Geen homoseks meer in Oeganda...

In Oeganda riskeren homoseksuelen nu 14 jaar cel met hun geaardheid // En ook in the land of the free zijn anti-homowetten: In Arizona mogen bedrijven nu homoseksuele klanten weren

De Oegandese president Yoweri Museveni leek eerst te twijfelen. Was het wel wijs de verscherpte anti-homowetgeving in zijn land te ondertekenen? Het werd een ja, en hij maakte er meteen maar een anti-Westerse show van. In Entebbe tekende hij gisteren het door het parlement voorgestelde wetsvoorstel. Dat stelt homoseksuelen en lesbiennes zware celstraffen in het vooruitzicht, als ze toegeven aan hun geaardheid.

Museveni had voor de gelegenheid niet alleen regeringsfunctionarissen uitgenodigd maar ook binnen- en buitenlandse journalisten. Die mochten uit zijn mond optekenen dat Oeganda niet zal buigen voor „het sociale imperialisme” van het Westen, een verwijzing naar de vele dringende pleidooien uit het buitenland, onder andere van de Amerikaanse president Barack Obama, om de nieuwe wet niet te tekenen. Ook verschillende Europese landen bekritiseerden het voornemen.

Nu de wet getekend is, wordt zeven miljoen aan financiële steun vanuit Nederland aan de Oegandese regering opgeschort. Nederland steunt het land jaarlijks met in totaal 23 miljoen euro.

‘Homo’s ziek en abnormaal’

De 69-jarige Museveni, onlangs nog in het nieuws door de Oegandese militaire interventie in de burgeroorlog in buurland Zuid-Soedan, is al sinds 1986 aan de macht in Oeganda. Toen het parlement de verscherpte anti-homowet in december had opgesteld, reageerde hij met de stelling dat homoseksualiteit weliswaar „abnormaal” is, en dat homo’s en lesbiennes „zieke mensen” zijn, maar dat de doodstraf of levenslange opsluiting niet het antwoord is. Vorige week kondigde hij nog wetenschappelijk onderzoek aan, waaraan ook Amerikaanse wetenschappers hun bijdrage mochten leveren. Gisteren zei Museveni dat de Oegandese wetenschappers tot de bevinding zijn gekomen dat niet bewezen is dat homoseksualiteit is terug te voeren op genetische factoren, maar een vrijwillige keuze is. „Veel van onze homoseksuelen zijn heteroseksuelen die homoseksueel worden om het geld”, zei hij.

Minimaal veertien jaar cel

Homoseksuelen in Oeganda riskeren nu veertien jaar cel als ze voor de eerste keer in overtreding zijn. Mensen die zich vaker schuldig maken, of homoseksuele relaties met minderjarigen, gehandicapten en met hiv-geïnfecteerden aangaan, kunnen zelfs levenslang krijgen. De EU en president Obama waarschuwden vorige week dat aanname van de wet de betrekkingen zouden „compliceren” – al denken waarnemers niet dat de EU en VS sancties of andere strafmaatregelen treffen, omdat Oeganda wordt beschouwd als bondgenoot in de strijd tegen terreurgroepen in onder andere Somalië.

De Oegandese stap staat niet op zichzelf. Ook in andere Afrikaanse landen klinkt de roep om strengere wetgeving tegen homoseksualiteit. Dat komt mede door de invloed van uiterst conservatieve Amerikaanse zendelingen die Afrika tot hun wingewest hebben gemaakt. In Nigeria, 175 miljoen inwoners, tekende president Goodluck Jonathan in januari een aangescherpte anti-homowet. Maar in Afrika zijn ook andere geluiden te horen. Zo riep de Zuid-Afrikaanse oud-bisschop Desmond Tutu president Museveni op om niet te tekenen. „Mijn oproep aan president Museveni is om het debat over de wet tegen homoseksualiteit te gebruiken als katalysator om de cultuur van mensenrechten en eerlijke rechtspleging te versterken”, zei hij.