Zwarte dag voor Oekraïne: dodental op 75. Lees hier het liveblog terug

Sluiting liveblog

We sluiten dit liveblog op deze zwarte dag voor Oekraïne af met een korte samenvatting van de laatste informatie:

  • De Amerikaanse vicepresident Joe Biden heeft zojuist gesproken met president Janoekovitsj.
  • Volgens persbureau Reuters zijn er nu 75 doden geteld na het geweld van vandaag.
  • De positie van president Janoekovitsj wankelt. De Poolse premier Donald Tusk meldde eerder op de avond dat Janoekovitsj vervroegde verkiezingen zou hebben toegezegd aan de Franse, Duitse en Poolse ministers van Buitenlandse Zaken (die tot morgen in Kiev zijn). Verschillende leden zouden uit zijn partij zijn gestapt.
  • Een meerderheid van het parlement stemde voor een resolutie die een einde maakte aan de 'antiterreuractie' die Janoekovitsj had afgekondigd. Veiligheidstroepen moeten hun wapens neerleggen. Om 10.00 uur lokale tijd komt het parlement weer bijeenkom in een poging een politieke oplossing te vinden.
  • De EU heeft sancties aangekondigd tegen de mensen achter het geweld van vandaag.
  • De ministers van Buitenlandse Zaken van Duitsland, Frankrijk en Polen zijn eerder op de avond dat ze een nacht van 'moeilijke onderhandelingen' voor de boeg hadden.

Tot slot nog twee tweets, een van onze redacteur Hubert Smeets en een van onze correspondent ter plaatse Tijn Sadée:


Twitter avatar tijnsadee Tijn Sadée Hoe Oekraïne splijt weet omaatje Galina op Maidan maar al te goed. Met dochter steunt ze oppositie, maar zoon is pro-president en zit thuis.

'Steun Janoekovitsj brokkelt af'

Janoekovitsj is vandaag een paar politieke bondgenoten kwijtgeraakt, meldt deze correspondent:

Twitter avatar myroslavapetsa Myroslava Petsa 12 MPs left the pro-#Yanukovych Party of the Regions today #Euromaidan

Canada breidt sancties uit

De Canadese minister-president Stephen Harper heeft aangekondigd dat zijn land de sancties tegen de mensen achter de geweldsexplosie uitbreidt. Naast een reisbeperking die al sinds januari gold, worden ook economische sanctie opgelegd aan het 'regime van Janoekovitsj'. Dat meldt persbureau AFP.

Rook is goed

Feitje van het front: hoe meer dikke, zwarte rook hoe beter. Dat betekent namelijk dat scherpschutters geen zicht hebben en dus niet kunnen schieten.

Betogers verbranden autobanden in de buurt van het Onafhankelijkheidsplein. Foto AP / Efrem Lukatsky

Foto AP / Efrem Lukatsky

'Symbolische stemming'

De resolutie van het parlement die een einde moet maken aan de bewapening van veiligheidstroepen werd ook aangenomen door leden van de partij van president Janoekovitsj - de Partij van de Regio's. Dit melden verschillende journalisten die nu in Kiev zitten.

Twitter avatar ChristopherJM Christopher Miller 34 MPs from President #Yanukovych's ruling Party of Regions voted alongside the opposition for the resolution passed tonight in parliament.

De balans lijkt veranderd. Dit kan symbolisch zijn, en zou kunnen betekenen dat de laatste uren van Janoekovitsj als president geteld zijn:

Twitter avatar Max_Fisher Max Fisher Ukraine Parliament vote to end crackdown is mostly symbolic - Yanukovych still pres - but it's big symbolism. Yanukovuch out on his own now.

Er lijk wel een probleem: de resolutie moet nog worden ondertekend door de parlementsvoorzitter en Janoekovitsj. Die eerste lijkt te zijn gevlucht.

Twitter avatar ChristopherJM Christopher Miller In words of @kgorchinskaya, Rada resolution a "ritual dance." Speaker & prez both need to sign. Former's fled, latter historically defiant.

Einde antiterreuroperatie?

Twitter avatar hubertsmeets Hubert Smeets Oekraiense parlement stemt tegen 'anti-terroristische operatie' en eist einde gewapende actie. Relevant? http://t.co/qRSIarlnhV

Het besluit zou betekenen dat veiligheidstroepen geen wapens meer mogen gebruiken en zich moeten terugtrekken van het Onafhankelijkheidsplein

De Poolse minister van Buitenlandse Zaken Radoslaw Sikorski lijkt samen met zijn Franse en Duitse ambtgenoten een hoofdrol te spelen in de Europese bemiddelingspogingen in Oekraïne. Dat is niet vreemd. Polen is de grote Europese buur van Oekraïne:


Worden ordetroepen teruggetrokken?

De Poolse nieuwszender TVN24 meldt dat het Oekraïense parlement een resolutie heeft aangenomen waarin wordt opgeroepen tot het terugtrekken van de ordetroepen uit Kiev. (Het nieuws in het Pools)

Herdenking

In Kiev worden vanavond de doden herdacht die vandaag zijn gevallen. Eerder vanavond werd een tiental lichamen overgebracht van een hotellobby naar een lokaal ziekenhuis.

Hieronder een aantal foto's.

