Baadur Jobava denkt met eigen hoofd

Op een video die gemaakt werd tijdens het Tata Steel-toernooi van dit jaar gaf de Georgische grootmeester Baadur Jobava een lesje aan de jeugd. Hij had net gewonnen van de negentienjarige Chinees Yu Yangyi door zijn partij te beginnen met de ongebruikelijke en ook niet erg gevaarlijke zet 1. b3 en hij was moeiteloos door de verdediging heen gewandeld.

Hij zei: „Als je ze met hun eigen brein laat denken, blijkt dat ze daar niet aan gewend zijn. Ze pluizen bij hun voorbereiding theoretische varianten met de computers uit tot de dertigste zet, maar dat is niets voor mij.” Zijn advies aan de jeugd was om klassieke partijen uit boeken te bestuderen en minder met de computer te werken.

Was dit dezelfde Jobava die in 2003 in 34 zetten een partij had gewonnen van Jevgeny Barejev en later zei dat hij al die zetten thuis al op het bord had gehad? De Jobava die een jaar later op de olympiade in Calvià tegen Alexander Grisjtsjoek op ongeveer dezelfde manier in 26 zetten had gewonnen? Toen was hij er heel goed in om met de computer openingsvarianten tot de dertigste zet uit te pluizen.

Jobava is blijkbaar tot inkeer gekomen. Hij bereidt zich niet meer op zijn partijen voor aan de computer, maar door ’s avonds pret te maken aan de bar en het de volgende dag aan het bord aan te laten komen op improvisatie. De schaakliefhebbers houden van hem, want er is veel schoonheid, spanning en sensatie in zijn partijen.

Deze week won Jobava het Bronstein Memorial in Minsk, de hoofdstad van Wit-Rusland en ook de stad waar David Bronstein in 2006 stierf. De laatste ronde werd gespeeld op 19 februari, de negentigste geboortedag van Bronstein.

Een van de boeken over Bronstein heet David Bronstein: Chess Improviser, geschreven door Boris Weinstein, de hoge KGB-officier die de geniale, maar onpraktische jonge Bronstein onder zijn hoede nam. De improvisator Baadur Jobava is een waardig winnaar van het Bronstein-toernooi.

Baadur Jobava – Boris Savtsjenko, Bronstein Memorial 2014

1. d4 Pf6 2. Pc3 d5 3. Lf4 Een onschuldige en weinig gebruikelijke zet, maar er is natuurlijk niet echt iets mis mee. 3…a6 Deze angstvallige en overbodige zet werd ook gespeeld in Jobava – Zhao Xue, Wijk aan Zee 2014. 4. e3 g6 5. h4 Lg7 6. h5 Pxh5 7. Txh5 Een verantwoord kwaliteitsoffer. Zwarts stelling is moeilijk speelbaar. 7…gxh5 8. Dxh5 c6 9. Pf3 h6 10. 0-0-0 Pd7 11. Dh2 Pf8 12. Lc7 Dd7 13. Le2 Pe6 14. Le5 b5 Verzwakkend. Zwart weet niet goed wat hij doen moet, terwijl wits stelling zich vanzelf speelt. 15. Th1 f6 16. Lg3 Pg5 17. Pe1 0-0 Hier is zwarts koning niet veilig, maar op de damevleugel of in het centrum is hij dat ook niet. 18. Pd3 Df5 19. Lf4 a5 20. Pc5 Dh7 21. g4 Dg6 22. Lc7 b4 23. P3a4 e5 Eindelijk lijkt zwart wat tegenspel te krijgen. 24. Pb6 Ta7 25. Ld6 Te8 26. f4 Pf7 27. g5 Harde actie. 27…Pxd6 Na 27…hxg5 is 28. Lh5 Df5 29. Lg4 Dg6 30. Pxc8 goed voor wit. Relatief het beste was 27…fxg5, maar na 28. Pxc8 Txc8 29. Lxe5 houdt wit dan ruim compensatie voor de kwaliteit. 28. Lh5 Df5 29. gxh6 Tee7 Een goede verdediging was er niet voor zwart. 30. hxg7 Txg7 31. fxe5 fxe5 32. Pxc8 Pxc8 Nog steeds staat zwart zijn kwaliteit voor, maar zijn einde nadert.

Zie diagram boven

33. Lg6 Een elegante beslissing. 33…Dxg6 Na 33…Txg6 34. Dh8+ gaat zwart mat. 34. Dh8+ Kf7 35. Tf1+ Zwart gaf op.