Dichter Leo Vroman (98) overleden

Leo Vroman in 1996.
Leo Vroman in 1996. Foto ANP / Juan Vrijdag

Leo Vroman is op 98-jarige leeftijd overleden. Dat heeft zijn uitgeverij, Querido, vandaag bekendgemaakt. Vroman wordt gezien als een van de grootste Nederlandse dichters. Hij overleed vanochtend (Nederlandse tijd) in Fort Worth in de VS, waar hij woonde.

Vromans bekendste gedicht is Vrede, waar deze regels uit afkomstig zijn:

kom vanavond met verhalen
hoe de oorlog is verdwenen
en herhaal ze honderd malen
alle malen zal ik wenen.

De in Gouda geboren Vroman was bioloog en tekenaar, maar is in Nederland vooral bekend om zijn dichtwerk. Hij debuteerde in 1946 met de bundel Gedichten en publiceerde meer dan vijftig dichtbundels. Eind vorig jaar verscheen nog Die vleugels. Er komt ook nog een nieuwe bundel aan. Hij won de P.C. Hooftprijs (in 1964) en de VSB Poëzieprijs (in 1996).

Zijn redacteur, Mirjam van Hengel, zegt:

“Leo Vroman was de meest nieuwsgierige en speelse dichter die ik kende, tot op het allerlaatst lief, levendig en verrassend. Het was een voorrecht dat ik de afgelopen jaren zo veel met hem te maken mocht hebben en dat hij het boek dat ik over hem en Tineke schreef nog heeft gelezen, al maakt hij nu de verschijning niet meer mee.”

De geest van Vroman heeft de Nederlandse poëzie een van de wonderlijkste en mooiste oeuvres opgeleverd, schrijft onze boekenredacteur Arjen Fortuin.

Leo Vroman leek te dichten om de wereld naar zich toe te halen, om de dingen aan te kunnen raken, ze te proeven. Dichtend tot de laatste dag van zijn leven ging het hem erom de taal tot leven te wekken, de taal bij het leven te betrekken.

Op het eerste gezicht leek de zachtheid in Vromans poëzie en persoonlijkheid te overheersen. Maar hoe zachtmoedig en spiritueel Leo Vroman ook was, hij bleef een natuurwetenschapper, vervolgt Fortuin.

Een man die toen hij na zijn tachtigste ‘psalmen’ ging schrijven, zich niet richtte tot een sturend opperwezen, maar tot het enige dat er menselijkerwijs in het universum te ontdekken viel: Systeem. En een dichter die bij al zijn liefde voor het leven, bij zijn humor en zijn vlagen van surrealisme niet altijd een vrolijke dichter was: oorlog, gemis en onbereikbaarheid hebben altijd een grote rol in zijn werk gehad.