Een vrouw steekt een kaars aan terwijl de lichamen worden verplaats. Foto Reuters / Yannis Behrakis

Een van de lichamen wordt, bedekt onder een laken, gedragen door vrijwilligers. Foto Reuters / Yannis Behrakis

Een man houdt de hand van zijn overleden zoon vast, voordat het lichaam wordt weggedragen. Foto Reuters / Yannis Behrakis

Nog geen duidelijkheid over sancties VS

Het Witte Huis heeft nog geen besluit genomen over eventuele sancties tegen de mensen achter het geweld in Oekraïne, meldt persbureau AP. Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft geprobeerd in contact te komen met de Oekraïense collega's, maar dat is niet gelukt. CNN-correspondent bij het Pentagon Barbara Starr:

Twitter avatar barbarastarrcnn Barbara Starr #Ukraine military troops remain in defensive positions at bases and depots @PentagonPresSec hopes that continues

Twitter avatar barbarastarrcnn Barbara Starr Chuck Hagel can't get #Ukraine MOD to take his calls, been trying for days @PentagonPresSec

'Wegen vliegvelden geblokkeerd'

Eerder berichtten we hier dat het erop lijkt dat vermogende Oekraïners het land verlaten, onder meer met privévliegtuigen. Nu proberen activisten de wegen naar vliegvelden te blokkeren zodat parlementsleden niet weg kunnen.

Twitter avatar MariaPetterss0n Maria Pettersson People are blocking entrance to #Kyiv airport to prevent MPs from fleeing the country. #euromaidan http://t.co/4Gzr8JBMVX

'Tribunaal voor Oekraïne'

Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken sluit niet uit dat de verantwoordelijken voor het geweld in Oekraïne uiteindelijk verantwoording moeten afleggen voor een internationaal tribunaal. Dat heeft hij zojuist gezegd na het spoedberaad met zijn ambtgenoten in Brussel, meldt persbureau Novum. Timmermans sprak van een 'slachting' in Oekraïne.

Oekraïne, Kiev, geweld

Min BuZa: mijdt Kiev

Het ministerie van Buitenlandse Zaken ontraadt niet-essentiële reizen naar de Oekraïense hoofdstad Kiev en vijf andere steden. Door de gewelddadige demonstraties die ook in Ternopil, Lviv, Rivne, Ivano-Frankivsk en Khemlnytsky plaatsvinden kunnen Nederlanders deze steden beter mijden.

Oekraïne, Kiev, geweldsexplosie

Ondertussen...

Hoewel vervroegde verkiezingen in de lucht lijken te hangen, wordt in Kiev onverstoord verder gebouwd aan barricaden.

Een demonstrant maakt met stenen een barricade in Kiev. Reuters / David Mdzinarishvili

Oppositieleider Klitsjko zegt tegen persbureau Reuters dat er nog geen helder resultaat is voortgekomen uit de onderhandelingen, maar dat hij hoopt dat er later vanavond een beslissing wordt genomen.

Na bekendmaking sancties

Ook de parlementsvoorzitter is met familie gesignaleerd op een vliegveld, twittert onze buitenlandredacteur Hubert Smeets. Er komen signalen binnen dat allerlei vermogende oligarchen Oekraïne verlaten.

'Janoekovitsj akkoord met vervroegde verkiezingen'

Premier Tusk van Polen zegt (zoals hij eerder al liet doorschemeren) dat Janoekovitsj bereid is vervroegde verkiezingen te houden, nog dit jaar.

"Er is overeengekomen dat dit jaar parlements- en presidentsverkiezingen worden gehouden en dat de komende tien dagen een regering van nationale eenheid wordt gevormd."

Twitter avatar hubertsmeets Hubert Smeets Janoekovitsj bereid tot vervroegde verkiezingen, meldt de Poolse premier Tusk. Zou het waar zijn en vooral op tijd? http://t.co/KmDQYb84Qr

Zware nacht

De drie EU-ministers die in Kiev zijn blijven daar nog tot morgen. Het wordt een nacht van "moeilijke onderhandelingen", meldt het Poolse ministerie van Buitenlandse Zaken. Wel geeft het document waarover ze het hebben, premier Tusk "een sprankje hoop".

Van de vliegradar

Het afgelopen uur hebben behoorlijk wat privévliegtuigen Oekraïne verlaten. Dat zou erop kunnen duiden dat rijke oligarchen het land uitvluchten - nu het nog kan, voor de sancties van de EU gelden.

Twitter avatar ilyamuz Ilya Mouzykantskii Private Jets out of Kiev in the last hour or so, pulled from FlightRadar24. Also quite a few charter planes inbound http://t.co/l443ge82RN

Twitter avatar hubertsmeets Hubert Smeets Oligarch Rinat Achmetov (15 miljard) vliegt weg naar zijn pied a terre in Londen. Weet hij meer? http://t.co/HR5F5gf6LC

Twitter avatar russian_market Russian Market Meanwhile in the sky of Ukraine, dozens of business jets leaving the country. So much for EU sanctions. http://t.co/Yz1w0FI4ym

.

Timosjenko: dit is massamoord

Joelia Timosjenko heeft vanuit haar cel gereageerd op het geweld van vandaag. Ze vindt dat Janoekovitsj moet worden berecht voor "massamoord" en dat er niet meer met hem moet worden onderhandeld.

"Vervolging van Janoekovitsj voor massamoord kan de enige eis zijn van burgers, de oppositie en de internationale gemeenschap."

Tusk: Janoekovitsj in voor vervroegde verkiezingen

Volgens de Poolse premier Tusk heeft Janoekovitsj in het overleg met de EU-ministers laten blijken bereid te zijn vervroegde verkiezingen te houden dit jaar.

