Ook in het nieuwe seizoen van House of Cards is democratie overschat

Kevin Spacey als Francis Underwood in House of Cards.
Kevin Spacey als Francis Underwood in House of Cards. Foto AP / Netflix / Nathaniel E. Bell

Met zware windstoten die vanmiddag en morgen verwacht worden, lijkt er geen betere tijdsbesteding dan seizoen 2 van de Amerikaanse, politieke dramaserie House of Cards te gaan kijken. Zal de politicus Frank Underwood, gespeeld door Kevin Spacey, slagen in zijn queeste om president te worden?

De in de VS razend populaire serie, gebaseerd op de Britse BBC-serie in 1990 (kijk hier eerste aflevering), is net als vorig seizoen in zijn geheel te zien via streamingsdienst Netflix. De serie draait om de Democratische afgevaardigde Francis Underwood - Frank - uit South Carolina en zijn vrouw Claire, gespeeld door Robin Wright. Hun huwelijk is een pact wat als enig doel lijkt te hebben om Frank het Witte Huis in te helpen.

En daarbij gaan ze nietsontziend te werk, geweld - en zelfs moord - schuwt Frank niet. Het echtpaar liegt, bedriegt en manipuleert erop los waarbij ze meedogenloos gebruikmaken van de zwaktes van anderen. Vorig seizoen wist Frank zich op die manier van Majority Whip in het Huis van Afgevaardigden op te werken tot vice-president. Voor een snelle opfrisser van je geheugen hier in vier minuten een razendsnelle samenvatting:

 

Seizoen 2 belooft weer vol gekonkel te zitten

De serie, die ook veel vergeleken is met Shakespeariaans drama - de Kansas City Star noemt het Mr. Macbeth goes to Washington - belooft dit seizoen niet minder intriges te bevatten, schrijft CNN vandaag.

Blik achter de schermen van het Witte Huis

Net als de serie The West Wing geeft House of Cards een kijkje in de keuken (hier het recept Franks favoriete sticky saucy ribs) van de Amerikaanse politiek, zegt de schrijver van de serie, de 36-jarige Beau Willimon, in een recent artikel van the New York Times.

“Everybody, almost to a person, in every party, comes to Washington initially for the right reasons. But some people, and it’s not a small amount, lose sight of why they came there. It becomes, for a significant portion, a quest for more power.”

Niet zo vreemd dus dat Amerikaanse president Obama een enorme fan is van de serie, die al drie Emmy’s kreeg en een Golden Globe:

Twitter avatar BarackObama Barack Obama Tomorrow: @HouseOfCards. No spoilers, please.

House of Cards heeft een duister randje

Maar totaal diametraal aan The West Wing, waar toch een goeiig en idealistisch filter overheen lag, met veel humor overigens, is House of Cards veel donkerder en duisterder. Het is Underwood puur om de knikkers te doen, het spelletje; ach dat beheerst hij zo tot in de finesses dat het bijna geen uitdaging meer is.

“Democracy is so overrated”, vertrouwt Underwood ons toe op samenzweerderige toon waarbij hij rechtstreeks in de camera naar de kijker blikt. Die uitwisseling van steelse blikken zijn het handelsmerk geworden van de serie. In een interview met de Volkskrant zegt acteur Spacey dat het net is alsof hij tegen zijn beste vriend praat:

“Iedereen kent dat wel, de blik die je aan je vriend schenkt als je vrouw aan het zeuren is. Van die onderonsjes.”

Kevin Spacey als Francis Underwood en Robin Wright als Clair Underwood in House of Cards. Foto AP / Netflix / Nathaniel E. Bell

“Frank heeft een irritant smoelwerk”

Maar dat “uitgestreken smoelwerk” en “holle pokerface” van Spacey is precies wat NRC-redacteur Ron Rijghard zo zwak aan de serie vindt, zo schrijft hij vandaag in een discussie met collega Thomas de Veen in nrc.next.

Ron: Bij de man met een midlife crisis (American Beauty) en bij de ondoorgrondelijke criminelen die hij speelde (The Usual Suspects, Seven), was die gemummificeerde kop nog wel effectief, maar bij een wraakzuchtige intrigant als Frank Underwood zou het fijn zijn om in die eindeloze brij close-ups ook iets van emotie van zijn gezicht te kunnen lezen. Iets kleins, een bewijs dat hij echt leeft.

Thomas: Spaceys pokerface is juist zijn kracht, ook in deze rol – zonder ondoorgrondelijk gezicht was Underwood natuurlijk lang niet zo ver gekomen. Dat teflonlaagje is dus totaal in overeenstemming met zijn politieke personage. Tegelijk weten wij dat het ‘maar’ een pokerface is, dat er iets anders achter schuilgaat, dankzij die klassieke truc van de een-tweetjes met de kijker. De veelbetekenende blikken, de momenten waarop hij rechtstreeks in de camera spreekt.

Ron: Underwood laat weten hoe tevreden hij met zichzelf is omdat hij een minister aan een lijntje heeft. Dat mag je denk ik koket noemen. Dat het hem onsympathiek maakt zou niet erg zijn als hij een schurk was met meer esprit en diepgang. Met hem is het als met zijn eigen huwelijk. Het echtpaar blijkt simpel een harde afspraak te zijn om samen hogerop te komen. Ze kijken er heel ernstig bij, maar er zit niks achter hun verlangen naar macht.

Als we De Veen moeten geloven, lijkt het alleen maar zo alsof Spacey zijn weg naar de absolute macht zonder hobbels is:

“Het lijkt hem allemaal makkelijk af te gaan, maar ondertussen…”

We gaan zien wie er gelijk krijgt. Al hoeft dat nog niet dit seizoen duidelijk te worden. Want Netflix maakte begin februari bekend dat er nog een derde seizoen aankomt. Voor de echte ontknoping, en het antwoord op de vraag of Franks machtsspel uiteindelijk zal leiden tot zijn ondergang, moet je als kijker dus nog even geduld hebben. Maar dat vinden de fans natuurlijk geen probleem.