En in China zien ze kritiek op de democratie

Corruptie in China, seks, cyberspionage, een dreigende aanvalsoorlog op Japan, koersmanipulaties en de Amerikaanse vicepresident Frank Underwood die ,,Mao en zijn ideeën’’ dood verklaart.

Het tweede seizoen van de Amerikaanse serie House of Cards, die voor het eerst gelijktijdig in de Verenigde Staten en China door Netflix en Sohu.com op internet is gezet, bevat in vrijwel iedere aflevering superrealistische scènes en dialogen die normaal gesproken door de Chinese censuur zouden worden geblokkeerd.

Sinds zondag hebben twee tot drie miljoen Chinese internetters het tweede seizoen van House of Cards bekeken. In totaal telt de serie 24,5 miljoen Chinese views. Tot grote verbazing van de makers en groot genoegen van de Chinese kijkers laat de anders zo strenge censuur de serie ongemoeid.

„Wij wisten van tevoren niet dat China er zo vaak in voorkomt. Dat is natuurlijk niet onlogisch, gezien de rol van China in de wereld en de marktgerichte werkwijze van Netflix. Tot nu toe hebben wij nog geen problemen ondervonden”, aldus Sohu-directeur Charles Zhang.

In China, waar jaarlijks niet meer dan de afgesproken 34 Amerikaanse en andere buitenlandse films na screening worden toegelaten, is het voor het eerst dat een serie zonder goedkeuring vooraf wordt verspreid. Onder meer normale omstandigheden moeten regisseurs, producenten en distributeurs vooraf toestemming vragen. Films waarin, zoals in House of Cards, China niet altijd positief wordt neergezet, worden afgekeurd.

Volgens het China Media Project van de Universiteit van Hongkong zijn de censoren nog niet ingesteld op nieuwe media. House of Cards is buiten de gebruikelijke, oude tv- en filmkanalen om door Netflix en Sohu.com op internet gezet.

Steeds meer onlinevideo

Sohu.com is het grootste onlinevideobedrijf van China en wordt in tegenstelling tot kranten, radio, televisie en film minder scherp in de gaten gehouden. Reden: de controle van het internet is versnipperd over verschillende overheidsinstanties.

De onlinevideomarkt in China groeide in 2013 met 43 procent naar een omzet van ruim een miljard euro en zal ook dit jaar bijna verdubbelen. House of Cards speelt daarop in door actuele kwesties in de belangrijkste geopolitieke relatie ter wereld – die tussen de VS en China – in de serie te verwerken. Het behoort tot de vaste werkwijze van Netflix om op grond van marktonderzoek regisseurs en scenarioschrijvers aan het werk te zetten.

Volgens directeur Zhang van Sohu is na het succes van het eerste seizoen van House of Cards duidelijk geworden dat de serie populair is in Beijing, Shanghai en Guangzhou. En dat het dus voor de hand lag om Chinese kwesties een belangrijke rol te geven in seizoen twee.

Onder de miljoenen fans van House of Cards bevindt zich ook Wang Qishang, lid van het kleine Politbureau en daarmee een van de zeven machtigste mannen van China. Wang leidt ook het partijcomité dat de interne discipline bewaakt en campagne voert om de corruptie in de partijgeledingen uit te roeien.

De uitstekend Engels sprekende Wang zou zichzelf herkennen in Underwoods rol, als politicus die achter de schermen aan anderen zijn wil oplegt. Wang heeft in het openbaar de serie aanbevolen aan zijn collega’s, onder wie partijleider en president Xi Jinping. Als hij kijkt, heeft Xi nieuwe gesprekstof met zijn collega Obama, want de Amerikaanse president is een van de belangrijkste fans van House of Cards.

Dat de makers en distributeurs niet meer bang hoeven te zijn dat de censuur alsnog ingrijpt, blijkt uit de China Daily die seizoen twee laaiend enthousiast heeft besproken. De Engelstalige partijkrant meent dat House of Cards ,,een sociale kritiek’’ is, niet zozeer op de donkere zijde van China, maar op het „corrupte Amerikaanse politieke systeem”. Het feit dat Underwood een paar keer zegt dat „democracy is overrated” helpt natuurlijk ook.