Simpele robotjes stapelen stenen

Zonder te overleggen kun je best een ingewikkeld gebouw neerzetten. Dat doen termieten en robots.

Boven zie je hoe de robots stenen halen en stapelen. De termietenheuvel eronder staat in Australië.
Boven zie je hoe de robots stenen halen en stapelen. De termietenheuvel eronder staat in Australië. Foto's ELIZA GRINNELL, THINKSTOCK

Wist je dat de manier waarop jij iets maakt, soms een beetje lijkt op die van een termiet? Bijvoorbeeld als je samen met je broer of zus een moeilijke puzzel legt. Op de deksel van de doos staat precies hoe hij moet worden. Hiermee weten jullie genoeg. Jullie zitten stilzwijgend aan tafel, net zo lang tot de puzzel af is. Zonder dat jullie hebben overlegd, hebben jullie toch iets ingewikkelds gemaakt.

Termieten bouwen hun huis ook op die manier. Als ze een termietenheuvel willen bouwen, beginnen ze gewoon. Zonder te overleggen, met miljoenen tegelijk. Ze zijn een jaar lang bezig, zonder dat ze hierover communiceren. Elke termiet voelt wat hij moet doen als hij de onaffe heuvel binnenloopt. En het werkt: een termietenheuvel lukt altijd. Hij wordt vaak twee of drie, en soms wel tien meter hoog. En dan moet je nagaan dat die termieten niet eens een doos hebben waarop het voorbeeld staat!

Wat zou het handig zijn als je robots zo kon laten bouwen, dat ze voelen waar ze een steen neer moeten zetten, dachten onderzoekers van de Harvard Universiteit. Ze maakten een bouwvakkersteam van robots. Zo’n robot kan elk huis bouwen dat jij maar wil. Hij krijgt een kaartje mee van hoe hij rond moet lopen en hoe hoog de muurtjes moeten worden op een bepaalde plek. Ook leert hij verkeersregels om de andere robots te ontwijken en te voorkomen dat hij zichzelf al bouwend vastzet. Elke keer pakt hij een steen van de stapel, tilt deze op zijn rug en rijdt ermee naar de bouwplaats. Als hij ziet dat ergens een steen mist, legt hij hem neer. Vervolgens zoeft ‘ie naar de uitgang, en gaat hij weer een nieuwe steen pakken. Zo bouwen alle robots lekker door, zonder zich met elkaar te bemoeien. Na een half uur is het zo ver: het huis is af! Maar je kan ook iets anders bij ze bestellen. Wat dacht je van een kasteel, of een piramide?