Oekraïense president Janoekovitsj komt bestand overeen met oppositie

Een demonstrant gooit banden neer om een barricade van vlammen tussen demonstranten en politie te houden op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev.
Een demonstrant gooit banden neer om een barricade van vlammen tussen demonstranten en politie te houden op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev. Foto AFP/ Louisa Gouliamaki

De Oekraïense president Viktor Janoekovitsj zegt een bestand overeengekomen te zijn met oppositieleiders. Daarnaast zullen er onderhandelingen komen om verder bloedvergieten in het land te voorkomen.

In een verklaring op de presidentiële website staat dat de onderhandelingen ook “voor stabilisatie van de situatie in het land in het belang van maatschappelijke rust” moeten zorgen.

Volgens Arseni Jatsenioek, een van de oppositieleiders, gaat het bestormen van het Onafhankelijkheidsplein niet door. Dat meldt hij in een verklaring, schrijft persbureau Reuters.

Janoekovitsj vervangt legerleider

Janoekovitsj heeft eerder vanavond de legerleider in het land vervangen na de dodelijke confrontaties tussen demonstranten en politie, waarbij sinds gisteren al minstens 26 mensen om het leven zijn gekomen.

Admiraal Joeri Iljin is de vervanger van kolonel-generaal Volodimir Zamana. In het presidentiële decreet is geen reden gegeven voor de vervanging, schrijft Reuters.

Onze buitenlandredacteur Hubert Smeets noemt het een belangrijke stap, vooral omdat de nieuwe legerleider, in tegenstelling tot zijn voorganger, lid is gemaakt van de Nationale Veiligheidsraad. Die raad rapporteert aan de president.

“Het leger heeft tot nu toe gezegd neutraal te zijn in de situatie, maar het is nu nog maar de vraag of het dat zal blijven. Het is ook geen toeval dat Obama net het leger heeft opgeroepen neutraal te blijven. Uit de achtergrond van deze admiraal valt op te maken dat hij goed thuis is in de militaire Russische hoek. Rusland steunt de regering van Janoekovitsj. De beslissing wekt de indruk gepland te zijn. Het is momenteel pokeren in Oekraïne en Janoekovitsj heeft de bovenhand.”

Grote anti-terreuractie

Eerder vandaag maakte het ministerie van Defensie in Oekraïne al bekend dat het leger deel zou kunnen nemen aan een landelijke anti-terreuroperatie, die georganiseerd wordt door de veiligheidsdienst in het land.

De protesten, die drie maanden geleden startten in reactie op het besluit van Janoekovitsj een associatieverdrag met de EU niet te ondertekenen, zijn inmiddels tot een gewelddadig hoogtepunt gekomen na een periode waarin het relatief rustiger was. Van zowel de kant van de oproerpolitie als die van de demonstranten wordt veel geweld gebruikt. Dat gebeurt niet alleen in de hoofdstad Kiev, maar ook in andere steden.

Timmermans: specifieke sancties

In een brief aan de Tweede Kamer schrijft minister Timmermans van Buitenlandse Zaken vanavond dat eventuele sancties specifiek en doelgericht moeten zijn. Er moet eerst wel zorgvuldig worden gekeken naar wie er precies verantwoordelijk is voor het geweld.

Bij de sancties kan volgens Timmermans worden gekeken naar “het bevriezen van tegoeden, opleggen van een reisverbod voor specifieke individuen, een wapenembargo en/of een verbod op de levering van middelen die kunnen worden gebruikt voor interne repressie”.

Timmermans schrijft verder dat het kabinet “geschokt” is over de geweldsuitbarsting in Oekraïne. Volgens de minister vragen de ontwikkelingen in het land om “onmiddellijke aandacht” van de EU. Er is telefonisch contact geweest met de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Kozhara.

EU-ministers praten met oppositie

Dit gebeurde er verder vandaag rond de situatie:

  • De EU overweegt sancties tegen het land vanwege het dodelijke geweld. De ministers van Buitenlandse Zaken uit Frankrijk, Duitsland en Polen komen morgen samen met Oekraïense oppositieleiders.
  • Volgens de Oekraïense veiligheidsdienst hebben demonstranten bijna 1.500 wapens bemachtigd.
  • Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het reisadvies voor Oekraïne aangescherpt. Mensen die toch naar het land afreizen moeten waakzaam zijn en grote menigten en samenscholing vermijden.

Lees ook ons vragenstuk over de situatie: Kiev brandt. Waar gaat het heen met Oekraïne?