Gay in conservatief bolwerk van gladiatoren

Het grote talent Michael Sam kwam deze week uit de kast. In de Amerikaanse profsport zijn gays nog altijd uitzonderlijk.

In de Amerikaanse stadions en sporthallen is het woord faggot zo gangbaar dat je bijna zou vergeten wat het betekent: vuile homo. Basketballer Jason Collins, voetballer Robbie Rogers en American football-speler Michael Sam vergeten dat nooit. Zij zijn openlijk homoseksueel in de machowereld van de topsport.

Terwijl de positie van Russische homoseksuelen in het nieuws is dankzij de Olympische Spelen, werd deze week ook de Amerikaanse paradox opnieuw belicht. De defensieve universiteitsfootballer Michael Sam (24) kwam uit de kast. In de profsport zijn gays nog altijd uitzonderlijk; het stigma blijft zwaar wegen. Anderzijds krijgen sporters die voor hun geaardheid uitkomen uitbundige steun van ploeggenoten, coaches, de media en president Barack Obama.

Sams zelfverzekerde ontboezeming was groot nieuws. Dit najaar wordt hij vrijwel zeker de eerste openlijk homoseksuele prof in de football-liga (NFL). Juist die mannensport is een conservatief bolwerk van moderne gladiatoren; een poel van testosteron en geweld. Veel spelers zijn Afro-Amerikaans en christen, twee subculturen die niet bekend staan om tolerantie jegens gelijkgeaarden.

De club van Sam is de universiteit van Missouri (‘Mizzou’), een machtig power house in het college football. Zijn teamgenoten wisten allang dat hun topspeler gay was. Dat ze hem volledig accepteerden, bleek het afgelopen seizoen: Mizzou won twaalf van zijn veertien wedstrijden, als een geoliede machine met een cruciale rol voor Sam. Vanwege zijn sterke spel wordt algemeen verwacht dat de NFL hem welkom zal heten. Dat liet de top van de liga ook weten nadat Sam kenbaar had gemaakt dat hij op mannen valt. „Volledige steun” werd beloofd, Sams moed werd geprezen.

Het blad Sports Illustrated liet – anonieme – bronnen binnen de NFL kritiek uiten: Sam zal het zwaar krijgen, angst en vijandigheid zullen heersen in de kleedkamers. Maar het tijdschrift zette zelf een andere toon, door de speler met een intense blik op het omslag te zetten. „Amerika is klaar voor Michael Sam”, luidde de tekst. „Is de NFL klaar voor Michael Sam?”

In de VS is sport een volksgeloof. Geen wonder dat de sport weerspiegelt waar de cultuur mee worstelt. De aanvaarding van homoseksualiteit heeft de afgelopen jaren een hoge vlucht genomen: een meerderheid van de Amerikanen – inclusief Obama en het Hooggerechtshof – steunt gelijke rechten en het homohuwelijk. Maar in sommige staten bestaan archaïsche wetten die homoseks verbieden. Anti-gay-geweld komt ook in de VS voor. En het woord faggot galmt over de velden.

In die context besloot Michael Sam om de wereld te laten weten wie hij is. Daarmee nam hij een risico. Jason Collins heeft geen vast basketbalteam gevonden sinds zijn ontboezeming vorig jaar, als eerste NBA-speler. Of dat komt door zijn geaardheid of zijn leeftijd (35) valt niet te zeggen. Maar Robbie Rogers (26, een jaar geleden uit de kast) is een geliefde basisspeler bij de LA Galaxy, tot voor kort de voetbalclub van David Beckham.

Als Sam dit voorjaar een miljoenencontract tekent bij een topclub in de NFL, dan zal dat een grote stap zijn voor de beoogde emancipatie die Obama voor ogen heeft. „Elke Amerikaan – homo, hetero, lesbiënne, biseksueel, transseksueel – dient gelijk te worden behandeld”, zei Obama, „voor de wet en in de ogen van onze samenleving”.