Psychosemedicijn helpt ook tegen wietverslaving

Wanen over duistere complotten, stemmen in je hoofd. Mensen met schizofrenie krijgen regelmatig zulke psychoses. Basisarts Marise Machielsen (31) fietste vaak langs zulke patiënten toen ze in een ambulant hulpverlenersteam werkte. Ze raakte geïntrigeerd door de ziekte. Bijna de helft van de mensen met schizofrenie rookt cannabis, vier keer meer dan de gewone bevolking. Ze wilde iets vinden dat hen helpt van de wiet af te blijven.

Waarom moeten mensen met schizofrenie stoppen met blowen?

Cannabis roken kan een psychose uitlokken bij wie daar gevoelig voor is. Mensen die stoppen krijgen soms nooit meer een psychose. Aan de andere kant merken patiënten dat blowen ook klachten kan verminderen. Naast de bekende wanen en hallucinaties voelen patiënten met schizofrenie weinig emoties. Een joint helpt om toch een gevoel van plezier te krijgen. Maar op de lange termijn is wiet roken slecht voor mensen met deze ziekte. Ze krijgen vaker psychoses, en reageren minder goed op medicijnen. Bovendien krimpen hun hersenen ervan. Daarom willen we dat alle patiënten stoppen met blowen.

Een bekend medicijn tegen psychose helpt ook tegen hunkering naar blowen?

Ja. Van de dertig blowende patiënten in mijn onderzoek, allemaal mannen, kreeg de helft het antipsychoticum clozapine. De andere helft kreeg een ander antipsychoticum, risperidon. Bij de start en na vier weken lieten ze weten hoeveel zin ze hadden om te blowen. In de MRI-scanner kregen ze plaatjes te zien waar de meeste mannen vrolijk van worden: blote vrouwen, sport, of geld. Er zaten ook beelden van blowende mensen tussen. Verslaafde patiënten hadden meer activiteit in het beloningscentrum in hun brein bij het zien van de cannabisplaatjes. Alleen bij degenen die clozapine hadden gekregen was die reactie na vier weken minder.

Hoe krijgt u iemand die overal complotten ziet in een hersenscanner?

Vooral de eerste meting was moeilijk. Daarbij kregen patiënten nog geen medicijnen en waren ze erg wantrouwend. Soms haakten ze af. Het heeft me aardig wat tijd gekost voor ik voldoende deelnemers had. Ik heb hun vertrouwen gewonnen door eerlijk te vertellen wat ik wilde doen en waarom. Het scheelde ook dat ik niets te maken had met hun soms gedwongen opname of behandeling.

Kunnen blowers zonder schizofrenie dat medicijn ook nemen?

Nee, er zijn forse bijwerkingen, zoals gewichtstoename, vermoeidheid, en duizeligheid. Bovendien zijn regelmatige bloedcontroles nodig. Clozapine wordt daarom nu alleen gebruikt als andere antipsychotica niet werken.

Heeft u zelf weleens geblowd?

Ja, maar dat is me niet goed bevallen. Cannabis staat bekend als onschadelijk, ook omdat het in Nederland legaal is. Maar als je een tijdje hier werkt, ontdek je wel dat het helemaal niet zo onschuldig is. Dan laat je het wel uit je hoofd.