Interactieve kaart Maidan

De BBC heeft een interactieve kaart van het Onafhankelijkheidsplein in Kiev, waarop te zien is wat waar is gebeurd en gebeurt.

Volgens Sky News-journalist Yulia Bragina dragen demonstranten momenteel de lichamen van slachtoffers naar het plein en roepen dat het helden zijn.

Twitter avatar YuliaSkyNews Yulia Bragina Bodies of protesters killed today are taken to the Independence square. People chanting "Heroes"

EU gaat inderdaad sancties opleggen

We zijn weer terug. De EU gaat inderdaad sancties opleggen aan degenen die verantwoordelijk zijn voor het geweld in Oekraïne: reisverboden, het bevriezen van activa en beperkingen in de export van oproerbestrijdingsapparatuur. De Zweedse minister van BuZa Carl Bildt twittert:

Twitter avatar carlbildt Carl Bildt EU decides as a matter of urgency on asset freeze and visa ban on those responsible for violence and excessive force in Kiev.

Twitter avatar carlbildt Carl Bildt Scope of implementation of EU measures will be taken forward in light of developments in Ukraine.

Twitter avatar carlbildt Carl Bildt At our FM meeting here in Brussels we also gave total support to the political efforts of our three colleagues in Kiev.

Zo staan de zaken ervoor

Wij zijn even eten en zijn straks bij u terug. Dit is er de laatste uren gebeurd:

  • Het officiële dodental staat op 66.
  • De EU-ministers die nu in Kiev zijn, blijven waarschijnlijk nog tot morgen om te onderhandelen met de regering en de oppositie.
  • Het Witte Huis heeft zich "verontwaardigd" uitgelaten over het geweld en roept Janoekovitsj op zijn troepen terug te trekken van Maidan.
  • Geruchten dat Janoekovitsj bereid is om af te treden, doen de ronde.
  • Het spoedoverleg tussen de ministers van BuZa in Brussel is momenteel gaande. Volgens de Italiaanse minister wordt spoedig een beslissing over sancties genomen: bevriezen van activa en het niet verstrekken van visa aan degenen die verantwoordelijk zijn voor het geweld.

Op de straten gaat het geweld door. Op deze foto nemen activisten rust achter in brand staande barricaden. AP / Efrem Lukatsky

De Franse minister Fabius verlaat het presidentieel paleis in Kiev na gesprekken met Janoekovitsj. AFP / Genya Savilov

Oppositieleider Arseny Yatsenyuk tijdens een bijeenkomst in het Oekraïense parlement vandaag. Reuters / Maks Levin

'In komende uren knoop doorgehakt over sancties'

De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Bonino zegt dat de EU heeft besloten activa te bevriezen en geen visa meer te verstrekken aan degenen die verantwoordelijk zijn voor het geweld. Ze zei dit nadat ze de noodvergadering in Brussel verliet. De afspraak zou zijn gemaakt met de Franse, Duitse en Poolse ministers van Buitenlandse Zaken, die momenteel in Kiev zijn.

"De beslissing zal snel worden gemaakt, in de komende uren."

Ondertussen zouden de zonen van Janoekovitsj het land zijn ontvlucht, meldt Trouw-journalist Fleur de Weerd op Twitter:

Twitter avatar FleurdeWeerd Fleur de Weerd volgens @indcircle zijn de zonen van Janoekovitsj het land ontvlucht via vliegveld Donetsk

EU-ministers mogelijk tot morgen in Kiev

Duitse bronnen melden tegenover persbureau AP dat de drie EU-ministers van Duitsland, Frankrijk en Polen die momenteel in Kiev zijn, nog tot morgen blijven om te onderhandelen met de regering en de oppositie over een oplossing voor het geweld.

Witte Huis is verontwaardigd

Het Witte Huis heeft ook op de gebeurtenissen gereageerd in een verklaring. Amerika roept Janoekovitsj op de veiligheidstroepen in Kiev onmiddellijk terug te trekken en de crisis op een politieke manier op te lossen, meldt persbureau Reuters. Ook zullen de VS samenwerken met Europese bondgenoten om degenen die verantwoordelijk zijn te straffen.

Obama is "verontwaardigd" over het geweld in Oekraïne en de beelden van veiligheidstroepen die schiet op het volk. Hij zegt dat het land het recht van protest moet respecteren.

Goed nieuws

In onze eerdere post vermeldden we de tweet van de 21-jarige Olesya Zhukovska, een jonge verpleegkundige, die simpelweg schreef: "Ik sterf."

The Guardian meldt dat ze waarschijnlijk in het ziekenhuis ligt, en aan haar verwondingen - een schotwond in haar nek - is geopereerd. Ze leeft, dus.

Twitter avatar OlesyaZhukovska Olesya Zhukovskaya Я вмираю

66 doden

Een nieuw dodental. Volgens het gemeentebestuur zijn er 66 demonstranten omgekomen bij het geweld in Kiev.

Er doen overigens nog steeds andere, hogere getallen de ronde.

Twitter avatar mashadanilova Maria Danilova KIEV, Ukraine (AP) — Ukraine: top medic for protesters says at least 70 activists killed in Kiev on Thursday.

Opnieuw een schokkende foto (ongeverifieerd): omgekomen demonstranten worden neergelegd bij een kathedraal.

Twitter avatar SergeyPonomarev Sergey Ponomarev 18 dead bodies are collected at Mikhailovsky cathedral for farewell ceremony in #Kiev http://t.co/KN6oArQ3zi

Het overleg tussen de Poolse, Franse en Duitse minister van Buitenlandse Zaken en president Janoekovitsj is afgelopen, meldt persbureau Reuters op gezag van de woordvoerder van de Poolse minister.

