Geweldige serie! Nee, zwáár overschat

Het tweede seizoen van de Witte Huis-serie House of Cards is nu te zien // Hoe goed is het nou eigenlijk? // Een groot fan in discussie met een overtuigd hater

Thomas de Veen: Ha Ron! Heb je ook zo’n zin in dit weekend? Ga je ook op Netflix naar seizoen 2 van House of Cards kijken? Ik heb vorige week (ja: ein-de-lijk), naar het eerste seizoen gekeken. En ik snap wel waarom iedereen zo laaiend enthousiast is. Wat een goeie serie! Vooral dankzij die geweldige hoofdrol van Kevin Spacey, als afgevaardigde Frank Underwood. Mateloos fascinerende klootzak, met die machtsspelletjes om alles in het Witte Huis naar zijn hand te zetten.

Ron Rijghard: Ha Thomas. Of ik zin heb om opnieuw dertien uur van mijn leven te verdoen met de meest overschatte serie van vorig jaar? Neuh, niet echt.

Thomas: Huh? Overschat? Hoezo?

Ron: Wat is er zo ‘geweldig’ en ‘mateloos fascinerend’ aan dat uitgestreken smoelwerk van Kevin Spacey? Bij de man met een midlife crisis (American Beauty) en bij de ondoorgrondelijke criminelen die hij speelde (The Usual Suspects, Seven), was die gemummificeerde kop nog wel effectief, maar bij een wraakzuchtige intrigant als Frank Underwood zou het fijn zijn om in die eindeloze brij close-ups ook iets van emotie van zijn gezicht te kunnen lezen. Iets kleins, een bewijs dat hij echt leeft.

Thomas: Spaceys pokerface is juist zijn kracht, ook in deze rol – zonder ondoorgrondelijk gezicht was Underwood natuurlijk lang niet zo ver gekomen. Dat teflonlaagje is dus totaal in overeenstemming met zijn politieke personage. Tegelijk weten wij dat het ‘maar’ een pokerface is, dat er iets anders achter schuilgaat, dankzij die klassieke truc van de een-tweetjes met de kijker. De veelbetekenende blikken, de momenten waarop hij rechtstreeks in de camera spreekt.

Ron: Een pokerface veronderstelt dat je ook een ander, eigen gezicht hebt, maar thuis bij zijn vrouw, ook al zo’n hol personage, kijkt hij precies eender. Spaceys pokerface is van het type dat je ook veel bij goudvissen ziet.

Thomas: Meteen al in de eerste scène van de eerste aflevering smeedt hij een verbond met je. Op een eigenaardige manier neemt het je voor hem in, want ondertussen staat hij een (aangereden) hond te wurgen. Die dubbelheid – een klootzak die jou in vertrouwen neemt en naar sympathie hengelt – fascineert.

Ron: Ik zie twee soorten onderonsjes: de waarschuwende zwijgende blik en de uitleg op camera van wat er gebeurt en wat er gaat gebeuren. Ik ben dol op die licht poëtische, filosofisch getinte aforismen waar Underwood ons in verdrinkt. Als hij de hond wurgt zegt hij: „Er zijn twee soorten pijn. Pijn die je sterker maakt en zinloze pijn. Voor zinloosheid heb ik geen geduld.” En ‘knak’. Het is alleen jammer dat hij zichzelf zo serieus neemt. In aflevering 2 zegt hij over iemand dat hij de fout maakt geld te verkiezen boven macht. Hij legt uit dat geld een huis is dat binnen tien jaar instort, terwijl macht een stenen gebouw is dat eeuwen stand houdt. Jaja. Werkelijk? Als deze serie iets wil zeggen, dan is het dat macht vluchtig is.

Thomas: Ja, maar dat is toch geen probleem?

Ron:Te vluchtig. Underwoods tegenstanders zijn makke lammeren. De nieuwe minister van Onderwijs laat zich in een gesprekje van twee minuten zonder veel argumenten door hem afzetten. Dat is weinig overtuigend. Tijdens dat gesprekje kijkt Spacey steeds de kijker steeds aan en voorspelt wat de onnozelaar gaat zeggen. Zijn onderkoeld sarcasme, dat aanvankelijk wel werkte, wordt daar al ondraaglijk koket.

