Janoekovitsj en oppositie zetten handtekening onder akkoord

Demonstranten op het plein in Kiev.
Demonstranten op het plein in Kiev. Foto Reuters / David Mdzinarishvilli

De Oekraïense president Viktor Janoekovitsj treedt niet af, maar heeft wel vervroegde verkiezingen aangekondigd en een terugkeer naar de grondwet van 2004. Dat betekent dat zijn macht beperkter zal worden. Ook zal het proces gestart worden om binnen tien dagen een regering van nationale eenheid te vormen, meldt persbureau Reuters.

Update 14.59: Janoekovitsj en de oppositie hebben een akkoord ondertekend zo meldt persbureau Reuters.

Na de aankondiging van Janoekovitsj ging er spontaan gejuich op in het parlement twitterde een journalist van Euronews:

Twitter avatar jmsardo José Miguel Sardo #Ukraine: opposition mp’s celebrate at parliament the decision of Yanukovych to call f/early elections, const reform
http://t.co/tn0KEehVnJ

De afgelopen nacht heeft de president onderhandeld met de oppositie en de ministers van Buitenlandse Zaken van Duitsland, Polen, Frankrijk en de speciale afgezant van president Poetin van Rusland. Eerder vanmorgen meldde Janoekovitsj al dat er een akkoord zou zijn. De oppositie bevestigde dat nog niet officieel, maar praat vanmiddag wel weer met de president.

Update 13.40:De belangrijkste oppositieleider Klitsjko zou tegen de Duitse krant Bild hebben gezegd dat hij bereid is de overeenkomst met Janoekovitsj te ondertekenen. Wel zijn er meer gesprekken nodig met de demonstranten:

“We zijn bereid alles te doen voor een vredige oplossing. Ik heb de Duitse minister van Buitenlandse Zaken gezegd dat ik persoonlijk mij voor de ondertekening op de Maidan hard zal maken. Daarna zullen wij het ondertekenen.”

Referendum in september

NRC-redacteur Hubert Smeets schrijft vanmiddag in NRC Handelsblad:

Volgens het akkoord treedt binnen 48 uur de grondwet van 2004 weer in werking. Conform die grondwet, die Janoekovitsj bij zijn aantreden in 2010 ongedaan maakte omdat hij de macht in eigen hand wilde centraliseren, hebben de ministers en het parlement, de Verchovna Rada, meer macht ten opzichte van de president. Binnen tien dagen moet er bovendien een nieuwe ministerraad aantreden. Over de definitieve grondwet, die door de volksvertegenwoordigers in de Verchovna Rada wordt opgesteld, moet in september een constitutioneel referendum worden gehouden. Drie maanden later, in december, zullen er dan presidentsverkiezingen worden gehouden.

De vraag is of deze concessies genoeg zijn voor de oppositie, die nog niet op de aankondiging gereageerd heeft. Het was vanmorgen relatief rustig. Al was er nog een korte schotenwisseling tussen de demonstranten en de politie bij het parlementsgebouw. NRC-correspondent Tijn Sadée sprak met betogers en betwijfelt of die tevreden zijn met de handreiking van Janoekovitsj:

“Na wat er de afgelopen dagen gebeurd is, ziet het ernaar uit dat ze pas weg gaan van Maidan als Janoekovitsj weg is.”

De parlementaire oppositie zit in een lastig parket. Het vertrouwen in de oppositieleiders is al laag, als ze zeggen tevreden te zijn met de gedane toezeggingen van Janoekovitsj, kunnen ze hun geloofwaardigheid onder de demonstranten verder verliezen.