Overleeft weesolifantje Chemi Chemi als ze slagtanden heeft

Arts en auteur Steven van de Vijver woont in Kenia. In het olifantenweeshuis merkt hij dat wildlife crime nog steeds floreert.

Niet alleen Afrikaanse olifanten en neushoorns maar ook parkwachters zijn afgelopen jaar tijdens het stropen in Kenia gesneuveld .
Niet alleen Afrikaanse olifanten en neushoorns maar ook parkwachters zijn afgelopen jaar tijdens het stropen in Kenia gesneuveld . Foto Thinkstock

Op haar verjaardag kreeg mijn dochter een olifantje. Chemi Chemi was na de moord op haar moeder uitgehongerd op de savanne aangetroffen en naar het weeshuis in Nairobi gebracht. Als adoptieouder en donateur konden we elke maand komen kijken hoe Chemi Chemi herstelde en hoe het olifantenweeshuis uitdijde. De moeder van Chemi Chemi was niet het enige slachtoffer.

Rond de vierhonderd olifanten werden er in Kenia afgelopen jaar afgeslacht, meer dan een verdubbeling ten opzichte van twee jaar ervoor. Tot plezier van mijn kinderen kwamen er ook een paar neushoornwezen bij, slechts een handjevol ten opzichte van de vijftig gestroopte exemplaren in 2013. Dat lijkt weinig, maar met minder dan duizend levende neushoorns in Kenia is er met dit tempo in minder dan twee decennia geen beest meer over.

Er zijn veel theorieën waarom het stropen de laatste jaren zo is toegenomen. Professionele misdaad en legers hebben zich op de sector gestort: Al-Qaeda, Oegandese Lord’s Resistance Army, Somalische piraten, Zuid-Afrikaanse huurlingen. De term stropen is inmiddels verruild voor wildlife crime. Niet alleen olifanten en neushoorns maar ook meer dan zestig Keniaanse parkwachters zijn in de strijd gesneuveld. Er valt dan ook veel geld te verdienen, de totale omzet van de sector wordt op minstens 10 miljard dollar geschat. Met de groeiende rijkdom in Azië is de prijs van ivoor nog nooit zo hoog geweest: de hoorn van een neushoorn is per gram inmiddels waardevoller dan goud of cocaïne.

Die exorbitante bedragen zijn ook de reden dat de lokale bevolking hun bijlen, valstrikken en vergiftigde pijlen hebben opgepakt. Een neushoorn die vijftig jaarsalarissen oplevert is voor sommigen lastig te weerstaan. Maar ook in Europa stijgen de prijzen criminelen naar het hoofd, waar recent in natuurhistorische musea in Rotterdam, Dublin en Offenburg al de hoorns van opgezette neushoorns zijn afgehakt.

Inmiddels is Chemi Chemi teruggebracht naar de savanne. Om te oefenen in het wild. Een nieuwsbrief houdt mijn dochter op de hoogte van haar vorderingen. Als ze me vraagt of het kleine olifantje wel zal overleven op de dag dat ze ook grote slagtanden heeft, probeer ik haar met wat goed nieuws gerust te stellen. Met het verhaal over de beruchte stroper Cheres die na zeventig gedode olifanten en twee jaar gevangenisstraf berouw toont en zich in gaat zetten voor bescherming van olifanten. Of ik vertel haar over het nieuwe Many Heavens, One Earth-initiatief waarbij alle geestelijke leiders van Kenia gezamenlijk bidden tegen de stroperij.

Niet onbelangrijk omdat een groot gedeelte van de ivoor wordt gebruikt voor relikwieën zoals islamitische gebedssnoeren en koptische kruizen. Daarnaast zijn Chinese celebs als NBA-basketballer Yao Ming en Hollywoodactrice Li Bingbing naar Kenia gekomen om het leed met eigen ogen te aanschouwen en hun afschuw voor ivoor te twitteren naar hun miljoenenpubliek in China.

En als klap op de vuurpijl werd vorige week een topconferentie in Londen afgesloten waarbij prins Charles en vier Afrikaanse presidenten oproepen om wereldwijd, en met name in Oost-Azië, de ivoorhandel te verbieden.

Zo praat ik mijn dochter en mezelf moed in. Ze is er inmiddels van overtuigd dat Chemi Chemi het gaat redden, nu ik nog.