Opinie

Illegaal kind op zolder

Bij Leo de Ligny (84), emeritus hoogleraar analytische chemie, woont nu acht jaar een illegaal kind op zolder. Tot voor kort ging het jongetje in Odijk door het leven onder de klinkende schuilnaam ‘Titiaan de Ligny’.

Leo de Ligny vertelde langzaam, wat zoekend naar herinneringen. Maar ook zo eerlijk als je het niet vaak hoort, rond kleine illegalen, als iedereen handtekeningen inzamelt, de lokale tv erbovenop zit en de burgemeester het ook een schande vindt.

Zijn vrouw Marianne had een spierziekte, zei Leo de Ligny. Ze werd invalide en ze kregen behoefte aan wat hulp bij haar verzorging. De Ligny belde het ministerie van Justitie. De Ligny’s hadden tien jaar eerder al eens een alleenstaande minderjarige asielzoeker opgevangen: zij heeft nu een cafetaria in Elburg en komt nog steeds op bezoek. Nu kon hij weer een asielzoeker huisvesten, wist men daar niet iemand? Nee.

Een stichting voor illegalen kende wel iemand die onderdak zocht: een uitgeprocedeerde, Chinese vrouw met een baby van zes maanden. Carina, noemde zij zich. Het kind, in Nederland geboren, heette Shenjun. Het klikte meteen. Carina was zo vol van haar kind, en ook Marianne was weg van de baby. Twee jaar later overleed zijn vrouw. „Carina had me erg goed geholpen met haar, ik kon haar niet de deur wijzen. Dat vond ik geen stijl.”

Carina bood me een tompouce aan. Shenjun duwde opgewekt een petitie voor zijn verblijfsvergunning onder mijn neus en ging daarna elders spelen.

Zes jaar verder woont Carina met Shenjun nog altijd boven, onder het schuine dak. Zo vertrouwd als familie, maar op haar eigen verdieping, met een keukentje voor zichzelf. Shenjun vernederlandste, Carina kan zich nog altijd moeizaam verstaanbaar maken. „Zo lang het eenvoudig blijft is er communicatie”, zei Leo de Ligny.

De bel ging. Shenjun huppelde binnen met weer nieuwe handtekeningen, gebracht door mensen uit het dorp: „Drie velletjes!” Opnieuw een kind dat hier hoort, niet in een wildvreemd land. En zolang we niets structureel regelen, hebben we er nog een kleine driehonderd voor de boeg. Zoveel vielen er net buiten het kinderpardon, alleen omdat ze langer dan drie maanden buiten toezicht van het Rijk leefden. Wat er meestal op neerkwam dat ze, uitgeprocedeerd en op straat gezet, in alle openheid buiten asielzoekerscentra werden opgevangen. Zoals Dennis (8) uit Utrecht, die na veel steunbetuigingen toch niet wordt uitgezet.

Maar inderdaad, beaamt Leo de Ligny: hij probeerde Shenjun met die schuilnaam echt een beetje te verstoppen. Al is beschermen misschien een beter woord, zat de schooldirecteur in het complot en kenden ook het consultatiebureau en het halve dorp zijn echte naam. Allemaal mensen die vonden dat je een kind niet mag straffen voor de fouten van volwassenen.

Bovendien zorgen een illegale moeder en haar zoontje hier zichtbaar dat een oude man tevreden hoogbejaard kan worden in zijn eigen huis – zoals de overheid toch zo graag wil.

Als ze worden uitgezet? Leo de Ligny leek inmiddels wat te oud om nog alleen te wonen. Nuchter: „Ik denk niet dat ik de eenzaamheid nog aan zou kunnen.”