Het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken schrijft op Twitter:

Twitter avatar GermanyDiplo GermanForeignOffice #Kyiv: 4 hour talks of the 3 EU ForeignMinisters w/ Pres. #Yanukovych over by now. Ministers now to meet Opposition leaders again. #Ukraine

Gaat Janoekovitsj aftreden?

Volgens een Pools persbureau zou president Janoekovitsj bereid zijn "om op termijn af te treden". Of hij dat echt gaat doen, blijft afwachten. Persbureau Reuters meldt wel dat de EU-ministers die momenteel spreken met de Oekraïense president ruimte zien voor een compromis tussen de autoriteiten en de oppositie.

Buitenlandredacteur Hubert Smeets twittert:

Twitter avatar hubertsmeets Hubert Smeets Volgens Pools persbureau zou Janoekovitsj bereid zijn af te treden. Bron: minister Sikorski die bij Janoekovitsj is. http://t.co/77uHC1BbHc

Smeets:

"Je moet Janoekovitsj niet op zijn woord geloven. Het kan zijn dat hij bereid is om op termijn af te treden, het kan ook zijn dat het een vertragingstechniek is van de president."

Overigens meldt hetzelfde Poolse persbureau ook dat de drie euroministers die in Oekraïne zijn moesten wachten op Janoekovitsj omdat hij eerste wilde bellen met de Russische president Poetin, aldus Smeets.

Inmiddels meldt persbureau AP op gezag van het Oekraïense ministerie van Binnenlandse Zaken dat de demonstranten 67 politieagenten gevangen hebben genomen.

Twitter avatar AP The Associated Press BREAKING: Ukraine: Interior ministry says 67 police captured by protesters in Kiev.

Kyiv Post: inmiddels 42 doden

De Engelstalige Oekraïense krant Kyiv Post meldt dat er vandaag inmiddels ten minste 42 doden zijn gevallen. Journalisten van de krant hebben zelf of op gezag van medisch personeel inmiddels vijftien doden bij het Kozatsky hotel, twaalf doden bij het Ukraine hotel, zeven doden bij het centrale postkantoor en acht doden in de Khreshchatyk straat geteld.

Olha Bohomolets, een dokter die ter plaatse is, meldt dat de twaalf doden bij het Ukraine Hotel het slachtoffer zijn van precisiewapens.

Onder de doden is naar verluidt ook deze jonge verpleegkundige, die haar dood op Twitter zou hebben aangekondigd:

Twitter avatar OlesyaZhukovska Olesya Zhukovskaya Я вмираю

(Vertaling: ik sterf)

Inmiddels zouden er volgens de oppositie bij het geweld sinds dinsdag zo'n honderd mensen zijn omgekomen.

Overleg EU-ministers Buitenlandse Zaken begonnen

In Brussel is het spoedoverleg van de ministers van Buitenlandse Zaken over Oekraïne begonnen, zo meldt onze minister Frans Timmermans op Facebook:

Al eerder meldden we dat er een kladversie van de verklaring van EU is verschijnen bij persbureau Reuters. Daarin staat dat de EU sancties wil invoeren tegen degenen die verantwoordelijk zijn voor het geweld in Oekraïne en het land een wapenembargo zal opleggen. Deze tekst kan nog in de loop van de middag en avond veranderen.

Voor-en-na-foto's Kiev

Op Twitter verschijnen steeds meer voor-en-na-foto's (ongeverifieerd) van Kiev, waarop de schade aan de stad goed zichtbaar wordt.

Twitter avatar MiguelMorenatti Morenatti Antes y después. Plaza Independencia, Kiev, Ucrania. via @NewsBreaker http://t.co/r0Rd5xSqOO

Twitter avatar MiguelMorenatti Morenatti BRUTAL!!!! Antes y después de las revueltas en una calle de Kiev, Ucrania. via: Street View y Ap. http://t.co/oBSVPoHL91

Twitter avatar ArjAndj Arjan de Jongh Bizar om nu met Street View op Maidan in Kiev rond te kijken. https://t.co/YGMOA74Oor http://t.co/68FX9nISGz

Politie heeft nu officieel vuurwapens

De politie in Oekraïne is nu ook officieel uitgerust met gevechtswapens, zo twittert onze buitenlandredacteur Hubert Smeets:

Twitter avatar hubertsmeets Hubert Smeets Politie in Oekraïne is nu ook officieel uitgerust met gevechtswapens, meldt het minister van Binnenlandse Zaken. http://t.co/YlhrOVBfUS

Deze maatregel volgt nadat de politie vanochtend al expliciet de bevoegdheid kreeg om met scherp te schieten, zo schrijft Smeets vandaag in NRC Handelsblad:

Volgens de oppositieleiders, die vandaag de Europese ministers van Buitenlandse Zaken opriepen over een „gedemilitariseerde zone” te bemiddelen, is de regering zelf schuldig aan het geweld van vandaag. Het ministerie van Binnenlandse Zaken gaf de politie vanmorgen expliciet bevoegdheid om met scherp te schieten.

Russische minister: elke EU-sanctie is intimidatie

De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergei Lavrov, zeg dat hij elke sanctie die Europa instelt tegen Oekraïne ziet als "intimidatie". Dat meldt persbureau AFP. "De mogelijke sancties zijn niet meer dan pogingen om te intimideren", aldus de Russische minister tijdens een persconferentie Bagdad.

