Obama benoemt opnieuw een politieke vriend

Nederland krijgt weer een Amerikaanse ambassadeur. Op de selectie is kritiek.

De vacature stond twee jaar en vijf maanden open, maar nu krijgt Nederland eindelijk weer een ambassadeur uit de Verenigde Staten. Morgen stemt de Senaat over de benoeming van Timothy Broas, een belangrijke geldschieter van president Obama, voor de post in Den Haag. Als de Senaat akkoord gaat, kan Broas in maart in Den Haag zijn – nog voor het begin van de nucleaire top die door Obama wordt bijgewoond.

Broas’ benoeming verliep chaotisch, zoals vaker onder Obama. Ondanks zijn gebrek aan diplomatieke ervaring werd hij begin 2012 gepolst. Broas had ongeveer een half miljoen euro voor Obama opgehaald in diens verkiezingscampagne van 2008. Hij doorstond in 2012 de verplichte hoorzitting in de Senaat, maar werd achter het stuur betrapt met een te hoog alcoholpromillage. Volgens de politie verzette hij zich tegen zijn aanhouding. Hij trok zich terug, maar toen zich geen geschikte opvolger voordeed, kwam hij weer in beeld.

Nederland is een gewilde post bij diplomaten in Washington. Niet zo belangrijk als Berlijn of Londen, maar aantrekkelijk door de grote economische en militaire belangen. Nederland is de op twee na grootste investeerder in de VS. Toch slaagde Obama er 2,5 jaar niet in de opvolging te regelen van Fay Hartog Levin, die in september 2011 vertrok. De plek is al die tijd ingevuld door zaakgelastigden.

Ook bij andere posten heeft Obama moeite geschikte ambassadeurs te vinden. Zijn benoemingen betreffen vaak politieke vrienden of belangrijke geldschieters. Obama negeerde bij zijn aantreden, in 2009, de traditie in Washington van quid pro quo. Geldschieters kregen aanvankelijk helemaal niet de baantjes waarop ze hoopten. Maar sinds een paar jaar is dat radicaal omgeslagen. Onder Obama’s voorgangers was grofweg 30 procent van de diplomatieke benoemingen een vriendendienst. Obama’s gemiddelde is 37 procent, berekende de American Foreign Service Association, en sinds zijn herverkiezing zelfs 53 procent. Beroepsdiplomaten komen bij Obama niet meer aan de bak.

De president nomineerde enkele naaste bondgenoten op sleutelposten. Caroline Kennedy, dochter van John F. Kennedy, werd ambassadeur in Japan. Senator Max Baucus wordt de ambassadeur in China, hoewel hij zichzelf „geen echte China-expert” noemde. De Republikeinse senator John McCain kon zijn ergernis niet onderdrukken bij de hoorzitting van Colleen Bell, beoogd ambassadeur in Hongarije. Bell, ooit producer bij de soap The Bold & The Beautiful, haalde 800.000 dollar voor Obama op. McCain vroeg wat de Amerikaanse belangen in Hongarije zijn, waarna Bell een algemene monoloog hield. „Geweldig antwoord”, zei McCain sarcastisch. De beoogd ambassadeur in Argentinië, geldschieter Noah Bryson Mamet, gaf toe het land nooit bezocht te hebben.

De meeste commotie veroorzaakte de hoorzitting van George Tsunis, een hotelmagnaat en sponsor van Obama die ambassadeur in Noorwegen wordt. Tsunis noemde de rechtse Vooruitgangspartij een „randverschijnsel”, en wist niet dat die partij deel uitmaakt van de Noorse regering. Ook dacht hij dat Noorwegen een president heeft. Hierna vroeg website Politico zich af: „Waarom stuurt Amerika zo veel sukkels de wereld in?” Obama’s woordvoerder Jay Carney zei er vorige week dit over: „Als je hebt meebetaald aan de campagne van de president, krijg je niet automatisch een baan. Maar het verhindert ook niet dat je zo’n baan krijgt.”