Investeer in Noord-Korea, alleen dat zal helpen

Hoe gruwelijk het regime in Noord-Korea ook is, we kunnen maar het beste zaken doen met deze misdadigers, meent Remco Breuker.

illustratie tjarko van der pol

Moeders die hun pasgeboren baby’s moeten doden. Kinderen die worden doodgeslagen om kleine overtredingen. Kinderen die de buitenkant van het strafkamp nooit hebben gezien. Extreme martelpraktijken. Geïnstitutionaliseerde verkrachtingen. Dwangarbeid tot de dood erop volgt.

Dit is wat ooggetuigen vertellen over strafkampen in Noord-Korea. Het rapport van een onderzoekscommissie van de VN, afgelopen week verschenen, liegt er niet om.

Laten we eerlijk zijn, hoelang wisten we nu al van deze gruwelijkheden? Tien, twintig, dertig jaar? Er staat niets nieuws in het rapport van voorzitter Michael Kirby. In al die jaren zijn er mondjesmaat getuigenissen bijgekomen. We weten nog steeds te weinig, maar één ding is duidelijk: de werkelijkheid zal er vele malen gruwelijker, onmenselijker zijn dan uit dit rapport blijkt. We weten heel goed wat we niet weten.

Het VN-rapport lijkt het resultaat van degelijk onderzoek. Kirby deed een ingehouden, maar krachtige oproep om niet langer de misdaden tegen de menselijkheid in Noord-Korea te negeren. Toch is de kans gering dat dit rapport tot actie aanzet. Natuurlijk, er komen wellicht meer VN-sancties. Er zullen felle veroordelingen komen van mensenrechtenorganisaties, in de media, van overheden.

Volkomen terecht. En volkomen nutteloos.

Noord-Korea is als geen ander land tegen dit soort druk bestand. Sterker nog, het bloeit erdoor op. Het is als een stuk steenkool dat steeds harder wordt naarmate de druk toeneemt.

Noord-Korea ligt te strategisch om zonder catastrofale gevolgen binnen te vallen. China, Rusland, Japan, Zuid-Korea en de VS hebben allemaal (tegenstrijdige) belangen bij het al dan niet aanpakken van Noord-Korea. De Veiligheidsraad is dan ook een heilloze weg.

Is er überhaupt een oplossing? Wellicht. De Noord-Koreaanse mijnindustrie (die nu nog gedeeltelijk van dwangarbeid draait) levert veel steenkool aan landen als China. De Noord-Koreaanse grond is nog veel rijker aan mineralen en (zeldzame) metalen dan werd aangenomen. Door ons een plek te verwerven in de Noord-Koreaanse economie worden we ‘stakeholders’. Zuid-Korea is dat al en heeft zich ervoor ingespannen Noord-Korea ertoe te bewegen buitenlandse investeerders toe te laten in ‘Special Economic Zones’. Als betrokkene heb je meer invloed dan wanneer je langs de zijlijn blijft staan.

Overtuig de elite

Ik ben niet zo naïef te denken dat het door Noord-Korea verdiende geld naar de bevolking gaat. Dat zal grotendeels in de zakken van de elite terechtkomen. En dat is precies de bedoeling. Het is immers de elite die de strafkampen overeind houdt. Het is dus die elite die ervan overtuigd moet worden dat het beter is de strafkampen af te schaffen, omdat er dan meer verdiend kan worden.

Evenmin ben ik niet zo naïef te denken dat er geen nadelen aan mijn voorstel kleven. De verantwoordelijkheid voor decennia van onvoorstelbare misdaden tegen de menselijkheid blijft zweven. Wellicht worden die misdaden nooit bestraft. Wellicht verdienen ze hier zelfs aan. Dat is een keuze die we moeten maken. Noord-Korea veroordelen, onder sancties bedelven, de Veiligheidsraad inzetten, harde woorden spreken – dat kan. Het is moreel zonder meer terecht. Het zet echter geen zoden aan de dijk. Dat weten we al lang. Ermee doorgaan, is onszelf gedeeltelijk medeschuldig maken aan de continuering van deze situatie in Noord-Korea.

Het alternatief is ongewis, kost veel geld, maar levert financieel gewin op en – belangrijker – kan ons invloed geven in Noord-Korea. Het is een alternatief dat ethisch ambigu is. We zouden zaken doen met een regime dat niet onterecht met de nazi’s wordt vergeleken. Kan dat zomaar? Terechte vraag. Maar als we op dezelfde voet doorgaan, laten we misdadigers óók ongestraft – alleen voelen we ons dan wat beter, omdat we ze luid en duidelijk veroordelen. Vanaf die zijlijn weer.

Verontwaardiging kost niets en je koopt er niets voor. Die verontwaardiging is trouwens ook maar relatief. Toen Kim Jong-un zijn minnares zou hebben geëxecuteerd, ben ik vier maal vaker door de media gebeld dan na de presentatie van dit rapport.

De situatie in Noord-Korea is vele malen erger dan we nu denken te weten. Onze hoogste prioriteit moet liggen bij beïnvloeding van die situatie. Ik denk dat handel drijven daartoe de beste kans biedt. En dan neem ik alle morele bezwaren wel op de koop toe. Dan word ik wel steenkolenboer.