Weinig Nederlandse toeristen in Oekraïne

Er zijn op dit moment weinig Nederlandse toeristen in Oekraïne, weet persdienst Novum. Populaire bestemmingen zijn de steden Kiev, Lviv en Odessa. Tot vorige week kregen reisbureaus nog boekingen voor later dit jaar. Een medewerker van reisbureau Eurocult uit Utrecht:

"Er zullen geen mensen zijn die nu een reis naar Oekraïne boeken, zeker geen mensen die de krant lezen."

'

Doden en gewonden

Er komen veel gruwelijke foto's binnen. Lijken die op straat liggen, zwaargewonden, lichtgewonden. Kerken, hotellobby's en zelfs een filiaal van Mc Donald's zijn tot ziekenhuizen geïmproviseerd. Hoeveel doden er precies zijn, is nog onduidelijk. De schattingen lopen uiteen van 22 tot tientallen meer.

Let op: de beelden zijn schokkend.

Een priester in de lobby van een hotel waar lichamen van demonstranten liggen. Reuters / David Mdzinarishvili

Een man laat een lege kogelhuls zien aan een Reuters-fotograaf. Foto Reuters / Stringer

Lichamen worden omringd door demonstranten in Kiev. AFP / Alexander Chekmenev

Kiev vanuit de lucht

Twitter avatar NBCNewsPictures NBC News Pictures Satellite View: #Kiev Streets Burn in Protest http://t.co/8AYf682d2L #Ukraine http://t.co/8ntVoY7Jae

Ontwerpverklaring: sancties en wapenembargo

Persbureau Reuters heeft een kladversie van de verklaring van de EU in handen. Daarin staat dat de EU sancties wil invoeren tegen degenen die verantwoordelijk zijn voor het geweld in Oekraïne en het land een wapenembargo zal opleggen.

Het is echter nog slechts een ontwerp: de uiteindelijke beslissing van de inhoud van de verklaring wordt genomen door de ministers van Buitenlandse Zaken die elkaar later vandaag in Brussel ontmoeten.

Merkel en Janoekovitsj bellen

Merkel en Janoekovitsj hebben elkaar aan de telefoon gesproken, meldt persbureau Reuters. Merkel heeft gezegd dat het rekken van tijd het conflict nog meer zal verhitten en risicovol is. Ook heeft ze hem opgeroepen een aanbod van de EU, Duitsland en andere partners te accepteren om gesprekken tussen de regering en de oppositie te steunen.

Veel getwitterde foto

Dappere dokters gaan ondertussen gewoon verder met werken, te midden van al het geweld in Kiev.

Kiev

Bron: Facebook Euromaidan

Lijken liggen op de Maidan

In NRC Handelsblad van vandaag schrijft Hubert Smeets over de tientallen lijken die vanmorgen op straat lagen.

"Het onvermogen om de ‘wapenstilstand’ te respecteren, kan op korte termijn koren op de molen zijn van de regering die sinds het bloedige geweld van eergisteren weer de overhand heeft. Ook de aankondiging vandaag dat het schiereiland Krim afscheiding overweegt, kan die functie hebben. De Krim heeft binnen het Oekraïense staatsbestel een autonome status. In Sevastopol ligt de Zwarte Zee-vloot van Rusland.

"President Janoekovitsj lijkt zich stap voor stap voor te bereiden op militair ingrijpen. De aankondiging van staatsveiligheidsdienst SBOe gisteren dat ze klaar stond voor een „antiterroristische operatie” in het hele land, opent de weg naar de noodtoestand in het land, analyseerden Oekraïense politicologen."

Lees het artikel van Hubert Smeets of de hele krant.

De voorpagina

Sluipschutters

The Hunting Party, noemt Volkskrant-correspondent Olaf Koens het. Getuigen zeggen dat sluipschutters demonstranten vanaf de daken beschieten.

Twitter avatar obk Olaf Koens The hunting party. These demonstrators are searching for the sniper rumored on the roof http://t.co/ZLde1UC2mB

'Broedermoord en bloedvergieten'

Volodymyr Makeïenko, de burgemeester van Kiev, zegt in een verklaring over zijn vertrek uit de partij van president Janoekovitsj:

"Ik wil alles doen om de broedermoord en het bloedvergieten te stoppen in het hart van Oekraïne, op het Onafhankelijkheidsplein. Mensenlevens moeten de hoogste waarde hebben in ons land en niets mag tegen dat principe ingaan."

Kiev vandaag. Reuters / Yannis Behrakis

Burgemeester Kiev stapt uit partij

De burgemeester van Kiev zegt zijn lidmaatschap van de regeringspartij op, vanwege het "bloedbad". Dat meldt persbureau AFP.

'I Am a Ukrainian'

In dit filmpje, dat dateert van 10 februari - dus nog vóór het extreme schietgeweld van de afgelopen dagen - legt een meisje uit waarom zij Maidan opgaat. Het filmpje is inmiddels ruim drie miljoen keer bekeken.

"We willen vrij zijn van dictatorschap. Vrij van politici die alleen voor zichzelf werken. Die slaan, schieten, mensen verwonden. Alleen om hun huizen en macht te redden."

Groot-Brittannië ontbiedt ambassadeur

Groot-Brittannië heeft ondertussen de ambassadeur ontboden, als reactie op het geweld, zo meldt persbureau Reuters. De Oekraïense politie adviseert inwoners van Kiev binnen te blijven.

