Schuilen voor het leven, in ’t klooster

Vijf jonge Fransmannen op een priesteropleiding – ja, dat levert een boeiende serie op // Over kerkelijk gekonkel, machtsmisbruik en de innerlijke worsteling met hun geloof // Zónder de geur van wierook

Beeld uit de Franse tv-serie Churchmen waarin vijf jonge mannen worstelen met hun roeping.
Beeld uit de Franse tv-serie Churchmen waarin vijf jonge mannen worstelen met hun roeping.

Franse televisieseries zijn bezig aan een bescheiden, maar overtuigende doorbraak in ons land. De verschijning van Churchmen (de serie verschijnt onder een Engelse naam, maar de Franse titel is Ainsi soient-ils) werd in Nederland voorafgegaan door horrorserie The Returned, het komische Kabul Kitchen, bordeeldrama Maison Close en de bikkelharde misdaadseries The Spiral en Braquo. De rijke geschiedenis van de Franse film krijgt zo een passend vervolg.

Kloosterdrama Churchmen (gemaakt door Arte France) voegt een geserreerde vertelling toe aan die variëteit. In een kalme tred volgt de serie de intrede van vijf aspirant-priesters op het seminarie van de kapucijnen in Parijs. Deze orde wordt geleid door prior Fromenger, een even progressieve als koppig-trotse vaderfiguur, die graag klassieke, Chinese poëzie leest.

Van de vijf nieuwelingen heeft alleen de blije Yann geen andere reden dan het geloof voor zijn keuze. De andere vier proberen ieder aan hun oude leven te ontsnappen: aan een depressie, aan een veeleisende rol in het familiebedrijf, aan een labiele moeder. De grootste verandering zoekt José, die net vrij is na acht jaar gevangenisstraf voor een moord. José overtuigt Fromenger hem toe te laten door te wijzen op het losbandige leven van kerkvader Augustinus voor deze zich bekeerde.

Het seminarie is van relatief moderne snit en staat dankzij Fromenger open naar de wereld. De vijf volgen bijvoorbeeld ook college aan de universiteit, waar linkse studenten hen aanvallen vanwege hun overtuigingen. Voor de fysieke training heeft het seminarie een rugbyteam: „Moed, inzet, teamgeest en elegantie. Alle deugden van een soldaat Gods zitten in deze sport”, verklaart de trainer.

Churchmen geeft een respectvol beeld van de offers en eisen die een opleiding tot priester vergt in een tijd van teruglopende religiositeit. De geur van wierook blijft ver weg, al gaat het onderhuids voortdurend over schuld en boete, devotie en verleiding. Van theologische disputen zijn slim persoonlijke dilemma’s gemaakt. Met als voordeel dat de kunst van het woord, een belangrijk aspect van de liturgie, ook in de dialogen wordt gevierd.

Kerkelijk gekonkel en machtsmisbruik vormen een belangrijke plotlijn, maar wat Churchmen anders maakt en zijn emotionele diepgang geeft, is de innerlijke worsteling van de vijf jonge mannen met hun roeping. Het zijn jonge mannen die een sprong in het diepe maken. Hoe moeilijk hun nieuwe leven kan worden ervaren ze in de geestige aflevering waarin ze logeren bij de intens verbitterde priester van een klein dorpje, die een stille oorlog met de onwillige dorpelingen voert.

Fromenger geeft het vijftal met zijn barmhartigheid het leidende voorbeeld. Als een verwarde ouderejaars de kop van een beeld afslaat, sust hij de verontwaardiging door te stellen dat het geen heiligschennis is, maar slechts het slopen van een stuk gips door iemand die mededogen nodig heeft. Arte France heeft inmiddels een tweede seizoen voltooid en opdracht gegeven tot een derde.