Deze keer wist El Chapo niet te ontsnappen

Joaquín Guzmán stond op de miljardairslijst van Forbes // Na dertien jaar is de drugsbaron nu eindelijk gepakt // Maar zijn opvolger staat al klaar

Bijna was hij weer ontsnapt. De machtigste drugsbaron van Mexico, Joaquín Guzmán, verdween vorige week door een geheim luik onder de badkuip toen zwaarbewapende mariniers de stalen voordeur van een van zijn vele schuilhuizen probeerden te forceren. Zaterdag werd hij alsnog gepakt, in een appartement in de badplaats Mazatlan.

Zo is er een einde gekomen aan een dertien jaar durende jacht op de inventieve crimineel, die in 2001 in een wasmand uit de gevangenis ontsnapte. Guzmán stond door zijn lengte van nog geen één meter zeventig bekend als ‘El Chapo’, wat zoveel betekent als ‘De Opdonder’. Maar door zijn meedogenloosheid, sluwheid en ondernemerszin groeide hij uit tot de grootste van de internationale onderwereld.

Onder Guzmán veroverde het Sinaloa-kartel de belangrijkste drugsroutes naar de VS. Het ooit kleine, lokale kartel werd een multinationale onderneming met criminele activiteiten in minstens vijftig landen, waaronder Nederland. Naast cocaïne en marihuana legde het zich toe op synthetische drugs als xtc, een winstgevende sector. ‘El Chapo’ verscheen op de miljardairslijst van zakenblad Forbes.

Het mobieltje van een maanden geleden gearresteerde handlanger werd Guzmán – die zijn rijkdom gebruikte voor een uitgebreid veiligheidsapparaat – uiteindelijk noodlottig. De inlichtingendiensten wisten nummers te matchen en kwamen na een reeks arrestaties van Mexicaanse criminelen steeds dichter bij de hoofdprijs.

Guzmán ontsnapte eerst via een stelsel van tunnels dat begon onder het geheime luik onder het bad. De tunnels liepen naar zes huizen, maar in geen van de woningen werd de topcrimineel gevonden. Wel ontdekte de politie grote hoeveelheden drugs.

Dat de meesterontsnapper toch werd gepakt, is te danken aan de inlichtingendiensten, die wederom via telefoonverkeer wisten te achterhalen dat Guzmán in Mazatlan zat. Daar werd hij zaterdag voor het krieken van de dag gearresteerd, samen met zijn ruim dertig jaar jongere vrouw, een Mexicaanse schoonheidskoningin.

Zoals altijd na de arrestatie van een topcrimineel, werd er na de vangst van Guzmán meteen de vraag gesteld of het enige zin heeft. Wordt de kartelleider niet meteen opgevolgd door een andere crimineel? En, zorgwekkender, veroorzaakt het geen bendestrijd om territorium, waardoor er alleen maar meer doden vallen? De drugsoorlog in Mexico veroorzaakt ieder jaar duizenden doden.

„Chapo bepaalde de strategie, hij was de grote directeur. Maar zijn managers blijven de zaken regelen”, zei de Amerikaanse drugsexpert Sylvia Longmire in de media. „Ik denk niet dat er ook maar een gram minder drugs zal worden gesmokkeld.

De opvolger van Guzmán staat al klaar, zijn rechterhand Ismael Zambada, bekend als ‘El Mayo’. Ook hij staat op de lijst van meestgezochte Mexicanen, met een beloning van 30 miljoen dollar. De jacht is geopend.