Toen bankier achter politici aanging, moest hij weg

Centrale bankier Sanusi ontslagen na kritiek op corrupte oliesector

Dat de gouverneur van de Nigeriaanse Centrale Bank de kwelgeest was van president Goodluck Jonathan is zacht uitgedrukt. Hij bond als een van de weinigen in Nigeria de strijd aan met graaiende politici en stelende bankiers.

Maar met zijn beschuldiging dat de afgelopen anderhalf jaar iedere maand 1 miljard dollar aan olie-inkomsten waren verdwenen, was hij een stap te ver gegaan.

President Goodluck Jonathan stelde Lamido Sanusi gisteren op non-actief. De officiële reden is „financiële roekeloosheid” en „verrijkende onregelmatigheden”, zoals een woordvoerder van de president het verwoordde. Maar vrijwel iedereen is het erover eens dat de populaire centrale bankier om politieke redenen aan de kant is geschoven. Sanusi zegt dat hij zijn schorsing gaat aanvechten.

De gevolgen van de maatregel voor Nigeria zijn groot. Buitenlandse investeerders zijn geschokt en de Nigeriaanse munt, de naira, is gisteren op een historisch dieptepunt terechtgekomen. Eerder was de handel in staatsobligaties al stilgelegd, zodat investeerders ze niet massaal konden verkopen.

Vanwege zijn moed en zijn onkreukbaarheid is Sanusi in Nigeria en daarbuiten gerespecteerd. Hij kreeg veel lof voor zijn hervorming van de Nigeriaanse bankensector na zijn aanstelling in 2009. Hij werd in 2010 door het Britse tijdschrift The Banker uitgeroepen tot bankier van het jaar. Hij ging het gevecht aan met bankdirecteuren die miljarden hadden gestolen en die politieke protectie hadden gekocht of zelf politici waren. Naar eigen zeggen werd Sanusi veelvuldig met de dood bedreigd.

Vorig jaar meldde Sanusi dat 50 miljard dollar aan olie die door het Nigeriaanse staatsoliebedrijf was verkocht, niet aan de staat was betaald. Vorige week gelastte de senaatscommissie voor financiën een forensisch onderzoek naar het verdwenen geld. De president was woedend over de beschuldigingen. „De realiteit is dat eenieder die de olie-industrie aanpakt, het hart raakt van de gevestigde belangen die de Nigeriaanse staat controleren en klaar moet zijn voor de gevolgen”, zei Sanusi gisteren tegen de BBC.

„De schorsing van Sanusi heeft twee doelen”, zei Murtala Touray van het in Londen gevestigde IHS Country Risk gisteren tegen persbureau AP. „Het is een waarschuwing aan zijn opvolger niet de vuile was van de regering buiten te hangen. En het moet het rapport van Sanusi over de verdwenen miljarden in diskrediet brengen.”

De verwachting is dat Jonathan volgend jaar wil worden herkozen, al heeft hij zich niet officieel kandidaat gesteld. Een kritische centrale bankier is dan het laatste wat hij kan gebruiken.

Volgens Sanusi zijn de corrupte relaties tussen de politiek en de olie-industrie de belangrijkste reden dat Nigeria geen rijk land is. Ze staan volgens hem de basis van 90 procent van de problemen: de enorme armoede, het ingestorte onderwijs en gezondheidszorg, en zelfs de opstand van de islamitische terreurgroep Boko Haram.