Gifresten moet je optellen en aftrekken

Wie moet je geloven als het over de veiligheid van je dagelijks eten gaat? „Op dit moment kun je er helaas niet vanuit gaan dat groente en fruit in de supermarkt veilig is.” Dat schrijven Milieudefensie en Foodwatch over bestrijdingsmiddelenresten op hun website weetwatjeeet.nl. Het is de boodschap van kritische organisaties die zeggen de gezondheid van alle Nederlanders, van consumenten te beschermen.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) doet dat ook. Namens de overheid. De NVWA zegt: „Ongeveer 99 procent van het fruit en groente in Nederlandse winkels voldoet aan de wettelijke eisen voor resten van gewasbeschermingsmiddelen. In die gevallen waarbij resten van gewasbeschermingsmiddelen worden aangetroffen, is de hoeveelheid zo laag dat de effecten op de gezondheid bijna altijd verwaarloosbaar zijn.”

Milieudefensie en Foodwatch stuurden eind vorig jaar een brief en een rapport naar het Kabinet waarin ze juist onderbouwen dat een deel (9 procent) van de normen onveilig zijn. Ze stoken het vuurtje graag op. Zonder iets over de hoeveelheden te zeggen schrijven ze: „Verschillende bestrijdingsmiddelen brengen allerlei soorten ziekteverschijnselen met zich mee. Mogelijke direct optredende gezondheidseffecten zijn: een verstoorde hormoonhuishouding, huid- en oogirritaties, diarree, verminderde concentratie, duizeligheid of buikkrampen. Daarnaast zijn er gezondheidseffecten die optreden op lange termijn. Over de gezondheidseffecten van blootstelling aan combinaties van gifstoffen is nog heel weinig bekend.”

Dat laatste is waar. Kanker, autisme, ADHD, onvruchtbaarheid, komen die langetermijneffecten vaker voor doordat we aan bestrijdingsmiddelen zijn blootgesteld? Niemand kan daar voluit ‘ja’ of ‘nee’ op zeggen.

De discussie over de schadelijke dosis van één bestrijdingsmiddel woedt volop. Maar op pagina 8 en 9 van deze bijlage schrijft Marianne Heselmans over de gevaren van de combinaties. Nog ingewikkelder. Nog onbekender.

Opeens moeten we de gifresten op appels en peren bij elkaar gaan optellen. Of vermenigvuldigen – de effecten kunnen elkaar versterken. En soms blokkeert het ene middel het schadelijk effect van de ander.

Is dat relevant voor ons dagelijks eten?

Jazeker. Residu-metingen van de afgelopen jaren laten zien dat de NVWA-laboranten gemiddeld 2 bestrijdingsmiddelen vinden op iedere portie bemonsterd groente of fruit. Pas op voor broccoli uit China, voor basilicum en pepers. Gemiddeld 3 of meer middelen zitten erop en vaak boven de toegestane norm.