‘Minder zin in seks door dikke buik’

Op de voorpagina van Het Parool, vorige week dinsdag
Op de voorpagina van Het Parool, vorige week dinsdag

De aanleiding

Menig mannenorgaan zal ineengeschrompeld zijn, bij het zien van Het Parool, vorige week dinsdag. De grote kop op de voorpagina luidde: ‘Dikke buik vermindert zin in seks’. Dikke buiken van mannen, welteverstaan. En dan gaat het, nota bene, om een medische reden voor de libidovermindering.

In het bijbehorende artikel werd uroloog Herman Leliefeld geïnterviewd. Hij schreef onlangs het boek Late-onset hypogonadisme, een nieuwe ziekte?, waarin hij waarschuwt voor de dramatische gevolgen van een dikke buik voor de libido. „Ik wil de aanval op overgewicht aanpakken met seksualiteit”, zegt Leliefeld in het interview. „Seks, ik geloof dat mensen daar wel naar luisteren.”

En, klopt het?

Dat er een relatie is tussen overgewicht en libidoverlies, daar zijn de wetenschappers het al een tijdje over eens. Maar er zijn wel veel uiteenlopende verklaringen voor de precieze oorzaak van dat libidoverlies. Overgewicht kan namelijk vele gevolgen hebben: het leidt tot verhoogd cholesterol (waardoor de kans bestaat op het dichtslibben van bloedvaten, en kan ook weer leiden tot erectiestoornissen). Bovendien vergroot overgewicht de kans op diabetes en een hogere bloeddruk. Dat zijn allemaal medische complicaties die oorzaken kunnen zijn van verminderde zin in seks.

Leliefeld benadrukt daarbij vooral de afbraak van testosteron, vertelt hij over de telefoon. Het probleem ligt in de dikke buik, betoogt hij. Het buikvet, ook wel ‘viscerale vet’, noemt hij „het grootste endocriene orgaan” dat de man heeft. Endocrien wil zeggen dat het orgaan stoffen en hormonen produceert, en dat doet het buikvet méér nog dan de lever, bijnier of alvleesklier (die al veel stoffen en hormonen afscheiden).

Onder die stofjes zijn ook hormonen die testosteron afbreken – en het geslachtsorgaan testosteron is verantwoordelijk is voor de mannelijke libido.

Om nog iets preciezer te zijn: er zijn vetcellen in het buikvet die testosteron afbreken. Daarnaast breekt het hormoon leptine testosteron af op een andere plaats in het lichaam, namelijk bij de testikels. En dan is er ook nog een hormoon met de naam TNF alfa, dat in de hersenen (namelijk in het belangrijkste hormoonregulatiecentrumpje, de hypofyse) een hormoon afbreekt die juist zorgt voor de afgifte van testosteron.

Op al die plekken in het lichaam heeft testosteron het dus moeilijk, dankzij de stofjes die uit de vette buik komen. Omdat ze dankzij de forse buik in veel grotere hoeveelheden dan gewoonlijk in het lichaam zitten, krijgen ze een giftige werking.

Maar de vraag blijft dan: is het wel het testosteron dat specifiek zorgt voor het libidoverlies, en niet iets anders? Leliefeld zegt dat het inderdaad „niet zo zwart-wit” ligt, maar ja, zo is dat nu eenmaal in de medische wetenschap. „Ik heb in het stuk in Het Parool ook gezegd dat dikke mannen voor hun zeventigste al onder de grond liggen. Net zag ik een patiënt van 72 met ernstig overgewicht die zei: ‘Ik ben er nog!’ Het gaat nooit voor iederéén op. Maar er zijn genoeg cijfers die aantonen dat als je lijdt aan meer mankementen die door overgewicht komen, je ook meer kans hebt op een tekort aan testosteron. En aan hoe meer factoren een man voldoet – dus dan heb je én hart- en vaatziekten, én een hoge bloeddruk – hoe groter de kans op het testosterontekort is. Dan gaat het waarschijnlijk om 30 tot 35 procent van de mannen met overgewicht. Het is niet zo dat álle mannen met een dikke buik geen libido hebben, maar je kunt wel stellen dat het minder wordt.”

Conclusie

Mannen met een dikke buik hebben meer kans op hart- en vaatziekten, een hoge bloeddruk, en daarmee samenhangend ook op steeds minder testosteron. En dat leidt weer tot minder libido.

Dikke buiken kúnnen dus zeker de libido verminderen. De relatie is aangetoond. Maar het is geen keihard feit. En het gaat ook niet op voor álle mannen. Daarom beoordelen wij de bewering dat een dikke buik de zin in seks vermindert als grotendeels waar.