Dienstverlening doen banken niet meer

Een sigarenzaak moet noodgedwongen sluiten omdat Deutsche Bank zonder reden het krediet beëindigt. Tijd voor een bank die echt aan dienstverlening doet, zonder graaiers, vindt Miranda Diesch-Westerhoud.

Foto ANP

In 1881 leende Cornelis Felix Diesch, de overgrootvader van mijn echtgenoot, 700 gulden van de Zeeuwse landheer bij wie hij in dienst was als butler. Hij begon een sigarenwinkel in hartje Middelburg. Hij bouwde een florerende zaak op en opende er nog een. Zijn zoon nam de zaak over en de generaties na hem ook. Tijden veranderen, sigaren en pijp worden minder gerookt, panden werden weer verkocht. Nu is mijn echtgenoot eigenaar van de laatst overgebleven, oorspronkelijke winkel van het familiebedrijf. Maar hoe lang nog?

Begin dit jaar heeft Deutsche Bank het krediet op de rekening courant van de zaak bevroren, met als gevolg cashflow problemen en problemen met leveranciers. Een bank mag die maatregelen wettelijk gezien niet nemen zonder zwaarwegende reden. Maar ze doet het wel – en niet alleen bij deze winkel.

Enkele jaren geleden moest ABN Amro wegens Europese regels de MKB-sector verkopen en Deutsche Bank nam deze tak in 2012 over. Maar niet om met deze klanten verder te gaan, bleek al snel. Deutsche Bank wilde binnen een jaar af van zijn kleinere zakelijke klanten wegens een ‘beleidsverandering’. Deze kleine ondernemers hebben niet de financiële slagkracht om juridische stappen te ondernemen. Er zijn nog rond de 400 bedrijven over in de boeken van Deutsche Bank, waarvan vele sinds begin dit jaar hoorden dat hun tijd om een andere oplossing te zoeken om is. Of een andere bank hen – samen met hun schuld – wil overnemen of niet.

Nog geen decennium geleden kwam de accountmanager van de ABN Amro, waar sinds jaar en dag werd gebankierd door de familie Diesch, in de winkel zijn rookwaar halen. Bij een praatje over het weer en het nieuws, kwam ook het wel en wee van de winkel vaak aan de orde. En als de bank bezocht moest worden voor bijstelling van het krediet of andere zaken, wist de accountmanager wel hoe de zaken ervoor stonden en werd er meegedacht door de bank. De bank waarmee nu zaken moet worden gedaan is een telefonische helpdesk in Amsterdam met steeds een andere piepjonge accountmanager.

Niet zo lang geleden waren banken er voor mensen en bedrijven. Er werd een dienst verleend. De laatste jaren is er veel nieuws over bankschandalen, graaiende topmannen (gek, nooit eens een vrouw) en verdwijnen er miljarden aan belastinggeld in de gaten die door wanpraktijken bij de banken zijn ontstaan. Onlangs riep een cabaretier in deze krant op vooral boos te worden. Maar de gewone burger heeft niet het idee dat zijn mening er toe doet en laat de schandalen en het misbruik gewoon over zich heen komen. Groot leed is er voor de schatkist, maar voor de meesten blijft het abstract, die miljarden. Maar beginnende bedrijven krijgen geen krediet, bestaande bedrijven hoeven niet te rekenen op verruiming als zij dit nodig hebben. Voorzichtigheid is te begrijpen, maar soms wordt het beleid moreel aanvechtbaar, zoals bij Deutsche Bank.

Wanneer wordt bankieren weer mensenwerk? Het is tijd voor een ouderwetse Boerenleenbank die de klanten kent en vertrouwt. Of een sobere staatsbank zoals de Postbank ooit was. Een bank voor mensen en dus ook voor kleine ondernemers, de olie van de economie. Een bank waar het weer draait om dienstverlenen en niet alleen om het grote geld.

Met de bankensector gaat het op deze manier niet goed komen. Want die piepjonge accountmanagers die vers afgestudeerd zijn, leren nu hun vak bij Deutsche Bank. Zij worden getraind om te denken aan profits en opbrengsten, niet in dienstverlening. Die piepjonge accountmanagers die nu aan de slag gaan met dit beleid en met deze normen en waarden, worden zo de malverseurs en de graaiers van de toekomst.