‘Bezuinigingen zijn groot risico’

Het Rijk moet afblijven van het geld dat gemeenten besparen op de bijstand, vindt de voorzitter van de sv-bedrijven.

De sociale werkplaatsen, met zo’n 100.000 medewerkers, krijgen er vanaf volgend jaar geen nieuw personeel bij. De bedrijven zoeken een andere functie, voor dezelfde doelgroep: zij kunnen gemeenten helpen om gehandicapten onder te brengen bij ondernemers en hen te begeleiden. Dat doen ze nu al voor 35.000 van hun eigen mensen: die zijn gedetacheerd bij gewone bedrijven.

Om dat te laten lukken, moet er deze dagen nog wel iets veranderen in de Participatiewet. Oud-PvdA-leider Job Cohen, voorzitter van de koepel van sociale werkvoorzieningsbedrijven Cedris, praat er al een tijdje over met Kamerleden en staatssecretaris Jetta Klijnsma.

Nu staat in de nieuwe wet: gehandicapten die kunnen werken, komen in de bijstand. Als ze aan het werk gaan, zijn de gemeenten minder geld kwijt aan bijstandsuitkeringen, maar ze moeten wel een deel van het salaris van deze mensen betalen: de ‘loonkostensubsidie’. De bedrijven zelf betalen alleen voor de arbeidsproductiviteit van de nieuwe werknemer: een percentage van het inkomen.

Cohen: „Als gemeenten het geld dat ze besparen op de bijstand meteen kwijt zijn omdat de Rijksoverheid het afroomt, hebben ze geen prikkel om deze mensen aan het werk te helpen. Ze moeten het geld dat ze besparen, kunnen gebruiken voor de begeleiding en loonkostensubsidie van diezelfde mensen.”

Zo staat het nu niet in de wet. Wat gebeurt er als het zo blijft?

„Als het gemeenten te veel kost, denken ze: dan maar geen werk voor deze mensen. En werkgevers, die 100.000 extra arbeidsplaatsen hebben toegezegd, gaan dan ook denken: bekijk het maar. Dan mislukt de hele bedoeling van deze wet.”

Wat betekent dat voor uw doelgroep?

„Ga maar eens kijken in een sw-bedrijf en zie met hoeveel betrokkenheid de mensen daar werken. Ze zijn zo blij dat ze niet thuis zitten. Werk betekent voor hen precies hetzelfde als voor u en mij. Kijk eens met hoeveel trots deze mensen rondlopen bij de Makro met een Makro-T-shirt. Zonder werk zijn sommige mensen ook gevoeliger voor verslaving of gemakkelijker te beïnvloeden door mensen met slechte bedoelingen.”

Het is de bedoeling dat er 30.000 ‘beschutte werkplekken’ blijven voor gehandicapten die niet in gewone bedrijven terecht kunnen. Is dat genoeg?

„Dat is de grote vraag. We hebben nu 65.000 mensen in de sw-bedrijven zelf. Allicht kan dat minder zijn, als je het op slimme manieren aanpakt. Maar of je daarmee aan een halvering komt? Ik weet het niet. Ik vind de bezuinigingen van deze wet een groot risico, maar het heeft geen zin om dat nu te roepen. Ik denk wel dat je het meteen moet monitoren en over een paar jaar moet je nagaan: was het niet te fors?”