Een wild idee voor Mark van Marike, xxx

Het staat met potlood in de agenda, want je weet natuurlijk niet welke politieke branden er te blussen zijn. Maar volgende week vrijdag zal het kabinet eindelijk reageren op het alom bejubelde rapport van de WRR over de toekomst van de Nederlandse economie. Hoe verdienen wij straks ons geld? Hoe zorgen we ervoor dat onze boterham nog een beetje leuk belegd is?

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid interviewde honderden deskundigen, las talloze studies over succesvol economisch beleid en schreef op eigen gezag vervolgens een heldere analyse. Als u een dagje over heeft, lees het. Er staan wel duizend interessante observaties in.

De kans is groot dat politiek Den Haag zich beperkt tot een beleefd ‘interessant,’ ‘gaan we onderzoeken’ en ‘we hebben al veel van de aanbevelingen in gang gezet’, maar het rapport rechtvaardigt onmiddellijke actie. Echt.

De kern van de constatering van de WRR is dat de Nederlandse overheid zich op dezelfde zorgwekkende wijze gedraagt als Westerse multinationals: te gefocust op de korte termijn, nauwelijks interesse voor rendabele investeringen in toekomstig verdienvermogen en een ontmoedigende onderwaardering van menselijk kapitaal. Dat is dodelijk in een wereld waarin de Westerse economische dominantie afneemt, waarin economieën als de Nederlandse door de internationalisering van productieketens gevoeliger worden voor schokken en waarin het bedrijfsleven grilliger is (bedrijven verkassen én overlijden sneller).

Er is eigenlijk maar één verdediging volgens de WRR: zet al je fiches op menselijk kapitaal (economentaal voor: u, ik, onze kinderen en kleinkinderen). Lok geen bedrijven, lok mensen. Zorg dat Nederlanders permanent blijven leren en zich kunnen aanpassen aan bedrijvigheid die komt en gaat. Logischerwijs komt de WRR met aanbevelingen om het onderwijs te verbeteren. Eis van leraren op de basisschool een universitaire opleiding. Geef werknemers een leerrecht (geld dat ze voor hun opleiding kunnen gebruiken). Temper die malle politieke obsessie met de (export-)industrie, met techneuten, en met onderzoek binnen bedrijven (R&D). We hebben een grote dienstensector. Probeer daar de productiviteit te bevorderen.

Om arbeid te verbeteren, hoef je de arbeidsmarkt niet helemaal te hervormen van de WRR. Maar ik kreeg bij lezing een wild idee om de arbeidsmarkt juist wel op zijn kop te zetten: laten we werkenden een kado geven, laten we hen extra aantrekkelijk maken.

Schaf alle belasting op arbeid af. Dat is twee keer prijs. Het maakt het inhuren van personeel voor bedrijven veel aantrekkelijker, want hun loonkosten dalen. Het zet Nederland internationaal op de kaart: hier is arbeid belastingvrij! Daarnaast geeft het werknemers een plotse, aanzienlijke loonsverhoging. Van elke extra euro salaris, hou je 100 procent over, en niet pakweg 50 zoals nu. Dat maakt werken, carrière en promotie maken veel aantrekkelijker dan nu. Investeren in jezelf wordt lonender. Het zou bovendien een ontwikkeling kunnen tegengaan waarover economen zich zorgen maken: de krimpende waarde van Westerse arbeid. Van de groei gaat een steeds kleiner deel naar arbeid.

Ik waarschuwde u al, het is een wild idee. Er is van alles tegenin te brengen. Alleen al dat het een gat van minstens 100 miljard euro slaat in de rijksbegroting. Arbeid belasten is namelijk dè melkkoe van de overheid. Dat geld moet ergens anders vandaan komen. Vanwaar in vredesnaam?

Mijn punt is dit: laten we dit rapport gebruiken om eens lekker groot te denken. Dat verdient het. En laten we het niet op zijn Haags in een la stoppen onder begeleiding van politiek correcte, pijnloze praatjes.

Dus Mark Rutte, doe jij eens een wild idee terug.