Oekraïne mag bij de NAVO

De VS steunen de oppositie, maar niet actief – om Moskou niet te schofferen.

Amerika’s reactie

De VS hebben het geweld van de Oekraïense autoriteiten steeds fel veroordeeld, maar net als de Europese Unie hebben ze tot deze week gewacht met sancties.

Amerika’s belangen

Die zijn vooral politiek. Sinds de val van het communisme streven de Amerikanen naar verspreiding van democratie en vrijhandel naar Oost-Europa én van uitbreiding van de NAVO. Als Oekraïne lid wordt van de alliantie, grenst die aan de Russische vlootbases op de Krim. President Bush probeerde in 2008 tijdens een NAVO-top steun te krijgen voor concreet uitzicht op toetreding van Oekraïne (en Georgië). Maar Duitsland en Frankrijk blokkeerden dit omdat ze Rusland niet wilden schofferen. Het economische belang van Oekraïne voor de Amerikanen is gering, afgezien van enkele activiteiten van Amerikaanse energiefirma’s als ExxonMobil. De handel van de VS met Oekraïne – drie keer kleiner dan die met Polen – is de afgelopen jaren zelfs afgenomen.

Amerika’s opties

De Amerikaanse invloed in Oekraïne is beperkt. Directe steun aan de oppositie verleenden de Amerikanen tijdens de Oekraïense Oranje Revolutie (2004), maar die omwenteling bracht geen blijvende stabiliteit en democratie. Bovendien leidde dit activisme tot een botsing met Rusland. En de VS realiseren zich dat ze wel de medewerking nodig hebben van hun oude rivaal bij kwesties als Iran en Syrië. Om die reden ziet de Amerikaanse regering ditmaal af van een al te actieve rol. Senator John McCain vindt dat president Obama buigt voor de Russische president Poetin.

Amerika’s ideale scenario

De Amerikanen hopen op een vreedzame transitie, waarbij president Janoekovitsj uiteindelijk het veld ruimt. Dan komt uitbreiding van de Amerikaanse invloedssfeer weer in beeld.