Achtergrond En straks is Facebook ook je paspoort

Facebookoprichter Mark Zuckerberg zegt altijd het beste voor te hebben met zijn gebruikers en de wereld. Toenemende transparantie is voor hem een mooie toekomst, geen angstbeeld. The age of privacy is over, zei hij in 2010 al. En dat vindt hij niet erg.

Meer dan eens zei hij dat hij nooit alleen maar een bedrijf heeft willen stichten. Hij wil meer, iets opbouwen wat de wereld verandert. Het allerbelangrijkste voor hem is mensen verbinden. Niet (alleen) geld drijft hem, maar het verschil dat Facebook kan maken in de samenleving, zegt hij.

Mensen verbinden klinkt als een nobel streven – toevallig hetzelfde streven als WhatsApp had, volgens de persberichten. Facebooks hegemonie wordt langzaam een feit.

Telkens als mensen een andere dienst flink gaan gebruiken, neemt Facebook de dienst snel over. Dat ging zo bij Instagram (overgenomen voor 1 miljard dollar), het is geprobeerd bij SnapChat (een bod van 3 miljard dollar is naar verluidt afgewezen) en nu dus bij WhatsApp. Anders had een ander WhatsApp wel overgenomen. Google, was Facebooks vrees. En met zo veel gebruikers in handen van een ander bedrijf kan Facebook minder verschil maken in de wereld. Facebook móést WhatsApp wel overnemen. Daarmee is het kolossale Facebook met haar berg aan persoonlijke gegevens weer gegroeid.

Overheid Facebook

Facebook houdt andere diensten scherp in de gaten en graaft in haar diepe zakken als ze te groot dreigen te worden. Intussen voert het bedrijf ook op andere vlakken een strijd om haar grip op de samenleving te vergroten.

Door verbindingen met andere websites bijvoorbeeld. Op steeds meer websites, die niks met Facebook te maken hebben, kun je inloggen met je Facebook-account. „Het invullen van lange formulieren en het onthouden van nog meer gebruikersnamen en wachtwoorden is nu definitief verleden tijd”, zegt Facebook over de dienst. Het is aantrekkelijk voor websites: informatie uit het Facebookprofiel kan eenvoudig overgenomen worden. Je Facebookprofiel wordt zo dé online standaard. En er wordt actief gelobbyd om die rol uit te breiden.

„Wetten moeten de veranderende wereld goed ondersteunen”, zei Arno Lubrun, directeur van Facebook Benelux, begin deze maand in de Volkskrant. Facebook wil mensen het liefst om hun paspoort kunnen vragen als ze hun inloggegevens verloren hebben en moeten bewijzen dat ze zijn wie ze zeggen. Als dat niet kan, is een andere manier om in samenwerking met de overheid de identiteit van Facebookers te controleren ook goed. „Een soort DigiD-systeem voor Facebook wellicht”, zei Lubrun.

Dat is de volgende stap, nadat het eind vorig jaar al onmogelijk werd om onvindbaar te zijn op Facebook, ongeacht je privacyinstellingen.

Hoe ziet het bedrijf de toekomst eigenlijk? In het boek The Facebook Effect van David Kirkpatrick van The New York Times, vertelt een van Facebooks grootste investeerders, Yuri Milner, wat Facebook volgens hem ooit zou kunnen zijn: „Facebook kan belangrijke functies van overheden overnemen. Facebook Connect is dan eigenlijk je paspoort – je online paspoort. De overheid geeft nu paspoorten uit. Maar dan heb je dus iemand anders die paspoorten uitgeeft, wereldwijde paspoorten. Wie zegt dat het uitgeven van paspoorten een overheidstaak is? Dit gaat om wereldburgerschap.”

Facebook is nu een hulpmiddel, maar als het ooit zover komt kan niemand meer om Facebook heen.