Sven Kramer voelt nu ‘meer haat dan liefde’ voor de Spelen

Sven Kramer verloor gisteren verrassend de 10.000 meter van Jorrit Bergsma. Op eerdere Spelen ging het al vaker mis.

Tussen Sven Kramer en de Olympische Spelen komt het nooit meer goed. „Meer haat dan liefde”, omschreef hij gisteren zijn olympische gevoelens na zijn verrassende nederlaag op de tien kilometer in Sotsji tegen Jorrit Bergsma. Als de meest succesvolle schaatser ter wereld later terugkijkt op zijn carrière, zal de balans onvermijdelijk negatief doorslaan bij de drie belangrijkste evenementen: de Winterspelen van 2006, 2010 en 2014.

Vier jaar geleden was Kramer in Vancouver goed genoeg om geschiedenis te schrijven, maar stuurde coach Gerard Kemkers hem op de tien kilometer in gewonnen positie de verkeerde baan in.

Acht jaar geleden werd hij als wereldrecordhouder op de vijf kilometer verslagen door de Amerikaan Chad Hedrick, had hij op de tien kilometer een onverklaarbare offday (zevende) en kostte zijn val het goud op de ploegachtervolging. Ach, pas 19 jaar, komt nog wel? Behalve op de tien kilometer verspeelde hij in Vancouver na communicatiefouten met zijn ploeggenoten opnieuw winst op de achtervolging. Al vijf kansen op goud gemist.

Na Vancouver kampte Kramer met fysieke en mentale problemen, zo serieus dat hij zelfs dacht aan stoppen. Er was één heilig doel om het niet te doen: Sotsji. Zelfs na zijn glorieuze zege op de vijf kilometer gaf Kramer grif toe dat hij pas tevreden zou zijn als hij ook de tien kilometer zou winnen, om af te rekenen met het trauma van 2010. Destijds sneeuwde zijn goud op de vijf kilometer volledig onder. Zo zal het nu opnieuw gaan, besefte hij gisteren direct in de catacomben van de Adler Arena. „Verliezen telt bij mij altijd zwaarder dan winnen.”

Zes keer Europees en wereldkampioen allround, talloze afstandstitels en records. „Kramer is de beste schaatser aller tijden”, sprak de Amerikaanse schaatslegende Eric Heiden al in de aanloop naar Vancouver.

Maar niet qua olympische medailles. Heiden zelf won in Lake Placid 1980 alle vijf de afstanden. Johann Olav Koss staat met vier keer goud (één in 1992, drie in 1996) nog voor Ard Schenk, die drie keer goud (1972) en één keer zilver haalde.

Kramer staat nu op 2 goud, 2 zilver en 2 brons. Voor hem telt alleen het goud. „Zilver of brons is niet waar je het voor doet”, sprak hij al in 2005. Hij herhaalde het gisteren. „Een tweede plek is niet de essentie van topsport.” In Turijn stonden speelsheid en sterke tegenstand ultiem succes in de weg, in 2010 was het coach Kemkers die zijn droom van drie keer goud verstoorde.

Gisteren was het zijn zwakke rug, die Kramer al sinds het begin van zijn carrière kwelt. Naar buiten toe wil hij geen zwakheid tonen, maar intimi zagen hoe hij in trainingen af en toe flauwviel van de pijn en leefde op pijnstillers. Om ondanks de enorme druk van de hoge verwachtingen altijd ‘gewoon’ weer te winnen.

Tot de Fries gisteren te zwaar onder druk werd gezet door zijn fenomenale provinciegenoot Bergsma, die in de rit voor hem met 12.44,45 een wereldrecord reed op laaglandbanen. Kramer vocht tot driekwart van de race, maar knakte. Voor het eerst in zijn carrière kon hij in een belangrijke wedstrijd de pijn niet meer wegduwen. Weg was zijn kans om alsnog een groot olympiër te worden.

Over vier jaar dan maar in Zuid-Korea? De lege blik in de ogen van Kramer (27) vertelde gisteren nog meer dan zijn antwoord. „Geen idee. Daar heb ik nog geen gedachte of intentie bij van het moet en het zal.”

Na dit seizoen stopt zijn sponsor TVM. Waarschijnlijk gaat Kramer, die eerder al aangaf nog minimaal vier jaar te willen schaatsen, verder met een nieuwe coach. Maar eerst wacht de ploegachtervolging in Sotsji. Goud is goud, daarvoor verbijt hij graag nog eens de pijn.