Plan voor besparing rechtshulp versoepeld

In het strafrecht houden burgers recht op een door het Rijk betaalde advocaat vanaf het moment dat ze zijn opgepakt. Maar voor huurrecht en verbintenissenrecht zal in beginsel geen gesubsidieerde juridische bijstand meer beschikbaar zijn.

Dat schrijft staatssecretaris Teeven (Justitie, VVD) aan de Tweede Kamer in reactie op de kritiek op zijn plannen voor de rechtsbijstand. Teeven wil er 85 miljoen op bezuinigen.

De staatssecretaris verandert de kern van zijn voorstel niet. Hij ziet de gang naar de rechter als sluitstuk, en vindt dat burgers eerst alternatieven moeten zoeken om een geschil op te lossen. Zo kan een juridisch loket hen doorverwijzen naar de juiste hulpverleners, zoals schuldhulpverlening. Mensen kunnen ook kiezen voor andere vormen van geschillenbeslechting, zoals een huurcommissie, consumentenorganisaties en rechtsbijstandverzekeraars. Wie geen advocaat kan betalen, krijgt wat Teeven betreft alleen een gefinancierde advocaat als een toetsingscommissie dat absoluut noodzakelijk vindt.

Aan enkele bezwaren is Teeven wel tegemoetgekomen. Bij echtscheidingen zou degene met het meeste geld de advocaat van de ander moeten betalen. Omdat dit nieuwe conflicten kan opleveren, kan de partner zonder geld nu toch een ‘toevoeging’ krijgen. Later kan geld worden teruggevorderd van de vermogende partner.

In het strafrecht houden opgepakte mensen direct recht op een advocaat, in plaats van na de eerste zitting. Het uurtarief voor advocaten daalt wel.

Teeven kondigde gelijk nieuwe maatregelen aan om zijn bezuiniging te halen. Gesubsidieerd procederen om bedragen onder 500 euro kon al niet; die grens wordt 1.000 euro. En van geld dat met een procedure wordt geïnd, moeten eerst de advocaatkosten aan de staat worden terugbetaald.