Twitter stroomt voller en voller met tragische berichten.

Twitter avatar myroslavapetsa Myroslava Petsa Bloody hell, literally, in Ukraine hotel lobby that was turned into makeshift hospital for the protesters http://t.co/6rEeUEWTSK

Twitter avatar myroslavapetsa Myroslava Petsa Father identified his dead son's body in Ukraine hotel lobby. All doctors were crying.

YouTube stroomt vol met heftige beelden uit Kiev. Pas op: het materiaal is redelijk schokkend.

Klik hier voor de video's - ongeverifieerd - die alleen al het afgelopen uur zijn geüpload.

Hans van Baalen - liberaal fractierapporteur Oekraïne - en VVD-leider in het EU-Parlement brengt vanmiddag samen met collega Guy Verhofstadt een bezoek aan Kiev, meldt Van Baalen in een persbericht. Het doel is "om de vreedzame oppositie op het Maidan-plein een hart onder de riem te steken en te bemiddelen tussen gematigde leden van de Partij van de Regio´s en de oppositie".

Uit het persbericht:

"Van Baalen en Verhofstadt hebben het geweld van de regering Janoekovitsj tegen de demonstranten scherp veroordeeld."

Timmermans: situatie Oekraïne escaleert

De situatie in Oekraïne escaleert. Dat zei minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans (PvdA) vanochtend tijdens het debat in de Tweede Kamer over het geweld in het land. Persbureau Novum in een verslag:

"Klaarblijkelijk hebben we al meer dan 35 doden te betreuren, alleen vanochtend al, dus de zaak escaleert en dreigt uit de hand te lopen", zei Timmermans. De minister sprak van demonstranten die in hun rug zijn geschoten. Hiermee is voor hem duidelijk dat de autoriteiten met 'grof geweld' optreden.

De bewindsman overlegt donderdagmiddag met zijn EU-collega's over de situatie. Timmermans weet zich daarbij verzekerd van de steun van de Kamer voor de Nederlandse inzet: het voorbereiden van gerichte sancties tegen degenen die verantwoordelijk zijn voor het geweld. Het gaat daarbij om het bevriezen van tegoeden en een reisverbod.

Momenteel wordt in kaart gebracht om wie het gaat. Timmermans wilde daar verder niets over kwijt, want anders hebben de maatregelen geen zin meer. "Ik noem geen namen en rugnummers, want dan is het geld al vertrokken voordat de sancties zijn ingevoerd."

Zoals al eerder gemeld: journalisten worden ook onder vuur genomen. Deze Russische verslaggever had gelukkig een kogelvrij vest aan:

(via Russia Today)

Een gezamenlijke verklaring van de ambassadeurs in Oekraïne van de Verenigde Staten en de Europese Unie, Geoffrey Pyatt en Jan Tombinski:

"Een betekenisvolle dialoog moet worden opgestart om de zorgen van de Oekraïense inwoners te benoemen en meer doden te voorkomen. Het beschermen van mensenlevens zou op dit moment de hoogste prioriteit moeten hebben."

De chaos in Kiev in beeld

Foto AFP / Louisa Gouliamaki

Foto AFP / Louisa Gouliamaki

Foto AFP / Dmitry Serebryakov

Iedereen doet mee in Kiev. Ook ouderen:

Twitter avatar JeroenAkkermans Jeroen Akkermans Munitie verzamelen achter de barrikades. Het had mijn moeder kunnen zijn. http://t.co/uINgxqUtWd

Waar kan ik een helm en een knuppel krijgen?

NRC-correspondent Tijn Sadée is ook in Kiev. Hier een fragment uit de reportage die vanmiddag in NRC Handelsblad verschijnt:

Dokter Julia, een fragiele twintiger, is gisteravond in de West-Oekraïense stad Lviv op de bus naar Kiev gestapt om Kiril en zijn collega’s te komen helpen. “Gewonden die in staatsziekenhuizen belanden worden door agenten van hun bed gelicht. Maar hier, in het klooster, zijn ze veilig. Hier komt de politie je niet halen.”

In Lviv is de oppositie aan de winnende hand met een Volksraad, het alternatieve parlement, dat het provinciale bestuur heeft overgenomen. “Thuis is het nu redelijk rustig, daarom zijn we met onze ambulances naar Kiev gereden,” zegt ziekenbroeder Vasil uit Lviv.

Met vijf ambulances staan ze voor het klooster klaar om uit te rukken. “Nadat ze hier in het klooster eerste hulp hebben gekregen rijden we de gewonden direct door naar Lviv. Want de ambulances en ziekenhuizen in Kiev zijn niet te vertrouwen.”

Terwijl de eerste berichten binnenkomen over nieuwe gevechten en dodelijke slachtoffers op Maidan, meldt een groep jongens zich bij een tent voor het klooster. ‘Meld je hier als je zoekt naar een slaapplaats.’

Aleksandr, net aangekomen vanuit de oost-Oekraïnse stad Donetsk, krijgt van een oudere vrouw het adres van een gastgezin.

“En weet u toevallig ook waar ik een helm en een knuppel kan krijgen?”

