Het gaat vooral om de fun met z’n allen

Tv-spellen als Ik hou van Holland en Wie is de Mol zijn populair in bedrijfsuitjesland // Vanaf vandaag gaat nrc.next wekelijks mee met een uitje // Wat blijkt? Na jaren van ellende maakt het bedrijfsuitje een comeback

Het hoost, het waait en het is donker. Een zaterdagavond op de Grote Markt in Groningen. De regen striemt in het gezicht van de medewerkers van buurtsupermarkt Spar. „Een klein buitje, drijft zo over”, zegt spelleider Wouter Roosjen (23) opgewekt. Hij draagt een feloranje fleecevest. Roosjen is bedrijfskundestudent en werkt in deeltijd als spelleider bij uitjes.nl. De ene week doet hij het ‘CSI-dinerspel’ met twintig chirurgen, de volgende week speelt hij ‘Ik hou van Holland’ met vissersvrouwen uit Urk.

Hebben we er een beetje zin in? „Best.” Team Blauw en Team Rood van de buurtsuper moeten nog even opwarmen in café de Drie Gezusters. Deze avond spelen de dertien medewerkers van Spar Omlo Wie is de Mol in de Groningse binnenstad. Vorige keer gingen ze wokken. ‘Allroundmedewerker’ Robert van der Zweep (28): „Wokken en veel bier.”

Televisiespellen als Wie is de Mol en Ik hou van Holland zijn een hit in bedrijfsuitjesland. Mensen herkennen de naam en de kosten van een speurtocht zijn relatief laag – niet onbelangrijk in een tijd waarin bedrijven voorzichtig omhoog klimmen uit de crisis. Met het vliegtuig naar Marrakech, een helikopterdropping in de bossen of skiën in Chamonix: dat soort personeelsuitjes werd nog weleens georganiseerd in 2006.

Maar met de crisis is het mes in het personeelsbudget gezet. Veel banken annuleerden hun bedrijfsuitje, ook al was het soms volledig betaald. „Als je net honderd man hebt ontslagen geeft het geen pas om voor 80 euro per persoon op de golfbaan af te slaan”, zegt Lisette van den Berg van wegmetdebaas.nl, een van de drie grote internetportals die bemiddelen in personeelsuitjes. Jaarlijks vinden zo’n twintigduizend bedrijven en aanbieders elkaar via de site.

Goedkoper, do it yourself en duurzaam zijn bij bedrijfsuitjes nu de trend.

Drie grote spelers gingen failliet

Een rondje bellen met de grootste aanbieders levert het volgende beeld op: het personeelsuitje heeft een paar magere jaren gekend. Drie grote spelers gingen failliet, waaronder Traffic Control, de grootste aanbieder op het gebied van gemotoriseerde uitjes, met 35 man personeel. Exacte aantallen willen de meeste aanbieders niet geven, maar sinds 2011 zagen sommige een halvering in het aantal aanvragen.

Werd er vroeger gemiddeld 80 euro per werknemer geïnvesteerd, nu ligt dat bedrag rond de 50 euro. „Een paar jaar geleden was het the sky is the limit”, zegt Sebastiaan Siderius van ABC Events. „Toen gingen we met zijn allen in de helikopter, nu gaan we terug naar de basis. Gewoon toeren in een Mini Cooper en dan eten in een hutje op de hei. Het gaat meer om het samenzijn.”

„De baas verdubbelt het budget niet meer”, zegt Jur Elders van uitjes.nl. Al kan er niet echt worden gesproken over een gemiddeld budget, zegt Van den Berg: „Het ene bedrijf zegt: we bestaan tien jaar en we hebben 500 euro per persoon uit te geven. Maar er zijn ook bedrijven waarbij het niet duurder mag zijn dan 30 euro, inclusief eten.”

