Renzi moet nieuwe Italiaanse coalitieregering vormen

Matteo Renzi komt aan bij het presidentieel paleis in Rome.
Matteo Renzi komt aan bij het presidentieel paleis in Rome. Foto AFP / Andreas Solaro

De Italiaanse centrumlinkse partijleider Matteo Renzi moet, zoals verwacht, proberen de nieuwe Italiaanse coalitieregering te vormen. Die opdracht heeft de Italiaanse president Giorgio Napolitano hem vanochtend gegeven, meldt persbureau Reuters. Napolitano en Renzi spraken elkaar vanochtend zo’n negentig minuten lang op het presidentieel paleis.

Renzi liet weten morgen de eerste gesprekken met partijen te zullen voeren om tot een coalitie te komen. Hij voegde toe die met al zijn “energie, enthousiasme en engagement” te zullen doen, tekende persbureau AFP op. Met welke partijen hij gaat spreken, wilde hij niet zeggen: “Het gaat om de inhoud en niets anders”, aldus Renzi. Renzi wil de komende maanden een uitgebreid hervormingsprogramma doorvoeren.

Renzi pleegde ‘coup’ op eigen premier

De verwachting was al dat Napolitano de 39-jarige Renzi vandaag had uitgenodigd om hem officieel te vragen een nieuwe regering te vormen. Vorige week diende premier Enrico Letta zijn ontslag in nadat Renzi, lid van dezelfde partij, en de top van diezelfde Democratische Partij (DP) hun steun voor Letta’s regering hadden opgezegd. Renzi liet toen weten dat er zo snel mogelijk een nieuw kabinet moest komen met een breed draagvlak in Italië. Die opdracht mag hij nu dus op zich nemen.

Bij interne partijverkiezingen vorig jaar vond een machtsverschuiving plaats binnen de DP, de grootste partij van Italië. De populaire, jonge Renzi kwam als winnaar uit de bus en werd partijleider, terwijl Letta nog premier van het land was. Letta werd daardoor uiteindelijk gedwongen de macht op te geven.

Een linksere regering

Renzi was een geliefde burgemeester van Florence, en wordt gezien als een grote vernieuwer en een politiek talent. Hij zal moeten proberen een coalitie met andere partijen te smeden, omdat zijn partij zelf geen betrouwbare meerderheid heeft in beide kamers van het parlement. Het parlement moet zijn vertrouwen in Renzi uitspreken voor hij kan beginnen.

Renzi liet eerder al weten dat hij de regering een linkser gezicht wil geven. Dat wordt wel ingewikkeld, legde onze buitenlandredacteur Marc Leijendekker eerder uit:

“We moeten nog maar zien of hem dat gaat lukken. Hij zou bij de kleinere linkse groepen kunnen aankloppen in een poging toch een stabiel kabinet te vormen. Want hij wil in elk geval tot 2018 aanblijven.”

Letta gaf nog maar sinds vorig jaar leiding aan een brede coalitie van de PD met rechts. Het is nog onduidelijk hoe deze politici op rechts zich opstellen tegenover een eventuele regering-Renzi, en of überhaupt iedereen uit zijn eigen partij zich achter hem schaart. Renzi is volgens Leijendekker vooral populair bij linkse en centrum-linkse kiezers. Hoewel Renzi grote populariteit geniet, is het dus nog geen uitgemaakte zaak dat het hem lukt een nieuwe coalitie te smeden.