Even een korte samenvatting tot nu toe:
  • Oppositieleiders en president Viktor Janoekovitsj kwamen gisteravond een bestand overeen
  • Een relatief rustige nacht volgde, maar de sfeer bleef grimmig
  • Vanochtend kwam het tot een nieuwe geweldsexplosie en wordt er met scherp geschoten
  • Over het doden- en gewondental is weinig duidelijk, maar de eerste schattingen melden nu al meer dan dertig doden
  • De ministers van Duitsland, Frankrijk en Polen spreken straks met regering en oppositie spreken over de crisis

Kamer steunt sancties tegen Oekraïne

Persbureau Novum heeft het Kamerdebat over Oekraïne gevolgd en meldt dat een meerderheid achter de specifieke en doelgerichte sancties tegen het land staat, zoals het kabinet wil. Uit de Novum-berichtgeving:

De coalitiepartijen VVD en PvdA maar ook de oppositiepartijen D66, ChristenUnie, GroenLinks schaarden zich achter de sancties. De PVV en SP zetten er wel vraagtekens bij. Harry van Bommel (SP) wil dat eerst 'alle feiten op tafel' liggen voordat wordt besloten tot vervolgstappen.

Kamerbreed werd afschuw uitgesproken over het geweld in Oekraïne. Alle partijen roepen op tot de-escalatie van het conflict. Timmermans spreekt donderdagmiddag met zijn EU-collega's in Brussel over de situatie in het land.

PvdA'er Michiel Servaes vroeg zich nog wel af wie er nu precies namens de EU spreekt, omdat behalve de buitenlandvertegenwoordiger Catherine Ashton ook drie ministers van Buitenlandse Zaken zich bemoeien met het conflict. "Dat maakt op mij een rommelige indruk."

En ook journalisten worden onder vuur genomen, meldt deze correspondent van ABC:
Twitter avatar KiritRadia Kirit Radia Snipers targeting news crews filming from windows, incl @abc's camera. Bullet crashed through window, per @mattmcgarry in #Kiev #euromaidan

Trompet in plaats van een geweer

Twitter avatar obk Olaf Koens And amidst all the mayhem, there is this guy playing the national anthem on a trumpet http://t.co/ZAQn649TOd

Het overleg gaat door, maar op andere locatie

Het lijkt erop dat het overleg van enkele Europese ministers van Buitenlandse Zaken met de Oekraïense president Viktor Janoekovitsj wél gewoon doorgaat. De Poolse minister van Buitenlandse Zaken Radoslaw Sikorski liet via Twitter weten dat het overleg verplaatst is naar een andere locatie.

Twitter avatar sikorskiradek Radosław Sikorski Black smoke,detonations and gunfire around presidential palace. Meeting moved to another location. Officials panicky. http://t.co/2JCMglQ1bL

De ontmoeting zou eerst plaatsvinden in het presidentiële paleis in het centrum van Kiev, maar het gebied is nog altijd het toneel van gewelddadige confrontaties tussen antiregeringsbetogers en de Oekraïense politie.

Hoe is het conflict ook alweer begonnen?

Dat legde NRC-redacteur Hubert Smeets onlangs nog eens uit:

"Op 21 november vorig jaar zag president Viktor Janoekovitsj van Oekraïne, onder zware druk van Rusland, onverwacht af van ondertekening van een associatieverdrag met de EU. Het verdrag zou tot nauwere banden tussen Oekraïne en Europa moeten leiden en de handel moeten vergemakkelijken. Oekraïne, een ex-Sovjetrepubliek, vond financiële steun uit Rusland belangrijker dan Europese integratie. Een paar dagen na het besluit van de president stond het centrale plein in Kiev vol met demonstranten die wapperden met Europese en Oekraïense vlaggen. Sindsdien is het geen dag meer rustig geweest op het Onafhankelijkheidsplein. "

Het leek begin deze week net wat rustiger in Oekraïne, maar dat was schijn. In het Oekraïense parlement wilde de oppositie deze week het voorstel behandelen om de grondwet zo te wijzigen dat de macht van president Janoekovitsj wordt beperkt. Toen de voorzitter van het parlement, die pro-Janoekovitsj is, weigerde dit op de agenda te zetten, braken er buiten het parlementsgebouw rellen uit en werd het geweld heftiger dan ooit.

De hele ochtend melden getuigen op Twitter dat er sluipschutters actief zijn. De eerste foto's van de snipers duiken nu op.

Twitter avatar ChristopherJM Christopher Miller Proof of police snipers. @KyivPost photographers Pavlo Podufalov just took this photo near Maidan. #euromaidan http://t.co/wEzxP3l6tn

Voor wat het waard is: persbureau AP meldt dat er vandaag zeker al acht betogers door geweervuur zijn gedood. Dat heeft een arts van de oppositie laten weten. De Oekraïense politie laat weten dat meer dan twintig agenten gewond zijn geraakt.

Het zijn de eerste cijfers die gemeld worden, maar hoeveel slachtoffer er daadwerkelijk zijn gevallen is nog onduidelijk...

Twitter avatar MaximEristavi Maxim Eristavi 7 bodies of killed protesters on Independence Sq in Kyiv this morning via @osmanpashaev http://t.co/aBXXB9AQIb

...en de meldingen die binnenkomen zijn gruwelijk.

Twitter avatar obk Olaf Koens Had a look at the bodies here, saw two that were shot right in the face http://t.co/N9JPLLb5JZ

Vergeet de laatste update voor een groot deel. De BBC meldt dat de ministers van Buitenlandse Zaken Oekraïne alweer hebben verlaten, zonder gesprekken te hebben gevoerd. Het zou er te onveilig zijn.