Tot zover het slechte nieuws. Want de markt herstelt zich licht. De komst van internet werkte drempelverlagend. Grote spelers kregen meer concurrentie van kleine, online aanbieders. Dat betekent meer concurrentie en lagere prijzen.

Sinds dit jaar zien de aanbieders voor het eerst weer een stijgende lijn. Het bedrijfsuitje is aan een comeback bezig. Al wordt het tegenwoordig wel op een andere manier georganiseerd. Van den Berg: „Bedrijven kiezen nu eerder voor een barbecue in de achtertuin of een tapasworkshop dan een vijfgangendiner.”

‘Fun’ staat nog steeds voorop bij bedrijfsuitjes, zegt Elders. Maar ook het educatieve uitje wint terrein. Zo deed een afdeling van een groot ziekenhuis uit het zuiden van het land onlangs het ‘Sociale Media Spel’ in de binnenstad van Maastricht. Verpleegkundigen speuren de gevel van een brugwachtershuisje af, op zoek naar ‘Foursquare’. Niet te vinden, is de conclusie.

De socialemediaspeurtocht moet ze helpen ‘verbindingen te leggen’. Niet alleen met elkaar, maar ook met ‘de digitale wereld’, legt de spelleider uit. Het uitje dat het aangename met het nuttige verenigt, wint de laatste tijd aan populariteit, zegt Elders van uitjes.nl. Dat heeft te maken met nieuwe wetgeving die in 2015 ingaat. De werkkostenregeling schrijft straks een maximumbedrag voor dat nog per medewerker fiscaal aftrekbaar is. Gaat het over opleiden, dan geldt dat maximum weer niet. Die kosten kan een bedrijf ‘wegschrijven’ als training.

Wandelen met ouderen

Sinds 2009 is ook het ideële uitje in opkomst. Wandelen met ouderen. Bowlen met verstandelijk gehandicapten of naar de dierentuin met kinderen uit een achterstandswijk.

Nederland Cares werd opgericht in 2005. Van een lokale vrijwilligersorganisatie in Amsterdam is de stichting uitgegroeid tot landelijke speler in zeven steden. Sinds 2005 biedt Nederland Cares ook personeelsuitjes aan. Uitjes zijn er vanaf 500 euro; wordt er geklust, dan komen daar nog materiaalkosten bij. In de laatste drie jaar is het aantal uitjes dat de organisatie verzorgt weliswaar constant gebleven – ongeveer 220 per jaar – maar een commerciële organisatie als uitjes.nl is nu met een non-profitpartner in gesprek over een ruilspel bij de Voedselbank.

Om te spreken van een trend, vindt Van den Berg van wegmetdebaas.nl nog te vroeg: „Het leek even heel hard te gaan in 2011. Maar ik denk niet dat de secretaresse op de afdeling zich heel erg populair maakt als ze zegt: we gaan vrijwilligerswerk doen. Soms heb je een groep die heel milieubewust is of heel maatschappelijk betrokken, maar de rest van de afdeling heeft daar dan weer helemaal niets mee. Uiteindelijk wil een bedrijf het iedereen naar de zin maken.”

Helaas heb je als bedrijf niet altijd alles in de hand. In Groningen wordt het derde onderdeel van Wie is de Mol afgelast, vanwege de regen. Team Rood en Team Blauw gaan naar binnen voor een alternatief spel. Psychologiestudent Jochem Vos: „Een buitenactiviteit in februari Theo, wie bedenkt dat?” De vriendin van de baas wordt met veel ‘ohs’ en ‘ahs’ als mol onthuld.

Eindoordeel: „Leuk, maar een beetje jammer van het weer”, zegt filiaaleigenaar Theo Omlo. ‘Allroundmedewerker’ Robert van der Zweep: „Volgende keer gaan we weer wokken.”

Geraadpleegde bronnen: LinkEvents, SOSEvents, Nederland Cares, ABC Events, Drums & Bells, bedrijfsuitje.nl, uitjes.nl, wegmetdebaas.nl