succesvol leider”. Fyra-debacle of niet. Hij wordt zes maanden doorbetaald.

Alle ogen zijn nu gericht op de regeling van Shell voor vertrokken directievoorzitter Peter Voser. Shells jaarverslag komt volgende maand.