Twitter avatar BBCBreaking BBC Breaking News EU ministers fly out of #Ukraine without holding crisis talks with President Yanukovych, reportedly for security reasons

EU-MINISTERS VANDAAG BIJEEN

De ministers van Buitenlandse Zaken uit Frankrijk, Duitsland en Polen komen vandaag samen met Oekraïense oppositieleiders. Daarna bespreken zij in Brussel de mogelijkheid van sancties tegen Oekraïne. Verschillende Europese regeringen spraken zich daar gisteren al voor uit. NRC-redacteur Mark Beunderman schreef vanochtend in Next:

"Terwijl Oekraïne de bloedigste fase doormaakt van de nu al maanden durende politieke crisis, blijft het Westen onmachtig. De Europese Unie en de Verenigde Staten blijven aarzelen of ze president Viktor Janoekovitsj hard moeten laten vallen en bestraffen, of dat ze met hem moeten blijven praten."

"Janoekovitsj lijkt hoe dan ook niet naar Europa te willen luisteren. Gisteravond probeerde de voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso, Janoekovitsj tevergeefs aan de telefoon te krijgen. De Amerikaanse vice-president Joe Biden kreeg Janoekovitsj wel aan de lijn en deelde hem zijn "diepe ongerustheid" mee."

Ook minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans (PvdA) wil sancties tegen Oekraïne, schreef hij gisteravondaan de Tweede Kamer. De Kamer debatteert vanaf 10.15 uur over de brief.

OEKRAÏENSE SKISTER VERLAAT SOTSJI

Even een copy-paste uit het liveblog over de Olympische Winterspelen in Sotsji.

De Oekraïense skister Bogdana Matsotska heeft de Winterspelen verlaten vanwege het ernstige geweld in haar land. Dat heeft het IOC vanochtend bekendgemaakt. Het hoofd van het Oekraïense olympisch comité, de befaamde voormalig polsstokhoogspringer Sergei Bubka, heeft de Oekraïense sporters opgeroepen “uit waardigheid” in Sotsji te blijven, maar respecteert het als sporters naar hun thuisland willen terugkeren. Matsotska is overigens geen hoogvlieger: ze finishte 27e in de Super-G en 45e bij de reuzenslalom.

De chaos in Kiev in beeld

Foto AFP / Bulent Kilic

Foto EPA / Igor Kovalenko

Foto Reuters / Vasily Fedosenko

Er worden veel meldingen gemaakt van schietpartijen in Kiev. De Oekraïense politie meldt dat er vanochtend al twintig agenten gewond zijn geraakt door kogels. Wisselende berichten komen binnen over mogelijke doden. Er is weinig is duidelijk en bevestigd, maar het is wel zeker dat het staakt-het-vuren geen stand heeft gehouden.

Twitter avatar obk Olaf Koens Live ammunition fired on the streets, people taking shelter http://t.co/4plzAzmbDF

Twitter avatar FleurdeWeerd Fleur de Weerd Politieagenten worden afgevoerd door oa priesters http://t.co/WWyNZXQ83h

Twitter avatar FleurdeWeerd Fleur de Weerd sirenes overal, veel doden, demonstranten pakken wapens af van politie, dit loopt uit de hand

Livestream

Meekijken met de gebeurtenissen in Kiev op dit moment kan trouwens via de stream van Russia Today, dat een camera op het Onafhankelijkheidsplein heeft gericht.

(livestream)

En deze foto geeft aan hoe het Onafhankelijkheidsplein in Kiev de afgelopen maanden is veranderd.

Twitter avatar Homsae Omar Before & after picture of independence square in #Kiev #Ukraine http://t.co/0XkWxCgZXf

Uit protest tegen corruptie en ongelijkheid namen betogers in november het centrale plein van Kiev in. Ze weigerden weg te gaan tot de regering hun eisen zou inwilligen. Na maanden van protesten ging het deze week mis. Maar wat willen de betogers eigenlijk? En waar moet het heen met het land? Lees hier ons achtergrondstuk.

Via de internationale persbureau's komen heftige foto's binnen van de situatie in Kiev op dit moment.

Foto AFP / Bulen Kilic

Foto AFP / Bulent Kilic

Een gewonde demonstrant wordt weggevoerd van het Onafhankelijkheidsplein in Kiev. Foto Reuters / Vasily Fedosenko

Dodental loopt op

Het officiële dodental van de gevechten in de afgelopen twee dagen staat op dit moment op 28, zo maakte het Oekraïense ministerie van Volksgezondheid vanochtend bekend. Dat dodental lijkt nu al op te lopen. Volkskrant-verslaggever Olaf Koens:

Twitter avatar obk Olaf Koens I saw at least four bodies being carried away in 15 min. Many building now being looted. #kiev

Gisteravond meldde de Oekraïense president Viktor Janoekovitsj in een verklaring op de presidentiële website dat er een bestand zou zijn overeengekomen te zijn met oppositieleiders. De onderhandelingen zouden "voor stabilisatie van de situatie in het land in het belang van maatschappelijke rust” moeten zorgen. Maar, zoals Christopher Miller van de KyivPost vanochtend al twitterde: niet iedereen lijkt die memo te hebben gekregen.

Twitter avatar ChristopherJM Christopher Miller Protesters, police on Independence Square seem not to have gotten truce memo. Violent clashes there continue this morning amid fire, smoke.

Ondanks het gisteravond overeengekomen bestand tussen regering en oppositie is het vanochtend opnieuw tot geweld gekomen tussen betogers en politie. Boven het Maidan-plein in het centrum van de stad hangt rook, barricades staan in brand en duizenden betogers bekogelen de politie met molotovcocktails en stenen. Volg in dit liveblog de ontwikkelingen op de voet.