Opinie

Eurohater: let op Schotland

Het voordeel voor Nederland om uit de Europese Unie te stappen telt op tot 13 procent méér economische groei per 2035. Dat berekende het Britse onderzoeksbureau Capital Economics twee weken geleden in opdracht van de PVV. Die heeft de existentiële vraag of Nederland lid moet blijven van de Europese Unie tot een van de belangrijkste inzetten gemaakt van de Europese verkiezingen dit jaar.

Een levensvatbaar idee? Ga eens mee naar de andere kant van de Noordzee, naar een land dat óók hard bezig is met zijn eigen onafhankelijkheid: Schotland. In september dit jaar stemmen de Schotten per referendum over de vraag of zij deel uit willen blijven maken van het Verenigd Koninkrijk, of dat zij onafhankelijk willen worden.

Aardig detail: de Schotten willen daarbij eigenlijk alles wat in het PVV-scenario juist niet de bedoeling is. Een eigen munt, los van het Britse pond? Good heavens, no! En Schotland wil zo snel mogelijk na de onafhankelijkheid juist zelfstandig lid worden van de Europese Unie, al moet het daarvoor op de knieën naar Brussel.

Afgelopen week kreeg de Schotse onafhankelijkheidsbeweging, met premier Alex Salmond als belangrijkste voorman, twee tegenslagen te verduren. In het weekeinde zei voorzitter Barroso van de Europese Commissie dat een Schots lidmaatschap van de Europese Unie ‘zeer moeilijk, zo niet onmogelijk’ zal worden. Alle 28 lidstaten zouden dat moeten goedkeuren. Dat het Britse pond ook de Schotse munt kan blijven werd intussen door de Britse minister van Financiën Osborne uitgesloten. Waarna de Schotse premier Salmond terugsloeg met het argument dat, als de Schotten het pond niet zouden mogen behouden, zij ook hun deel van de nationale schuld van het VK niet op zich zouden nemen. Het discours over de Schotse onafhankelijk wordt, kortom, steeds onaangenamer van toon.

Nu houdt niemand de Schotten tegen om het pond gewoon te blijven hanteren. Het probleem is dat er geen enkele invloed is op de besluitvorming. En mochten Schotse banken omvallen, dan zal er geen centrale bank zijn om ze te steunen en is de nieuwe nationale overheid te klein om ze te redden. De Schotse financiële sector zal dan ook enorm moeten krimpen, en een chaotische overgang naar de nieuwe onafhankelijke status is vrijwel gegarandeerd.

Vorig jaar verscheen er een rapport over dat stelt: „Het eerste en meeste voor de hand liggende risico is dat van een nieuwe bankencrisis en de mogelijk noodzaak om één of meer Schotse financiële instellingen uit te kopen. (...) Het steunen op de schaal waarin dit in 2008 werd gedaan zou de capaciteiten van de Schotse regering ver te boven gaan.’

Het rapport waaruit deze quotes komen is opmerkelijk genoeg afkomstig van Capital Economics, dat twee weken geleden de voordelen van een Nederlandse uittocht uit de hele EU bezong. Natuurlijk: er zijn verschillen. De Schotse financiële sector is verhoudingsgewijs veel groter dan de Nederlandse. En het behouden van het pond is wel iets anders dan het behoud van de euro. Schotland zou trouwens hoe dan ook tot de euro moeten toetreden – dat is een automatisme na het verkrijgen van lidmaatschap.

Maar toch: het blijft in dit opzicht vreemd dat de schok van een Nederlandse uittreding uit de EU door Capital Economics zo wordt onderschat in het rapport over Nederland. Want zo’n goedaardig scenario blijft, zoals de Schotse kwestie onderstreept, hoogst onwaarschijnlijk. Vraag maar aan, eh, Capital Economics.