Rusland blameert zich, Japan gaat er vandoor met goud

De Rus Jevgeni Ploesjtsjenko mocht niet worden vervangen. Yuzuru Hanyu uit Japan profiteerde.

De Japanse kunstrijder Yuzuru Hanyu gisteren in actie tijdens de individuele finale bij de mannen. Hij won het goud.
De Japanse kunstrijder Yuzuru Hanyu gisteren in actie tijdens de individuele finale bij de mannen. Hij won het goud. Foto AP

Als Jevgeni Ploesjtsjenko al werd gemist, was het in de harten van veel Russen. Niet in de Iceberg, het olympisch stadion in Sotsji, waar zich gisteren een nieuw fenomeen op kunstschaatsen presenteerde: Yuzuru Hanyu uit Japan. De olympisch kampioen geeft perfectie een nieuw gezicht. De tsaar is dood. Leve de keizer.

Volmaakt schaatsen bestaat niet. Altijd wordt er wel ergens scheef gereden. Maar bij Hanyu moet je wel heel scherp kijken om oneffenheden in zijn oefening te signaleren, hoewel hij gisteren twee keer viel. Voor zijn doen ongewoon. De negentienjarige Japanner is technisch een waanzinnig goede kunstschaatser. Zo er al wat op Hanyu valt aan te merken, betreft dat zijn presentatie. Daarin is hij nog wat speels en soms een tikje slordig. Kenmerken van jeugdigheid; dat slijt met de loop der jaren.

Hanyu vertegenwoordigt de nieuwe generatie. Ploesjtsjenko is een icoon uit het verleden, ook al maakte hij bij het begin van de Spelen nog deel uit van het Russische team dat goud in de landenwedstrijd won. Maar achter dat optreden gaat een politiek spel schuil waarvan de Russische kampioen Maksim Kovtoen (18) het slachtoffer is geworden.

Op basis van zijn nationale titel had Kovtoen recht op de enige olympische startplek voor Rusland. Hij werd door de Russische schaatsbond vervangen door de 31-jarige Ploesjtsjenko. Officieel omdat Kovtoen nog niet goed genoeg is, officieus omdat president Vladimir Poetin, een bewonderaar en goede vriend van Ploesjtsjenko, de wereld een Russisch succesnummer bij het populaire kunstrijden wilde voorschotelen. Voor het succes van de Winterspelen in Sotsji is veel geoorloofd.

Opzet van het spel zou zijn dat Ploesjtsjenko, die na dertien operaties met schroeven en moeren aan elkaar hangt, zich na het goud in de landenwedstrijd geblesseerd zou terugtrekken om voor de individuele wedstrijd plaats te maken voor Kovtoen. De internationale schaatsfederatie ISU doorzag dat spel en verbood de vervanging van Ploesjtsjenko, zodat Rusland zich blameerde door te ontbreken bij het kunstrijden voor mannen.

Om zijn absentie te legitimeren, dramatiseerde Ploesjtsjenko’s vrouw en manager Jana Roedkovsjkaja de blessure van haar echtgenoot. Bij deelname zou haar man het risico van een verlamming hebben gelopen, zei ze tegen Russische media.

Een uitleg die op de sociale media werd weggehoond. De Russen die beter weten vroegen af zich waarom Ploesjtsjenko, de egoïst van Sotsji, in hemelsnaam is geselecteerd. Velen gaven zelf het antwoord: typisch een symptoom van Poetins Rusland, waar connecties en machtsinvloed een garantie voor privileges zijn. Het old boys network ten voeten uit. Met als grootste slachtoffer Kovtoen, met wie in de sociale media veel compassie werd getoond.

Aan al die politieke kongsi’s had Hanyu geen boodschap. Hij had genoeg aan zichzelf, want de druk was hoog. Hanyu voelde na een hooggewaardeerde korte kür – voor het eerst werd de barrière van honderd punten geslecht – de spanning van Olympische Spelen. Hij viel na een viervoudige Saltsjov en een drievoudige flip. Omdat de uitvoering van beide oefeningen goed was, bleef de schade beperkt tot twee punten aftrek, genoeg om de opgebouwde marge na de korte kür te handhaven. Zoals uit de hoge jurywaarderingen viel af te leiden was er verder op Hanyu’s kür weinig aan te merken. Zo kon het gebeuren dat in Sotsji voor het eerst een Japanner tot olympisch kampioen werd gekroond.