Thomas: Koket? Omdat je hem niet mag dus. Ik vond die scène juist interessant: Underwood speelt het machtsspel wél (en goed) en de Onderwijsminister niet. Tegen zo’n slangenkuil is hij niet opgewassen. Underwood wel, maar hoe houdt hij het dan uit? Dat vind ik een interessantere vraag dan of hij als personage nou sympathiek is of niet.

Ron: Underwood laat weten hoe tevreden hij met zichzelf is omdat hij een minister aan een lijntje heeft. Dat mag je denk ik koket noemen. Dat het hem onsympathiek maakt zou niet erg zijn als hij een schurk was met meer esprit en diepgang. Met hem is het als met zijn eigen huwelijk. Het echtpaar blijkt simpel een harde afspraak te zijn om samen hogerop te komen. Ze kijken er heel ernstig bij, maar er zit niks achter hun verlangen naar macht.

Thomas: Dat stoorde mij geen moment. Ik vond het juist sterk. Omdat alle bijverhaallijnen tonen dat kansen zomaar kunnen keren, krijg je het gevoel dat Underwood ook een keer teruggepakt moet gaan worden. Dat bezwaar over het scenario deel ik dus niet. Het lijkt hem allemaal makkelijk af te gaan, maar dan heb je niet goed gekeken. Of je hebt je in de luren laten leggen doordat Underwood steeds zegt dat hij het onder controle heeft. Maar ondertussen...

Ron: Als hij in no time de kandidaat voor de post van minister van Buitenlandse Zaken in het nauw drijft en de Joodse lobby de man een antisemiet noemt, zegt Underwood het zelf tegen ons: „Dit gaat te makkelijk!”

Thomas: Je laat je misleiden – Underwood denkt alleen maar dat het allemaal gaat zoals hij wil. Leuk trouwens dat je het huwelijk van de Underwoods noemde, want dat vind ik ook juist sterk aan de serie. Hun huishouding staat in het teken van hun macht in de buitenwereld. Dat gaat ver: zelfs Underwoods affaire met de kneedbare journaliste Zoe blijkt een vooropgezet plan van Frank en Claire samen. Zo sterk zijn hun vertrouwen en liefde dus. Huwelijksproblemen leggen ze weer bij omdat ze beseffen dat ze samen sterker staan, machtiger zijn. Juist omdat politieke macht zo vluchtig is, maar de Underwoods er wel tegen elke prijs naar blijven streven, is de serie zo spannend.

Ron: Na een paar afleveringen valt de plot al in herhaling. Underwood wipt moeiteloos politici en lekt naar Zoe. De verhaallijnen met zijn vrouw Claire, op haar kantoor en haar oude vlam, zijn helemaal bloedeloos. Zo wordt de serie steeds trager en wijdlopiger. De makers nemen te veel tijd voor het verhaaltje dat ze te vertellen hebben.

Thomas: Tja, ik snap dat punt wel, maar ik ben het er toch niet mee eens. Zeker als je ze achter elkaar kijkt, zit er genoeg spanning in. Denk je dat ik je nog kan overtuigen dat het wél interessant is? En ben je niet met me eens dat het in het tweede seizoen wel eens spannender kan worden? Ik denk dat Underwoods kaartenhuis wankelt.

Ron: Als ik op een gegeven moment door de echt belangrijke series ben, zal ik vast even seizoen 2 checken. Maar mijn verwachtingen zijn danig teruggeschroefd. Opmerkelijk toch, al die opwinding, alleen omdat er een beroemde filmregisseur aan een grote filmster wordt gekoppeld. Dat zag je al bij Martin Scorsese en Steve Buscemi in Boardwalk Empire. Filmisch was die serie een plaatje. Elk shot was gedrenkt in nostalgische jarendertigbruintinten. Zoals over House of Cards een waas ligt van zacht grijsblauw, dat in zekere zin de ijzigheid van de personages symboliseert. Ook Boardwalk Empire bood mooie, maar slome tv. En wie heeft het nu nog over Boardwalk Empire?