Meedenken over gootsteenputje

Meedenken? Hoe omgekeerd de wereld geworden is. Op zich een prachtplan: het Noordereiland in Rotterdam, blijft zoals het eruitzag toen de trein van Antwerpen naar Amsterdam er nog overheen denderde. De trein gaat er nu onderdoor. Dat woont beter. Stiller. Een aantal huizen op het eiland wordt herbouwd. Voorgevels blijven, of, als ze nieuw worden opgetrokken, krijgen ze de ‘stijlelementen’ uit de tijd met herrie. Maar erachter wordt het splintertje nieuw. Te koop vanaf komend najaar. Nu komt het. Tutoyeren ook meteen: „Je kunt als potentiële koper meedenken over de indeling van de woningen.” En: „Het meedenken over de woningen gaat vrij ver.” Meedenken? Met wie? En vrij ver? Het moet andersom. De toekomstige eigenaar denkt na, dunkt mij, en de architect denkt eventueel verdienstelijk mee. Architecten zijn dat niet gewend en vinden het ver gaan als we zelf een potlood pakken. Ze zijn de schepper, almachtig. Als ik, koper van hun woning, wensen heb, dan mag ik meedenken en moet ik hopen dat de meester zich wat van mij aantrekt.

Het meedenken in Rotterdam gaat in twee workshops. Eentje is er al geweest, volgende week weer een kans. „Wij willen eerst van de toekomstige kopers horen wat zij graag willen. Denk aan de plek van de keuken. En hoe groot moet de keuken worden.” Inspraak.

Het is niet revolutionair. Het is van de vorige eeuw. Toen, jaren 30, deed ontwerper Piet Zwart iets wat niet eerder was vertoond. Hij ontwierp complete keukens, handig, bevrijdend en onopvallend mooi. Bruynzeel adverteert er opnieuw mee, „de klassieker uit de jaren dertig”.

Maar voorbij Bruynzeel is de opvatting gaan heersen dat een woning per se een keuken moet hebben en dan wordt niet een ruimte bedoeld met een kraan, een stopcontact en een afvoerputje, maar vastgeschroefd meubilair met ingebouwde apparaten. Men gaat ervoor naar een winkel. Een keuken koop je, je weet niet beter, het hoort. Sterker, je ontleent er prestige aan. Maar nog altijd zitten de kookpitten te dicht bij elkaar. Ik heb ooit een makelaar gevraagd, die een rij nieuw te bouwen huizen in de aanbieding had, of ik er een kon kopen zonder keuken en hoeveel me dat zou schelen. Geen denken aan, de keuken kon niet uit de tekening worden gegumd.

Maar waarom zou je het willen? Omdat je niet goed weten kan wat je wilt als je het huis niet kent. Een nieuw huis wordt pas een warme jas als je er een paar jaar in woont. Je kan beter beginnen met een los inductiekookplaatje of een kampeergasje. Een keuken kun je laten ontstaan. Dat weet ik want ik deed het.