Opinie

-sel

Afgelopen maandag verscheen er een rapport van de Verenigde Naties over Noord-Korea. Zoals we nu allemaal weten zijn daar nazi-achtige praktijken aan de hand. Dat het door de VN met zo veel woorden wordt gezegd (inclusief het woord ‘nazi’ dus!), is opvallend.

Minder opvallend is dat Noord-Korea alles ontkent en alles onzin vindt.

Verzinsels, zeiden ze, aldus een nieuwsbericht dat ik las. Ik weet niet wat ‘verzinsels’ in het Koreaans is. En of het überhaupt gezegd is. Maar iemand in de keten van informatievoorziening tussen Pyongyang en mijn telefoonschermpje heeft de Koreaanse reactie geparafraseerd tot ‘verzinsels’.

‘Verzinsels’ is een mooiklinkend woord, maar positief is het niet. Het gaat nooit over mooie dingen die verzonnen zijn. Maar over leugens. Of misschien over een novelle van een vrouw in een paarse tuniek (‘een melange van wonderlijke verzinsels’).

Het heeft, zo vermoed ik, iets met het achtervoegsel ‘sel’ te maken. Daar hangt vaak iets vies of negatiefs omheen. Niet bij het woord ‘achtervoegsel’ zelf. Maar denk aan voorwendsel, beenwindsel, en baksel. „Wat is dat voor baksel?” „Nou, het is toevallig een glutenvrije brownie, en daar heb ik heel erg mijn best op gedaan!”

‘Sel’ klinkt als restmateriaal, iets wat overblijft, iets waarvan je helaas of gelukkig niet precies kunt zien wat erin zit. Braaksel. Aftreksel.

Vanwege dit soort vieze woorden krijgen de andere sel-woorden ook iets vies, ook al zijn ze volstrekt neutraal. Stijfsel. Bezinksel. Bezinking zou bijvoorbeeld een stuk sjieker klinken.

Voedsel: prima woord, maar steeds vaker hoor je ‘voeding’. Ook ons eten laten wij liever niet besmetten door de sel-achtervoeging. ‘Ing’ maakt de dingen minder tastbaar. Terwijl ‘sel’ de tastbaarheid zelve is.

Er zijn maar weinig woorden die op ‘sel’ kunnen eindigen zonder meegetrokken te worden in een sfeer van negativiteit. Hulde aan deze woorden. Ik heb het natuurlijk over Raadsel. Zenuwstelsel. En Biodiesel.

‘Sel’ is alleen aan het einde van een woord een probleem, en dat geldt internationaal. Kijk maar naar sel de mer. Niets mis mee. Maar omgekeerd: figuur 1.